Uchwała Sądu Najwyższego z 28 listopada 2018 r.

Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym, uchwałą z dnia 23 lipca 2018 r., nie uwzględnił wniosku adw. J. L. – pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego J. S. z dnia 22 stycznia 2018 r. o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. M. – prokuratura Prokuratury Rejonowej w W., za czyn polegający na tym, że jako funkcjonariusz publiczny, w okresie od marca 2014 roku do 31 lipca 2016 roku w W. , działając wspólnie i w porozumieniu, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązku, doprowadził do zagrożenia mienia, zdrowia i życia J. S. , jego rodziny, a także współpracowników poprzez zaniechanie ścigania przestępstw popełnionych przeciwko J. S. , polegających na kierowaniu wobec niego gróźb karalnych, zastraszaniu jego współpracowników, próbę uprowadzenia go.

Sąd Dyscyplinarny uznał, że w materiale dowodowym przedstawionym przez J. S. i jego pełnomocnika adw. J. L. , „poza powołaną w subsydiarnym akcie oskarżenia sygnaturą PR 1 Ds. […] (poprzednio I Ds. […] ) Prokuratury Rejonowej w K., nie wskazano precyzyjnie innych prawomocnie zakończonych postępowań przygotowawczych, związanych z zarzutami sformułowanymi wobec prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. – M. M. a które to postępowania miały być dwukrotnie umarzane na etapie postępowania przygotowawczego”. Sąd Dyscyplinarny I instancji, celem ustalenia czy w rozpoznawanej przez siebie sprawie zaistniała tożsamość czynów opisanych we wniosku o uchylenie immunitetu prokuratorowi M. M. oraz w ewentualnych innych postanowieniach o umorzeniu postępowań przygotowawczych, wystąpił z zapytaniami do wskazanych przez J. S. i jego pełnomocnika J. L., jednostek organizacyjnych prokuratury.

Z ustaleń Sądu Dyscyplinarnego wynika, że postępowanie przygotowawcze, częściowo tożsame przedmiotowo z zarzutem sformułowanym wobec M. M. we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej z dnia 22 stycznia 2018 roku, sporządzone przez adw. J. L. prowadzone było jedynie w Prokuraturze Rejonowej w K. i zostało prawomocnie umorzone w dniu 30 czerwca 2016 roku, pod sygn. akt PR 1 Ds. […] . Pozostałe z postępowań przygotowawczych odnośnie, których dokonał ustaleń Sąd Dyscyplinarny, nie dotyczyły podejrzenia popełnienia przez prokuratora M. M. czynów zabronionych wskazanych we wniosku o wyrażenie zgody na pociągniecie go do odpowiedzialności karnej ale innych funkcji publicznych np. Prezydenta miasta W ., Inspekcji Transportu Drogowego itd.

Ponadto na posiedzeniu Sądu Dyscyplinarnego J. S. i jego pełnomocnik złożyli dokumenty w postaci: kopii adresowanych do Prezydenta RP zawiadomień z dnia 4 i 12 kwietnia 2018 roku, dot. szeregu przestępstw jakich mieli dopuścić się funkcjonariusze publiczni z województwa […], kopii sporządzonego w dniu 23 czerwca 2014 roku w postępowaniu o sygn. akt Ds. […] Prokuratury Rejonowej w B. protokołu przesłuchania w charakterze świadka A. Z. , jak również nośnik z wyemitowanym w dniu 14 marca 2017 roku nagraniem audycji pt. „ […] ” M. […] oraz wywiadami udzielonymi lokalnej T..

W ocenie Sądu Dyscyplinarnego także te materiały nie miały żadnego znaczenia dowodowego umożliwiającego przyjęcie, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przez prokuratora M. M. przypisanych mu we wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej czynów, który to wniosek był konsekwencją wniesienia przez pełnomocnika J. S. – adw. J. L. , subsydiarnego aktu oskarżenia, przeciwko m. in. prokuratorowi M. M. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k.

