Sygn. akt II PUB 2/22
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 sierpnia 2023 r. SSN Halina Kiryło w sprawie z powództwa W. Ż. przeciwko X. Y. i Skarbowi Państwa - Sądowi Najwyższemu z udziałem Prokuratora Generalnego o ustalenie nieistnienia stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 16 sierpnia 2023 r., wniosku pełnomocnika wnioskodawcy adwokata M. P. z dnia 19 czerwca 2023 r. w przedmiocie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego X. Y. od rozpoznawania sprawy II PUB 2/22 wyłącza sędziego Sądu Najwyższego X. Y. od rozpoznania sprawy II PUB 2/22.
Uzasadnienie
W toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt II PUO 9/21 sprawie z powództwa W. Ż. przeciwko X. Y. i Skarbowi Państwa - Sądowi Najwyższemu o ustalenie istnienia stosunku służbowego, pełnomocnik powoda adwokat M. P. wniósł o wyłączenie SSN X. Y. od rozpoznania wniosku pozwanego X. Y. o stwierdzenie braku przesłanki bezstronności i niezawisłości rozpoznającej tę sprawę SSN X. Y. Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 49 § 1 k.p.c. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Powołując się na uchwałę składu połączonych Izb Sądu Najwyższego: Izby Cywilnej, Izby Karnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I – 4110 – 1/20 i uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, a także na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wnioskodawca podniósł, że z uwagi na okoliczności towarzyszące procedurze powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego, przeprowadzonej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), istnieją wątpliwości co do niezależności i bezstronności Pana sędziego X. Y.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie wypada podkreślić, że pełnomocnik powoda nie kwestionuje niezależności wewnętrznej Pana sędziego X. Y. w rozpoznaniu wniosku pozwanego o przeprowadzenie testu bezstronności i niezawisłości SSN X. Y. Również Sądowi nie są znane okoliczności mogące uzasadniać tej treści zarzut. Istnieją natomiast okoliczności zewnętrzne, mogące wywołać tego rodzaju wątpliwości zarówno u stron, jak i u obiektywnego odbiorcy. Warto przypomnieć, że pozwany w sprawie sygn. akt II PUO 9/21 Pan X. Y. został powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).
Jak zauważył pełnomocnik powoda, w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I – 4110 – 1/20 (SNKW 2000 nr 2, poz. 1 i OSNC 2020 nr 4, poz. 34) wyrażono pogląd prawny, zgodnie z którym nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami tej ustawy.
W podjęciu tejże uchwały uczestniczyła również Pani sędzia X. Y. , której bezstronność i niezawisłość kontestuje z kolei pozwany, składając wniosek o przeprowadzenie stosownego test u i powołując się na tryb powołania Pani sędzi na urząd sędziego Sądu Najwyższego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów.
Biorąc pod uwagę, że Pan X. Y. został powołany do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa w składzie i trybie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., należy stwierdzić, że jest to okoliczności, która nie tylko w odczuciu stron procesowych, ale także w odbiorze społecznym (ocenianym z zastosowaniem kryterium tzw. postronnego obserwatora) może wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Pana sędziego w rozpoznawaniu i rozstrzyganiu testu bezstronności i niezawisłości SSN X. Y. Jak słusznie skonstatował pełnomocnik powoda, Pan sędzia jest bowiem w sytuacji zbliżonej do tej, w jakiej znajduje się jedna ze stron procesowych (pozwany) i zarazem wnioskodawca testu bezstronności. Byłby zatem niejako sędzią we własnej sprawie.
Mając powyższe na względzie, z mocy art. 49 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji postanowienia. (J.K.) [ms]
