Postanowienie Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2018 r.

Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację uczestnika postępowania J. R. od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 maja 2016 r., którym dokonany został podział majątku wspólnego uczestników przez przyznanie im odpowiednio prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w P. , samochodów i wymienionych ruchomości oraz przedsiębiorstwa handlowego w P. ; orzekł o dopłatach, oddalił wniosek wnioskodawczyni o zwrot pożytków z prowadzonej działalności gospodarczej, a także wniosek uczestnika o zwrot nakładów na nieruchomość wspólną, zobowiązał uczestnika do wydania wnioskodawczyni opisanej w postanowieniu nieruchomości, orzekł także o kosztach postępowania. W wyniku rozpoznania apelacji Sąd Okręgowy podzielił w całości dokonane ustalenia faktyczne i oceny prawne Sądu pierwszej instancji.

W skardze kasacyjnej uczestnik postępowania zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie zaskarżonym postanowieniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 pkt 2 oraz art. 33 pkt 10 k.r.o. przez ich niezastosowanie; art. 42 § 2 k.r.o. przez oddalenie wniosku uczestnika; art. 46 k.r.o. w związku z art. 684 k.p.c. i art. 55 1 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie; art. 55 1 k.c. przez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności na wartość przedsiębiorstwa. Naruszenie przepisów postępowania dotyczy art. 217 § 1 i 3 w związku z art. 227, art. 233 § 1 i art. 279 k.p.c.; art. 233 § 1 w związku z art. 278 § 1 k.p.c. oraz samodzielnie art. 233 k.p.c. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 398 § 1 k.p.c. Wniosek o p rzyjęcie skargi do rozpoznania jest tak sformułowany, że nie wiadomo, czy jedyną podstawą dla przyjęcia skargi ma być jej oczywista zasadność, co wynikałoby z ostatniego zdania uzasadnienia wniosku, czy także zagadnienie prawne. W uzasadnieniu wniosku nie są przywołane żadne przepisy dotyczące podstaw przyjęcia skargi, a zagadnienie prawne jest sformułowane jakby „przy okazji”, w sposób to zagadnienie dyskwalifikujący.

Chodzić by miało o wyrażenie „wątpliwości, jakie przysparza wykładnia zasady ustalania wartości majątku wspólnego według stanu z chwili ustania wspólności majątkowej oraz według cen z chwili dokonania podziału, w odniesieniu do wchodzącego w skład majątku wspólnego przedsiębiorstwa, w sytuacji, gdy wyceniane przedsiębiorstwo w czasie od ustani a wspólności do czasu orzeczenia podziału zmierza bezsprzecznie do likwidacji z powodu systematycznej utraty rentowności, gdy przyczyny takiego stanu rzeczy tkwiły jeszcze przed ustaniem wspólności majątkowej i są one co najmniej w części niezależne od działań lub zaniechań strony.” Tak przedstawione zagadnienie - odbiegające swym sformułowaniem od utrwalonego i znanego od lat stanowiska Sądu Najwyższego, wyrażonego w bardzo licznych orzeczeniach co do sposobu prezentowania zagadnień prawnych - nie zostało we wniosku w ogóle uzasadnione.

Podobnie, jak kolejne zagadnienie dotyczące wyceny składników majątkowych przedsiębiorstwa określonych w art. 55 1 pkt 2 k.c. Z kolei, oczywiste uzasadnienie skargi zostało skwitowane stwierdzeniem, że wskazane wyżej, co należy chyba rozumieć w podstawach skargi „rażące naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego miały niewątpliwy wpływ na treść wydanego przez Sąd Okręgowy rozstrzygnięcia, które z uwagi na charakter tych naruszeń czynią orzeczenie Sądu Okręgowego oczywiście błędne i niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa”. Brak bliższego uzasadnienia wniosku podważa jego zasadność i nie wypełnia w prawidłowy sposób obowiązku nałożonego przez art. 398 4 § 2 k.p.c.

Z uzasadnienia podstaw kasacyjnych nie można również dopatrzeć się uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi, gdyż jest w nim głównie dyskusja z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, a zasadność samej skargi ma wynikać z odmiennej oceny przez skarżącego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a to jest wyłączone z podstaw kasacyjnych (art. 398 3 § 3 i art. 398 13 § 2 k.p.c.). W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. orzec jak w postanowieniu. aj r.g.