Postanowienie Sądu Najwyższego z 12 lipca 2017 r.

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) wyrokiem z dnia 1 czerwca 2016 r. oddalił apelację wnioskodawcy J.G. od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 15 grudnia 2015 r. oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 28 listopada 2013 r. odmawiającej wnioskodawcy prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W uzasadnieniach sądów meriti przy jęto, że wnioskodawca będąc zatrudnionym w M. S.A. w L. i w (…) Przedsiębiorstwie Budownictwa […] na stanowiskach: betoniarza, palacza co, operatora agregatu tynkarskiego, murarza- tynkarza, murarza i pracownika budowlanego przy produkcji zaprawy tynkarskiej nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach.

Sąd Apelacyjny nie uwzględnił opinii biegłego sądowego z zakresu bhp, że praca wykonywana na tych stanowiskach jest pracą w szczególnych warunkach, ponieważ prace polegające na rozrabianiu zaprawy tynkarskiej, lasowaniu cementu, przygotowywaniu cementu i piasku, zaprawy tynkarskiej i obsłudze agregatu tynkarskiego nie zostały wymienione w wykazach A i B stanowiących załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm., dalej jako rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r.) ani w wykazie A stanowiącym załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu materiałów Budowlanych z dni a 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy podległych Ministrowi Budownictwa, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach (Dz.

U. MBiPMB z 1983 r. Nr 3, poz. 6-8). W konsekwencji wnioskodawcy nie przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.), bowiem nie spełnił wymogu wykazania 15 lat pracy w szczególnych warunkach wymaganych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. Wnioskodawca zaskarżył ten wyrok w całości skargą kasacyjną, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania - art. 278 § 1 k.p.c., art. 286 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c., polegającego na zaniechaniu dopuszczenia uzupełniającej opinii biegłego z zakresu bhp lub też zaniechaniu dopuszczenia opinii nowego biegłego z zakresu bhp, co skutkowało błędnym ust aleniem stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji uznaniem, że skarżący nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący podał, że „jak wynika z zarzutu zawartego w podstawie skargi kasacyjnej o raz jego uzasadnienia, niniejsza skarga jest oczywiście uzasadniona, albowiem Sąd dopuścił się naruszenie prawa procesowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uznaniem, że wnioskodawca nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący wskazuje na przesłankę oczywistego uzasadnienia skargi (art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. ). Brak jest podstaw do przyjęcia, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Stosownie do dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego odwołanie się do przesłanki z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi.

Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z dnia 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z dnia 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774).

Ponadto przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Zatem we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego uzasadnieniu, niezbędne jest powołanie konkretnych przepisów prawa, z którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób sprzeczny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Jednak o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona nie może decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2008 r. , II PK 347/07, LEX nr 465860).

Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania nie spełnia warunków właściwych dla przesłanki przedsądu z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., z uwagi na brak wskazania jakiegokolwiek przepisu, którego naruszenie miałoby postać naruszenia kwalifikowanego, widocznego na pierwszy rzut oka. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący ogranicza się bowiem do twierdzenia, że „Sąd dopuścił się naruszenia prawa procesowego”, co „wynika z zarzutu zawartego w podstawie skargi kasacyjnej”, a więc odwołuje się do naruszenia przepisów wskazanych w podstawach skargi. Skarga nie zawiera też żadnego wywodu prawnego, który stanowiłby poparcie twierdzenia, że jest ona oczywiście uzasadniona zwłaszcza, że rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, gdyż tylko one decydują o wyniku „przedsądu”.

Według utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w jej podstawach lub ich uzasadnieniu pozostałych elementów kreatywnych skargi ani tym bardziej się ich domyślać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał by zaskarżone orzeczenie było dotknięte tego rodzaju kwalifikowaną wadą prawną, która mogłaby być uznana za elementarną lub oczywistą, a która by uzasadniała twierdzenie skarżącej o oczywistej zasadności wniesionej skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia wskazanych przepisów.

Stwierdzenie takiego kwalifikowanego naruszenia wymagałoby poszukiwania w jej pod stawach lub ich uzasadnieniu pozostałych elementów kreatywnych skargi, jak też ponownej weryfikacji i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co usuwa się spod weryfikacji kasacyjnej (art. 398 3 § 3 i art. 398 13 § 2 k.p.c.) i przekreśla tezę o rzekomo oczywistej zasadności wniesionej skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (art. 398 9 § 2 k.p.c.). as