Postanowienie Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2022 r.

Za pośrednictwem Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym w dniu 29 października 2021 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło odwołanie wywiedzione przez obwinionego - prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. - G. F. ( k. 3 ). Przedmiotowym odwołaniem, opatrzonym datą 21 września 2021 r., zaskarżył on postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt […] w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach wymienionego prokuratora na dalszy niezbędny okres, tj. do dnia 30 października 2021 r. ( k. 4 – 7 ).

W wyniku postępowań służbowych sygn. PO IV WOS […] oraz PO IV WOS [X.] skierowano w dniach 06 sierpnia 2019 r. oraz 10 października 2019 r. dwa wnioski o wszczęcie dyscyplinarnego postępowania wyjaśniającego, obejmujące zarzuty dopuszczenia się przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. - G. F. w łącznie 20 sprawach przewinień służbowych określonych przepisem art. 137 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze ( akta postępowania sygn. RP IV […] , k. 50 – 50v ). Na mocy zarządzenia Prokuratora Okręgowego w O. z dnia 10 października 2019 r. prokurator G. F. został zawieszony w czynnościach na okres 6 miesięcy ( akta postępowania sygn. RP IV […] , k. 50 – 51 ).

Postanowieniem z dni a 13 marca 2020 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego wszczął wobec prokuratora G. F. postępowanie dyscyplinarne dotyczące przewinień dyscyplinarnych polegających na oczywistej i rażącej obrazie przepisów prawa w związku z prowadzeniem i nadzorowaniem pozostających w jego referacie postępowań przygotowawczych oraz uchybieniu godności urzędu prokuratora polegającym na poświadczeniu nieprawdy w systemie informatycznym prokuratury i poświadczania nieprawdy w protokole przyjęcia wyjaśnień od podejrzanego ( akta postępowania sygn. RP IV […] , k. 1313 - 1314 ). W dniu 30 października 2019 r. w Prokuraturze Okręgowej w Ł. wszczęto postępowanie przygotowawcze o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz o przestępstwo z art. 276 k.k. dotyczące zachowania prokuratora G. F. ( k. 9 ).

Okres zawieszenia prokuratora G. F. był sukcesywnie przedłużany postanowieniami Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, w tym postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. […] do dnia 31 października 2021 r. ( k. 8 – 10 ). Powyższe postanowienie w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach prokuratora G. F. , zostało przez niego zaskarżone odwołaniem datowanym na dzień 21 września 2021 r., w którym to obwiniony, zarzucił ww. postanowieniu:

1.

„obrazę art. 150 § 3 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie – polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający dalsze przedłużenie okresu zawieszenia mnie w czynnościach służbowych do dnia 31 października 2021 r. – podczas gdy, dotychczas nie został ogłoszony mi żaden zarzut dyscyplinarny, nie wykonano z moim udziałem żadnej czynności procesowej, zaś waga i rodzaj przewinień, które legły u podstaw pierwotnego zarządzenia Prokuratora Okręgowego w O. Nr […] z dnia 10 października 2019 r. sygn. PO IV [Y.], PO IV WOS [X.] o zawieszeniu mnie w czynnościach prokuratora, jak i kolejnych postanowień o przedłużeniu tego okresu, w tym postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 25 sierpnia 2021 r. sygn. akt […] – prowadzą do wniosków przeciwnych; 2. obrazę art. 96 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o p rokuraturze, która miała wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, polegającej na zaniechaniu zawiadomienia mnie o posiedzeniu w przedmiocie rozpoznania wniosku zastępcy rzecznika dyscyplinarnego o przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach prokurator a, w sytuacji, gdy co prawda obecność prokuratora, którego orzeczenie dotyczy nie jest na takim posiedzeniu obowiązkowa, lecz udział w nim zgodnie z dyspozycją art. 96 § 2 k.p.k., jest uprawnieniem strony broniącej swych praw i interesów, co oznacza, że należy ją o terminie posiedzenia zawiadomić, przy czym doręczenie takiego zawiadomienia, wystosowanego w odpowiednim terminie umożliwiającym prokuratorowi stawiennictwo na posiedzenie, jest obowiązkiem Sądu Dyscyplinarnego, zaś brak powiadomienia, musi być traktowany jako rażące naruszenia materialnego prawa do obrony z art. 6 k.p.k.” ( k. 4v ).

