Postanowienie Sądu Najwyższego z 23 maja 2018 r.

Do Sądu Rejonowego w O. wpłynęło zażalenie P.K. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt PR 2 Ds. […].2017, o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia w dniu 16 października 2017 r. w O. uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Rejonowego w O. , polegającego na rozpoznaniu wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu P.S. na rozprawie, a nie na posiedzeniu, działając w ten sposób na jego szkodę, to jest, o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. Na mocy postanowienia z dnia 6 kwietnia 2018 r., Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu tego postanowienia podniósł Sąd, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa określonego w art. 231 § 1 k.k. dotyczy czynności podjętej przez jednego z sędziów Sądu Rejonowego w O. w trakcie postępowania w sprawie o wykroczenie. Okoliczność ta mogłaby, przede wszystkim u skarżącego, ale także u osób postronnych, rodzić uzasadnianą wątpliwość co do bezstronności pozostałych sędziów Sądu Rejonowego w O..

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w O. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (a rt. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, L EX nr 1231575).

Sąd Rejonowy uczynił zadość wskazanemu standardowi i w sposób wystarczający wykazał istnienie okoliczności mieszczących się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym w dyspozycji art. 37 k.p.k., które w tym konkretnym przypadku wyczerpuje złożenie zawiadomienia o niedopełnieniu obowiązków służbowych przez jednego z sędziów wnioskującego Sądu Rejonowego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 sierpnia 2008 r., II KO 50/08, OSNwSK 2008, nr 1, poz. 1625; z dnia 21 lipca 2011 r., III KO 51/11, LEX nr 860626). Sąd Rejonowy w O. przedstawił uzasadniony powód, który przemawia za słusznością wniosku o przekazanie sprawy.

Należy się zgodzić, że rozpoznanie zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej ewentualności popełnienia przestępstwa przez jednego z sędziów Sądu Rejonowego w O., przez innych sędziów tego samego Sądu, mogłoby w odczuciu społecznym wywoływać zasadne przekonanie o braku obiektywizmu. W tej sytuacji dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby doszło do rozpoznania sprawy przez inny równorzędny sąd, a mianowicie - Sąd Rejonowy w S. Będzie to mieć wpływ na swobodę orzekania, a także stworzy przekonanie, że przedmiotowe zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa zostanie rozpoznane w sposób właściwy, bezstronny i sprawiedliwy.

Wskazane powyżej okoliczności faktyczne uzasadniały zastosowanie instytucji właściwości delegacyjnej określonej w art. 37 k.p.k. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w S. Natomiast Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku występującego Sądu, aby niniejszą sprawę przekazać poza obszar właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w K. ał