Art. 26a
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1328. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 14 października 2026 r.
Art. 26a.
1.
W przypadku gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, właściwy organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi.
2.
Właściwym organem w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest:
1)
w przypadku terenów zamkniętych oraz nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi - regionalny dyrektor ochrony środowiska;
2)
w przypadku gdy obowiązek usunięcia odpadów powstał w związku z wydaniem decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzeniem nieważności, uchyleniem lub wygaśnięciem decyzji związanej z gospodarką odpadami - organ właściwy do wydania tej decyzji;
3)
w pozostałych przypadkach - wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
3.
W celu wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ określa, w drodze decyzji skierowanej do władającego powierzchnią ziemi:
1)
zakres i termin udostępnienia przez niego powierzchni ziemi, obiektów lub innych miejsc, w których znajdują się odpady;
2)
zakres i sposób przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów przez ten organ;
3)
termin rozpoczęcia i zakończenia działań, o których mowa w pkt 2.
4.
Decyzja, o której mowa w ust. 3, podlega natychmiastowemu wykonaniu. Przepisów art. 61 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 i 846) nie stosuje się.
5.
Decyzję, o której mowa w ust. 3, wydaje się po zasięgnięciu opinii w sprawie spełnienia przesłanek konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów:
1)
wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska;
2)
odpowiednio organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej albo organu Wojskowej Inspekcji Sanitarnej stosownie do ich Właściwość miejscowaWskazanie sądu właściwego ze względu na obszar, z którym sprawa lub jej strony są związane. Co do zasady powództwo wytacza się przed sąd miejsca zamieszkania lub siedziby pozwanego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w odniesieniu do:
a)
oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi w związku z obecnością tych odpadów,
b)
zanieczyszczenia w ujęciach wody przeznaczonej do spożycia w związku z obecnością tych odpadów;
3)
regionalnego dyrektora ochrony środowiska, z wyjątkiem przypadku gdy decyzję wydaje ten organ;
4)
komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej.
6.
Właściwy organ żąda od posiadacza odpadów odpowiedzialnego za gospodarowanie odpadami zwrotu poniesionych przez siebie kosztów działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi. Posiadacz odpadów jest obowiązany zwrócić te koszty w terminie 14 dni od dnia doręczenia żądania.
7.
Właściwy organ może odstąpić od żądania zwrotu całości lub części kosztów działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi, jeżeli:
1)
wobec posiadacza odpadów nie można wszcząć Postępowanie egzekucyjnePostępowanie prowadzące do przymusowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Może dotyczyć należności pieniężnych albo obowiązków o charakterze niepieniężnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub egzekucja okazała się bezskuteczna;
2)
Koszty postępowania egzekucyjnegoWydatki i opłaty związane z prowadzeniem egzekucji, w tym wynagrodzenie komornika. Co do zasady obciążają dłużnika, którego obowiązek jest egzekwowany.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jest wyższy niż kwota możliwa do odzyskania.
8.
Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6, w stosunku do posiadacza odpadów, który ustanowił zabezpieczenie roszczeń, o którym mowa w art. 48a ust. 1, właściwy organ wydaje decyzję o przeznaczeniu środków z tego zabezpieczenia na pokrycie kosztów, o których mowa w ust. 6, określając w decyzji wysokość tych kosztów. W przypadku gdy wysokość ustanowionego zabezpieczenia roszczeń jest niewystarczająca na pokrycie kosztów, o których mowa w ust. 6, właściwy organ w decyzji nakłada na posiadacza odpadów także obowiązek zwrotu różnicy między wysokością tych kosztów a wysokością tego zabezpieczenia, określając wysokość tej różnicy oraz sposób i termin jej uiszczenia.
9.
Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6, w stosunku do posiadacza odpadów, który nie ustanowił zabezpieczenia roszczeń, o którym mowa w art. 48a ust. 1, właściwy organ, w drodze decyzji, nakłada na posiadacza odpadów obowiązek zwrotu kosztów, o których mowa w ust. 6, oraz określa wysokość tych kosztów oraz sposób i termin ich uiszczenia.
10.
Roszczenie o zwrot:
1)
kosztów, o których mowa w ust. 6,
2)
różnicy, o której mowa w ust. 8 - przedawnia się po upływie 10 lat od dnia, w którym decyzja, o której mowa odpowiednio w ust. 8 albo 9, stała się ostateczna.
11.
Do należności z tytułu obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez właściwy organ, w ramach realizacji działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846, 875 i 1098), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują właściwemu organowi.
12.
Przepisów ust. 1–11 nie stosuje się, w przypadku gdy:
1)
odpady są składowane:
a)
na eksploatowanym lub zamkniętym składowisku odpadów,
b)
w miejscu, w którym przed dniem 1 października 2001 r. były składowane odpady;
2)
odpady są przemieszczane na podstawie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów;
3)
zastosowanie ma art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.
Orzeczenia do art. 26a
Ten przepis powołuje 33 orzeczenia, w tym ust. 1: 6, ust. 12: 2, ust. 2: 1, ust. 3: 4, ust. 5: 3.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- III OW 87/24Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 11.02.2025
Odpady
- III OSK 673/23Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21.01.2025
Odpady
- II OW 24/24Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 13.11.2024
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
- III OSK 4889/21Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16.10.2024
Odpady; Inspekcja sanitarna
- III OSK 4783/21Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16.10.2024
Odpady; Inspekcja sanitarna
- II SAB/Ke 71/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrok z 21.08.2024
Odpady
- II SA/Bd 268/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrok z 23.07.2024
Odpady
- III SA/Gl 360/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrok z 08.07.2024
Samorząd terytorialny
- II SA/Go 125/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., wyrok z 06.06.2024
Odpady
- II SA/Go 67/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., wyrok z 25.04.2024
Odpady
