Postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2017 r.

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) wyrokiem z dnia 17 maja 2016 r. oddalił apelację (…) Szpitala Specjalistycznego im. (…) (dalej jako płatnik składek) od wyroku Sądu Okręgowego w N. w sprawie o ustalenie pod stawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł płatnik składek, zaskarżając wyrok w całości. Wskazana w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia tylko w stosunku do zainteresowanej U. K. i H. K. przekroczyła kwotę dziesięciu tysięcy złotych.

Wobec powyższego Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 19 października 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną w stosunku do zainteresowanych osób fizycznych, poza U. K. i H. K. W motywach orzeczenia pod niesiono, że stosownie do art. 398 2 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Rozpoznawana sprawa dotyczyła prawa majątkowego bowiem przedmiotem sporu była ustalona przez organ rentowy pod stawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zainteresowanych pracowników. Skoro, poza U. K. i H. K. , kwota należnych do zapłaty w stosunku do każdego z zainteresowanych pracowników składek nie przekraczała dziesięciu tysięcy zł otych, to skarga kasacyjna jako niedopuszczalna pod legała odrzuceniu.

Zażalenie na postanowienie wniósł płatnik składek, zaskarżając postanowienie w całości i domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucił, że Sąd Apelacyjny błędnie zakwalifikował postępowanie, jako sprawę o prawo majątkowe, dla której istnieje dolna granica wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości dziesięciu tysięcy złotych. Przedmiotowa sprawa dotyczy bowiem objęcia zainteresowanych pracowników obowiązkiem ubezpieczenia społecznego przez płatnika składek z tytułu zawartych przez nich umów zlecenia. Istotą postępowania jest zatem ustalenie czy zainteresowani pod legają obowiązkowi odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od wynagrodzeń otrzymywanych przez nich z tytuł u wykonywanych umów cywilnoprawnych.

Ustalenie pod stawy wymiaru składek jest wyłącznie kwestią wtórną i rachunkową wymagającą uprzedniego stwierdzenia czy zainteresowani powinni być objęci obowiązkiem ubezpieczenia społecznego z tytułu umowy zlecenia zawartej z osobą trzecią, z powodu świadczenia przez nich pracy na rzecz swojego pracodawcy. Z tego względu sprawa ta mieści się w zakresie wyjątku kryterium kwotowego, które nie obowiązuje w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne, a zarzuty w nim pod niesione pozostają w sprzeczności z jednolitą i utrwaloną wykładnią prawa przedstawioną w orzeczeniach Sądu Najwyższego. Zgodnie z treścią art. 398 2 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – niższa niż dziesięć tysięcy z łotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.

Oznacza to, że poza wyżej wymienionymi kategoriami spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, wartość przedmiotu zaskarżenia będzie decydowała o dopuszczalności skargi kasacyjnej w każdej innej sprawie. Wbrew odmiennemu twierdzeniu skarżącego, który na poparcie swego stanowiska nie przytoczył poglądów judykatury ani doktryny, a priori zakładając jego poprawność, Sąd Apelacyjny, odrzucając skargę kasacyjną jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż dziesięć tysięcy złotych, prawidłowo zakwalifikował przedmiotowe postępowanie jako sprawę o prawo majątkowe, do której istnieje dolna granica wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości dziesięciu tysięcy złotych.

Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że osoba wykonująca pracę na rzecz swe go pracodawcy na pod stawie umów cywilnych pod lega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik i na tym kwestia jej ubezpieczenia się wyczerpuje. W związku tym sprawa o opłacenie przez pracodawcę składki w wysokości wynikającej z przychodu uzyskanego przez pracownika na pod stawie umowy o pracę i umowy zlecenia (lub innej umowy o świadczenie usług) wykonywanej na rzecz tego pracodawcy dotyczy składki, gdyż przedmiotem postępowania w takiej sprawie jest jedynie ustalenie właściwej kwoty jej podstawy wymiaru.

Jest to zatem sprawa o prawa majątkowe, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia nie niższa niż dziesięć tysięcy złotych (art. 398 2 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dni a 19 stycznia 2017 r., I UZ 55/16, LEX nr 2216194; z dnia 29 listopada 2016 r., II UZ 49/16, LEX nr 2202 501 i powołane tam orzeczenia).

Skoro w rozpoznawanej sprawie przedmiot sporu wynikał z przyjętej w art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) konstrukcji uznania osoby wykonującej pracę na pod stawie umowy cywilnoprawnej na rzecz własnego pracodawcy za jego pracownika i dotyczył ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, to o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia nie niższa niż dziesięć tysięcy złotych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2016 r., II UZ 63/16, LEX nr 204636 3 i powołane w nim orzeczenia). Summa summarum sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną, nie należy do spraw wymienionych w art. 398 2 § 1 zdanie drugie k.p.c.

Mając na uwadze przedstawione powyżej motywy Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związk u z art. 394 1 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. r.g.