Sąd Dyscyplinarny porównując ze sobą treść wniosku i treść subsydiarnego aktu oskarżenia, z treścią prawomocnego postanowienia o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. akt 1 PR […] (Prokuratura Rejonowa w K. ), które to postanowienie wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k. dało podstawę J. S. do wniesienia aktu oskarżenia przeciwko prokuratorowi M .M. w trybie określonym w art. 55 § 1 k.p.k. – uznał, że subsydiarny akt oskarżenia przeciwko prokuratorowi M. M., nie został wniesiony skutecznie, gdyż zakres postępowania przygotowawczego 1 PR […] zakończone powyższym umorzeniem „jest znacznie węższy niż zarzut sformułowany we wniosku o uchylenie immunitetu, zaś subsydiarny akt oskarżenia może obejmować nawet popełnienie tylko tego czynu, a w związku, z którym prokurator ponownie umorzył postepowanie.

Według Sądu Dyscyplinarnego zarzut sformułowany we wniosku o uchylenie immunitetu prokuratorowi M. M., obejmuje bowiem czasookres od 2014 roku do 31 lipca 2016 roku oraz dodatkowe elementy dotyczące: „działania wspólnie i w porozumieniu”, „przekroczenia uprawnień” oraz wielu szczegółowych zachowań, które nie stanowiły przedmiotu śledztwa o sygn. PR 1 Ds. […] Prokuratury Rejonowej w K. (t. II k. 364). Powyższe okoliczności stanowią według Sądu I instancji braki, które dyskwalifikują możliwość wydania „uchwały pozytywnej” (t. II, k. 365), tj. zezwalającej zgodnie z wnioskiem pełnomocnika na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora M. M..

Zażalenie na powyższą uchwałę wniósł pełnomocnik J. S. , zarzucając m. in.: bezpodstawne ustalenie, że brak jest tożsamości podmiotowo - przedmiotowej pomiędzy zarzutami kierowanymi wobec oskarżonego M. M. w subsydiarnym akcie oskarżenia a zarzutami, które były do tej pory przedmiotem postępowania prokuratorski ego w sytuacji, gdy związek ten wynika wprost ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Powołując się na ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje: W pierwszej kolejności zauważyć należy, że chociaż skarżący określa wniesiony przez siebie środek odwoławczy jako skierowany przeciwko całości uchwały Sądu Dyscyplinarnego (sygn. akt PK I SD […]) z 23 lipca 2018 r., to z treści zawartych w nim zarzutów i z uzasadnienia zażalenia bezsprzecznie wynika, że faktycznie zaskarżono uchwałę Sądu Dyscyplinarnego jedynie co do odmowy wyrażenia zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej prokuratora M. M. , za czyn polegający na tym, że jako funkcjonariusz publiczny, w okresie od marca 2014 roku do 31 lipca 2016 roku w W., działając wspólnie i w porozumieniu, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązku, doprowadził do zagrożenia mienia, zdrowia i życia J. S., jego rodziny, a także współpracowników poprzez zaniechanie ścigania przestępstw popełnionych przeciwko J. S., polegających na kierowaniu wobec niego gróźb karalnych, zastraszani a jego współpracowników, próbę uprowadzenia go.

Sąd Najwyższy Izba Dyscyplinarna działając w niniejszej sprawie, kierując się zasadą wynikającą z art. 118 k.p.k., rozpoznał zażalenie pełnomocnika jedynie w odniesieniu do wskazanego powyżej czynu, to jest w granicach zaskarżenia uznając jednocześnie, że uchwała Sądu Dyscyplinarnego z 23 lipca 2018 r. (sygn. akt PK I SD […] ), w odniesieniu do pozostałych pięciu czynów opisanych we wniosku pełnomocnika o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. M., wobec jej niezaskarżenia uprawomocniła się.

