Postanowienie Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2018 r.

M.S. , pismem z dnia 21 grudnia 2017 r., złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w L ., sygn. akt II AKz […]/17, wnosząc o stwierdzenie wystąpienia przewlekłości w tym postępowaniu oraz zasądzenie od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości 20 000 złotych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 75; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość), skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie.

Tymczasem sprawa o sygn. akt II AKz […] /17 została zakończona prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w L. wydanym w dniu 29 listopada 2017 r., na mocy którego utrzymano w mocy zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w L. o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 8 września 2017 r. Skarga na przewlekłość postępowania została zatem wniesiona już po prawomocnym zakończeniu postępowania. Prawidłowość wydania zarządzenia przez Zastępcę Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w L. została skontrolowana przez Sąd Apelacyjny w L. zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, co zakończyło tok instancyjny w sprawie. Bezprzedmiotowym jest zatem kwestionowanie długości postępowania, skoro już się ono zakończyło.

Należy podkreślić, że skarga na przewlekłość postępowania stanowi przede wszystkim mechanizm dyscyplinujący organy szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości, mający zapewnić sprawne rozpoznanie sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora oraz w postępowaniu sądowym. Funkcja ta traci rację bytu w odniesieniu do postępowań już zakończonych, co koresponduje z wymogiem określonym w art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, aby skargę na przewlekłość postępowania wnosić w jego toku. Na koniec trzeba zauważyć, że wskazywane przez skarżącego w nagłówku skargi dwie sygnatury akt spraw w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania (IIS […]/17 i IV S […]/17) również wskazywały na niedopuszczalność skargi na przewlekłość postępowania w zakresie tych postępowań.

Przepis art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość określa rodzaje postępowań, w których stronom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi. W tym katalogu, stanowiącym numerus clausus, nie zostało jednak wymienione postępowanie ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Implikuje to stwierdzenie, że w takim postępowaniu skarga tego rodzaju nie służy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 stycznia 2017 r., WSP 2/16, LEX nr 2183520; z dnia 6 grudnia 2011 r., KSP 11/11, OSNKW 2012/3/27, Lex nr 1129040; z dnia 16 czerwca 2005 r., KSP 5/05, OSNKW 2005, z. 9, poz. 88; z dnia 29 września 2005 r., KSP 8/0 5, OSNwSD 2005, poz. 132).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, co czyni bezprzedmiotowym kwestię uiszczenia opłaty od skargi a.ł