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej z dnia 08 listopada 20 21 r. został wyznaczony skład orzekającyw przedmiotowej sprawie, w którym znalazł się SSN Jana Majchrowskiego ( k. 11 ). Wobec zrzeczenia się przez SSN Jana Majchrowskiego urzędu sędziego w dniu 6 grudnia 2021 r. ( k. 17 – 18 ), zaistniała konieczność zmiany członka składu orzekającego ( k. 23 ). Przewodniczący składu orzekającego w dniu 09 grudnia 2021 r. zwrócił się do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym oraz do Prokuratury Rejonowej w O. z zapytaniem czy prokurator G. F. pozostaje zawieszony w czynnościach ( k. 19 ).

W nawiązaniu do powyższego Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym, pismem z dnia 20 grudnia 2021 r. poinformował, iż prokurator G. F. był zawieszony w czynnościach do dnia 31 grudnia 2021 r. ( k. 24 ).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Odwołanie prokuratora G. F. jest bezzasadne i jako takie, powinno być oddalone. W chwili obecnej upłynął termin zawieszenia wymienionego w czynnościach służbowych, który został określony w zaskarżonym postanowieniu. „Zgodnie z brzmieniem art. 150 § 3 ustawy Prawo o prokuraturze zawieszenie prokuratora w czynnościach, w uzasadnionych przypadkach, może być przedłużone na wniosek rzecznika dyscyplinarnego przez sąd dyscyplinarny na dalszy, niezbędny okres. Instytucja zawieszenia w czynnościach stanowi tymczasowy środek reagowania wobec obwinionego, właściwy postępowaniu dyscyplinarnemu. Stosuje się ją wówczas, gdy z uwagi na charakter zarzucanego obwinionemu przewinienia konieczne jest natychmiastowe odsunięcie go od wykony wania obowiązków służbowych” ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2021 r., sygn. II DO 3/21, LEX nr 3156215 ).

„Ustawowa przesłanka uzasadnionego przypadku, opisana w art. 150 § 3 ustawy - Prawo o prokuraturze, usprawiedliwiająca przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, występuje bowiem w każdej sytuacji, w której prokurator jest podejrzany o popełnienie przestępstwa, a przynajmniej takiego przewinienia dyscyplinarnego, którego dokonanie poważnie naraziłoby na szwank wizerunek urzędu prokuratorskiego” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2020 r., sygn. II DO 97/20, LEX nr 3077383 ). W treści art. 150 § 5 zagwarantowano stronom możliwość odwołania się od orzeczenia sądu dyscyplinarnego w przedmiocie zawieszenia prokuratora w czynnościach, z której skorzystał obwiniony.

W przedmiotowej sprawie, należy ponadto zwrócić uwagę na okoliczność, iż zawieszenie w czynnościach prokuratora G. F. obowiązywało do dnia 31 października 2021 r. Rozpoznawane odwołanie wy wiedzione przez obwinionego wpłynęło do Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej na dwa dni przed upływem okresu zawieszenia, tj. w dniu 29 października 2021 r.. Koncentrując uwagę na stosowanych odpowiednio, na podstawie art. 171 ustawy Prawo o prokuraturze przepisach procedury karnej, zasadnym jest podkreślić, że odwołujący się może skarżyć jedynie rozstrzygnięcia lub ustalenia naruszające jego prawa lub szkodzące jego interesom ( vide art. 425 § 3 k.p.k. ).

W ocenie Sądu, po dniu 31 października 2021 r. orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. […] nie naruszało praw, a także w żaden sposób nie szkodziło interesom skarżącego, ponieważ na mocy zaskarżonego orzeczenia, okres zawieszenia obowiązywał do dnia 31 października 2021 r. „W wypadku braku gravamen środek odwoławczy nie podlega rozpoznaniu, z tym że jako podstawę określoną w art. 429 § 1 i art. 430 § 1 KPK wskazuje się jego niedopuszczalność z mocy ustawy albo iż pochodzi od osoby nieuprawnionej” ( J. Skorupka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Wyd. 5, Warszawa 2021, s. 1217 ). „... wyliczenie sytuacji, w których sąd odwoławczy powinien pozostawić bez rozpoznania przyjęty środek odwoławczy, nie jest ostateczne i wyczerpujące.