Oceniając bardzo lakoniczną zresztą argumentację pełnomocnika zawartą w uzasadnieniu wywiedzionego zażalenia zgodzić się należy z tym, że w zaskarżonej uchwale Sąd Dyscyplinarny nie dokonał merytorycznej oceny zachowań prokuratora M. M., co do których prowadzone było przez Prokuraturę Rejo nowa w K. umorzone w trybie art. 330 § 2 k.p.k. śledztwo sygn. akt PR 1 Ds. […] , a swoje rozstrzygnięcie oparł jak napisano to w uzasadnieniu zażalenia ” skupiając się jedynie na zagadnieniach formalnych” .

Z treści uzasadnienia uchwały i z zawartości akt postępowania w sprawie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora M. M. wynika, że zgromadzony w toku wyżej wymienionego śledztwa materiał dowodowy faktycznie nie był przedmiotem oceny czy zawiera dowody dostatecznie uzasadniające podejrzenie popełnienia przestępstwa przez prokuratora M. M. , o którym mowa w pierwszym i drugim tirecie wniosku pełnomocnika o wyrażenie zgody na pociągniecie wymienionego do odpowiedzialności karnej.

Niewątpliwie obowiązkiem sądu dyscyplinarnego w postępowaniu wywołanym wnioskiem o zezwolenie na pociągniecie do odpowiedzialności karnej prokuratora zawsze jest zbadanie zgłoszonych mu przez wnioskodawcę dowodów, w celu stwierdzenia, czy zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez prokuratora (art. 135 § 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze – Dz. U. 2017 r., poz. 1767 ze zm. dalej jako - Prawo o prokuraturze). W realiach niniejszej sprawy, wywołanej przecież wnioskiem skierowanym przez adw.

J. L. , w związku z subsydiarnym aktem oskarżenia przeciwko M. M. wniesionemu po ponownym umorzeniu przez Prokuraturę Rejonową w K. śledztwa (sygn. akt 1 PR Ds. […] ), Sąd Dyscyplinarny rozpoznając wniosek winien odnieść się do zebranego w toku wyżej wymienionego śledztwa materiału dowodowego, a nie jak to uczynił, poprzestać na ustaleniu, że skoro zarzut sformułowany we wniosku jest tylko częściowo tożsamy z przedmiotem śledztwa PR 1 Ds. […] , nie można uznać, iż spełniony został warunek „tożsamości czynów” (t. II, k. 364).

Niepełna tożsamość czynów określonych we wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, a nawet ich wadliwy opis, z czynem opisanym w petitum postanowienia o umorzeniu śledztwa, wydanym w trybie art. 330 § 2 k.p.k., w związku z którym to orzeczeniem skierowano subsydiarny akt oskarżenia, nie zwalniała Sądu Dyscyplinarnego od zbadania czy zgromadzony w toku dwukrotnie umorzonego śledztwa materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, iż zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez wskazanego we wniosku pełnomocnika prokuratora. Ponieważ jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały Sąd Dyscyplinarny nie przeprowadził w ogóle oceny materiału zgromadzonego w toku śledztwa PR 1 Ds. […] (Prokuratura Rejonowa w K.) ujawnionych na posiedzeniu w dniu 23 lipca 2018 r. (tom.

II k.357 verte), nie dołączając zresztą ich uwierzytelnionej kopii do akt postępowania w niniejszej sprawie, uznać należy iż w sprawie z uwagi na opisane powyżej braki postępowania dowodowego zachodzi konieczność przeprowadzania na nowo w całości przewodu sądowego w zakresie wskazanym w petitum niniejszej uchwały.

W toku ponownego postępowania Sąd I instancji winien dokonać samodzielnej oceny dowodów zgromadzonych w śledztwie sygn.. akt PR 1 Ds. […] (Prokuratura Rejonowa w K.) i ewentualnie w trybie art. 135 § 6 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r Prawo o prokuraturze ( tj. Dz.U 2017.1767 ze zm.) przeprowadzić inne dowody i ustalić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że zachodzi lub nie zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez prokuratora M. M. , określonego we wniosku pełnomocnika J. S. w zakresie wskazanym w petitum postanowienia o umorzeniu śledztwa sygn. akt 1 PR […] (Prokuratura Rejonowa w K.). Z tych też powodów należało podjąć uchwałę o treści jak w sentencji.