Postanowienie Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2018 r.

Uczestnik Ł. S. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 czerwca 2017 r. Postanowieniem tym Sąd Okręgowy oddalił jego zażalenie na zawarte w postanowieniu Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 lutego 2017 r. rozstrzygniecie o kosztach postępowania o sporządzenie spisu inwentarza spadku po J.S., zobowiązujące uczestników tego postępowania – B. K., Ł. S. oraz A. S. do ich solidarnego uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa, który jej wyłożył. W skardze uczestnik domagał się uznania, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem i jego uchylenia w całości. Zarzucił, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania z przyczyny wskazanej w art. 379 pkt 3 k.p.c., ponieważ w e wcześniejszym orzeczeniu z dnia 8 maja 2017 r. , wydanym na skutek skargi Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w W. na czynność komornika polegającą na obciążeniu go kosztami egzekucyjnymi związanymi z dokonaniem spisu inwentarza spadkowego Sąd ten przyjął, że koszty te powinna ponosić wnioskodawczyni B. K.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 424 1 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga przysługuje więc od wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Służy także od postanowienia co do istoty sprawy kończącego postępowanie, wydanego przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym - art. 519 2 k.p.c., a także w wypadkach wskazanych w art. 1148 1 § 3 k.p.c., art. 1151 1 § 3 k.p.c. i art. 1215 § 3 k.p. c.).

Skarga nie przysługuje natomiast od postanowień wydanych w incydentalnych kwestiach proceduralnych, a także od innych prawomocnych orzeczeń, w tym w szczególności wydanych w postępowaniu klauzulowym, egzekucyjnym, upadłościowym i restrukturyzacyjnym ( art. 767 4 k.p.c., art. 33 ust. 3 i art. 223 ust. 1 Prawa upadłościowego oraz art. 202 Prawa restrukturyzacyjnego). Jeżeli przez wydanie niezgodnie z prawem tego rodzaju orzeczeń została wyrządzona szkoda, strona może dochodzić jej wynagrodzenia bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi przewidzianej w art. 424 1 k.p.c., bezpośrednio od Skarbu Państwa, w sprawie o odszkodowanie (art. 424 1b k.p.c.). Pełnomocnik powódki wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 20 czerwca 2017 r. dotyczącego kosztów postępowania o sporządzenie spisu inwentarza.

Postanowienie takie nie mieści się w kategorii orzeczeń zaskarżalnych skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2012 r., II CNP 6/12, nie publ.; z dnia 27 marca 2015 r., I CNP 43/14, nie publ.). Ubocznie należy wskazać, że skarga została sporządzona z naruszeniem art. 424 5 § 1 pkt 2 - 5 k.p.c. Z przytoczonych przyczyn skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 424 8 § 1 k.p.c. aj