Powinien on bowiem podjąć taką decyzję również wówczas, gdy rozpoznanie środka odwoławczego zdezaktualizuje się np. z tego powodu, iż wcześniej nastąpi stwierdzenie nieważności orzeczenia, od którego wniesiony został środek odwoławczy, lub też zanim nastąpi rozpoznanie zażalenia na postanowienie o przedłużeniu okresu tymczasowego aresztowania, wydane już zostanie kolejne postanowienie w tym samym przedmiocie, i właśnie to drugie orzeczenie stanowić już będzie podstawę prawną kontynuacji środka zapobiegawczego” ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt I DSI 6/18, LEX nr 2652477 ). Brak gravamen odbiera skarżącemu legitymację do wniesienia środka odwoławczego.

Pomimo powyższego, Sąd Najwyższy pochylił się nad materiałem zgromadzonym w przedmiotowej sprawie, a także rozważył zarzuty oraz argumentację podniesioną w odwołaniu wywiedzionym przez prokuratora G. F. – stwierdzając przy tym, iż nie jest ono zasadne. Z uwagi na dużą liczbę postępowań, w których nie dochował należytej staranności, a co więcej w obliczu podejrzenia popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy przez wymienionego, w ocenie Sądu, w stopniu oczywistym, jawi się jako konieczne przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych.

Jak wskazano w treści uzasadnienia niniejszego postanowienia, ustawowa przesłanka wskazana w art. 150 § 3 ustawy Prawo o prokuraturze usprawiedliwiająca przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych, występuje w każdej sytuacji, w której prokurator podejrzany jest o popełnienie przestępstwa, a przynajmniej takiego przewiewnia dyscyplinarnego, którego dokonanie, poważnie naraziłoby dobre imię, wizerunek, a także godność urzędu prokuratorskiego. Odnosząc się zaś do drugiego zarzutu, Sąd Najwyższy w składzie tu orzekającym podziela stanowisko wyrażone w treści uzasadnienia prawnego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt II DO 97/20: „... samo postępowanie w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach, nie zostało odrębnie uregulowane w ustawie Prawo o prokuraturze.

Z tej przyczyny, we wskazanym zakresie, na podstawie art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze, odpowiednie zastosowanie znajduje przepis art. 96 § 1 i 2 k.p.k. Zgodnie z treścią powyższego przepisu, strony oraz osoby niebędące stronami, jeżeli ma to znaczenie dla ochrony ich praw lub interesów, mają prawo wziąć udział w posiedzeniu wówczas, gdy ustawa tak stanowi, chyba że ich udział jest obowiązkowy (art. 96 § 1 k.p.k.). W pozostałych wypadkach strony mają prawo wziąć udział w posiedzeniu, jeżeli się stawią, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 96 § 2 k.p.k.).

Sąd Najwyższy, opierając się na poglądach utrwalonych w doktrynie uważa, że zgodnie z treścią przepisu art. 96 § 2 k.p.k. sąd nie ma obowiązku zawiadamiania strony o terminie takiego posiedzenia (...) Reasumując w ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym procedował, nie naruszając praw skarżącego. Należy podkreślić, że Sąd Dyscyplinarny nie miał obowiązku zawiadamiania prokuratora o terminie posiedzenia, bo takiego obowiązku żaden przepis nie przewiduje. Prokurator mógł jednakże wziąć udział w przedmiotowym posiedzeniu, gdyby się na nim stawił.” ( LEX nr 3077383 ). Zdaniem Sądu Najwyższego wskazane okoliczności przemawiają za nietrafnością podniesionych zarzutów, przesądzając przy tym o słuszności zaskarżonego orzeczenia mającego za przedmiot odsunięcie obwinionego od wykonywania czynności służbowych.

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, kosztami postępowania obciążając przy tym Skarb Państwa.