Postanowienie Sądu Najwyższego z 13 lipca 2017 r.

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 3 października 2016 r. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w W. w sprawie z wniosku Narodowego Banku Polskiego z udziałem […] Banku […] w W. w upadłości likwidacyjnej, K. S.A. w W. i K. sp. z o.o. w W. o wpis, zniósł postępowanie w sprawie dotknięte nieważnością i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy uznał, że w sprawie niniejszej wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, gdyż uczestnik […] Bank […] w W. w upadłości likwidacyjnej nie posiadał organów uprawnionych do reprezentacji.

Wskazał, że wobec tego, iż umowa przelewu wierzytelności na zabezpieczenie została zawarta z Narodowym Bankiem Polskim, to wierzytelność, która jest jej przedmiotem nie wchodzi do masy upadłości i w konsekwencji nie jest ona także w zarządzie syndyka masy upadłości, zatem legitymację zachowuje upadły. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 379 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 144 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 2171, ze zm.) poprzez ich błędne zastosowanie oraz błędną wykładnię wskutek uznania, że zachodzi przesłanka nieważności postępowania z uwagi na to, że strona nie miała organu uprawnionego do udziału w postępowaniu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. W uchwale z dnia 18 maja 2017 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 6/17 (Biul. SN 2017, nr 5, s. 11)., Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w razie ogłoszenia upadłości banku będącego zastawnikiem, uczestnikiem postępowania o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów w związku z przelewem wierzytelności zabezpieczonej tym zastawem jest syndyk masy upadłości zastawnika, choćby przelew był dokonany przed ogłoszeniem upadłości. Gdy następuje ogłoszenie upadłości zastawnika, postępowanie o wpis w rejestrze zastawów zmiany zastawnika, w związku z przeniesieniem wierzytelności zabezpieczanej zastawem rejestrowym na jej nabywcę dotyczy masy upadłości zastawnika. Legitymację do jego wszczęcia lub uczestniczenia w nim ma syndyk masy upadłości, który działa w tym postępowaniu na rzecz upadłego zastawnika, ale w imieniu własnym.

Nie może natomiast wszcząć takiego postępowania, ani brać w nim udziału upadły zastawnik. Stojąc na gruncie tego zapatrywania, aprobowanego przez skład orzekający, należy uznać, że Sąd drugiej instancji błędnie przyjął, iż w sprawie niniejszej wystąpiły przesłanki skutkujące nieważnością postępowania wobec nieposiadania przez uczestnika […] Banku […] w W. w upadłości likwidacyjnej organów uprawnionych do reprezentacji, bowiem po stępowanie o wpis w rejestrze zastawów zmiany zastawnika w związku z przeniesieniem wierzytelności zabezpieczanej zastawem rejestrowym dotyczy masy upadłości, co sprawia, że syndyk posiada legitymację do uczestniczenia w tym postępowaniu.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. jw