Postanowienie Sądu Najwyższego z 17 maja 2017 r.

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.). Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa.

Wprawdzie skarżący odwołał się do istotnego zagadnienia prawnego, niemniej nie występuje ta przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 1 k.p.c.). Stosownie do ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw (por. postanowienie SN z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04 niepublikowane). Powołanie się przez skarżącego na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych o cen prawnych z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało.

Skarżący powinien też wykazać, że ma ono ważne znaczenie dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepublikowane oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 – 16, poz. 243). Ponadto prawidłowo wyartykułowane zagadnienie musi być sformułowane ogólnie w tym sensie, że nie może chodzić w nim o sposób rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CZ 94/04, niepublikowane).

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie: „Czy dokonana na podstawie art. 65 § 2 k.c. wykładnia Ogólnych Warunków Kontraktu opracowanych i sporządzonych przez Międzynarodową Federację Inżynierów Konsultantów (FIDIC) w zakresie „Kosztów wliczanych do ceny kontraktowej” może prowadzić do oceny, że wyłączenie przez warunki szczegółowe kontraktu postanowienia ogólnych Warunków Kontraktu w zakresie możliwości domagania się przez wykonawcę dodatkowego kosztu wliczanego do ceny kontraktowej stanowi ograniczenie kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej zamawiającego?” .

Uszło uwagi skarżącego, że zagadnienie to zostało już rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy na tle podobnego stanu f aktycznego w wyroku z dnia 29 kwietnia 2016 r. (I CSK 306/15, LEX nr 2032362), w którym stwierdził, iż „wyłączenie przez strony umowy o roboty budowlane możliwości podwyższenia ceny kontraktowej już po zawarciu umowy, m.in. z uwagi na wywołaną przez zamawiającego zmianę okoliczności istotnych dla jej skalkulowania, nie jest równoznaczne z wyłączeniem możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych za szkodę spowodowaną naruszeniem obowiązków umownych przez zamawiającego.

Świadczenia w postaci ceny kontraktowej (wynagrodzenia wykonawcy robót budowlanych) i odszkodowania kompensującego szkodę wyrządzoną mu w związku z naruszeniem obowiązków umownych przez zamawiającego, oczywiście nie są tożsame." Stwierdził ponadto, że „Wątpliwości interpretacyjne, które nie dają się usunąć w drodze ogólnych dyrektyw wykładni oświadczeń woli, powinny być rozstrzygnięte na niekorzyść strony, która zredagowała tekst je wywołujący (in dubio contra proferentem). Ryzyko nie dających się usunąć w drodze ogólnych dyrektyw wykładni oświadczeń woli niejasności tekstu umowy powinna ponieść ta strona, która tekst zredagowała.

Ogólne warunki kontraktu FIDIC i szczególne warunki kontraktu, jakie miały wiązać pozwanego z wykonawcą wyłonionym w przetargu dotyczącym inwestycji polegającej na przebudowie drogi zostały opracowane przez pozwanego, co musi być uwzględnione w procesie wykładni oświadczeń woli złożonych przez strony i prowadzących do związania się przez nie umową.” Również kwestia wykładni oświadczeń woli oraz modyfikacji odpowiedzialności odszkodowawczej sprowadzająca się do pytania czy możliwa jest wykładnia oświadczeń woli na podstawie art. 65 § 2 k.c., która prowadzi do domniemania zamiaru ograniczenia odpowiedzialności odszkodowawczej strony na zasadach ogólnych, czy też ograniczenie tej odpowiedzialności powinno wynikać z umowy zgodnie z art. 473 k.c. była wielokrotnie podejmowana w judykaturze i skarżący nie wskazał na rozbieżności lub niejednolitość poglądów w tym zakresie ( por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2013 r., I CSK 748/12, OSNC 2014, nr 6, poz. 67 oraz z dnia 6 października 2010 r., II CSK 180/10, niepubl.).

Z tych względów Sąd Najwyższy do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). aj odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej