Postanowienie Sądu Najwyższego z 11 czerwca 2026 r.

W związku ze skargą kasacyjną powoda M. Spółka z o.o. w T. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27 października 2025 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 398 9 § 1 pkt 3 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona.

Skarżąca wskazała, że w ramach niniejszej sprawy zachodzi nieważność postępowania, ponieważ „Sąd Apelacyjny przystępując do rozpoznania apelacji złożonej przez stronę powodową dopuścił do orzekania w postępowaniu osobę nominowaną bezskutecznie na urząd sędziego w postępowaniu z udziałem organu nieuprawnionego.” Skarżąca powołała się także na niewłaściwy jej zdaniem jednoosobowy skład Sadu Apelacyjnego, wydający zaskarżony wyrok. Ponadto w ocenie autora skargi kasacyjnej nieważność postępowania w ramach niniejszej sprawy wynikała z naruszenia przez Sąd II instancji art. 379 ust. 2 k.p.c. w związku z Art. 54 ust. 2 pkt 4 Ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r o Prokuratorii poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż osoba nie posiadająca uprawnień rady prawnego lub adwokata może podejmować czynności jako radca Prokuratorii”.

Należy twierdzić, że przywołane w uzasadnieniu tego zarzutu okoliczności nie świadczą o nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym. W orzecznictwie wielokrotnie co do zasady wyłączano możliwość podważenia uprawnienia do orzekania osoby, która została powołana na urząd sędziego przez Prezydenta (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 lipca 2020 r., II CSK 581/19, i przywołane tam orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, postanowienie Sądu Najwyższego z 29 listopada 2023 r., I CSK 5848/22). Również − zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym − niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do pominięcia stosowania przytoczonego tu przepisów ustawy, co wprost wynika z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP; działanie takie byłoby przy tym sprzeczne z konstytucyjną zasadą niepodważalności powołania sędziego na podstawie art. 179 Konstytucji RP.

Dodatkowo, należy wskazać, że nawet zgodnie z uznaną za niekonstytucyjną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, uchwałą Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I -4110-1/20, OSNC 2020 r. Nr 4, poz. 3, o sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. można mówić wówczas, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżąca nawet nie podjęła próby wykazania występowania ww. przesłanek. Ponadto należy podzielić pogląd sprowadzający się do stwierdzenia, że tylko osoba spełniająca wymogi określone w ustawie (tj. obecnie w art. 54 ustawy) może zostać mianowana radcą Prokuratorii Generalnej. Dokumentem upoważniającym radcę Prokuratorii Generalnej do wykonywania czynności zastępstwa procesowego przed sądem jest legitymacja służbowa. Zakłada się, że uzyskując mianowanie na stanowisko radcy, które to mianowanie pochodzi od Prezesa Prokuratorii Generalnej i po złożeniu ślubowania przed Prezesem Prokuratorii Generalnej radca przeszedł odpowiednie sprawdzenie kwalifikacji na etapie naboru, a zatem spełnia wszelkie wymogi jakie przewiduje ustawa.

W przedmiotowej sprawie radca Prokuratorii Generalnej wykazał swoje umocowanie dołączając kopię legitymacji radcy Prokuratorii Generalnej RP. Z tego względu zarzut nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym należy uznać za chybiony. Wobec tego odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. (E.M.) [a.ł]