Wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2017 r.

Sąd Okręgowy w [...] w orzeczeniu z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II K …/15 stwierdził, że M. M. złożył w dniu 21 października 2010 r. zgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944- 1990, oraz treści tych dokumentów (Dz. U. 2013, poz. 1388). Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez prokuratora Oddziałowego Biura Lustracyjnego w [...] Sąd Apelacyjny w [...] orzeczeniem z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II AKa …/16 L uchylił zaskarżone orzeczenie i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 19 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990, oraz treści tych dokumentów postępowanie umorzył, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. Pismem z dnia 12 grudnia 2016 r., Przewodniczący II Wydziału Sądu Apelacyjnego w [...] zwrócił się o rozważenie przez Sąd Najwyższy potrzeby wznowienia z urzędu postępowania we wskazanej sprawie, a to wobec możliwości wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej przewidzianej w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k., albowiem orzeczenie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 20 października 2016 r. nie zostało podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie ulega wątpliwości, że stosownie do treści art. 113 k.p.k. orzeczenie podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego, nie wyłączając przegłosowanego, chyba że orzeczenie zamieszczon o w protokole. W sytuacji, gdy orzeczenie nie zostanie podpisane przez którąkolwiek z osób biorących udział w jego wydaniu, stanowi to tzw. bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 §1 pkt 6 k.p.k.). Brak podpisu członka składu orzekającego pod sporządzonym orzeczeniem nie może zostać uzupełniony po jego ogłoszeniu ( por. postanowienie SN z 19 stycznia 2012 r., I KZP 19/11, OSNKW 2012, nr 1, poz. 3 ).

Jednocześnie przyjęcie, że uchybienie to jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, powoduje również, że nie może ono zostać konwalidowane, nawet jeśli rzeczywiście nie miało żadnego wpływu na merytoryczną treść orzeczenia ( por. wyrok SN z 2 lutego 2012 r., IV KK 18/12, KZS 2012, z. 5, poz. 27 ). Niewątpliwie, sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem rzeczywiście na oryginale wyroku („sentencji”) Sądu Apelacyjnego w [...] nie ma podpisu jednego z sędziów – przewodniczącego składu orzekającego (k. 197). Z protokołu rozprawy wynika, że w dniu 18 października 2016 r. Sąd ogłosił ten wyrok, a sędzia sprawozdawca podał ustnie jego najważniejsze powody.

Z kolei uzasadnienie na piśmie sporządzono do dnia 15 listopada 2016 r. Zostało ono co prawda podpisane przez cały skład orzekający, ale istotą rażącego uchybienia, którego dopuścił się Sąd odwoławczy w tej sprawie jest brak podpisu w części dyspozytywnej orzeczenia zaliczany do kategorii bezwzględnych podstaw odwoławczych, który obliguje właściwy sąd do wznowienia postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.) oraz uchylenia orzeczenia dotkniętego taką wadą z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania (art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.).

Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 638 k.p.k., zgodnie z którym wydatki poniesione w związku ze wznowieniem postępowania z urzędu ponosi Skarb Państwa. W postępowaniu ponownym Sąd odwoławczy jeszcze raz rozpozna apelację prokuratora pamiętając, że do uchylenia orzeczenia doszło wskutek ujawnienia uchybienia formalnego, które w żaden sposób nie kierunkuje dalszego rozpoznania sprawy. kc