Postanowienie Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2017 r.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, iż skarga kasacyjna złożona bez uprzedniego wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna z innych przyczyn (art. 398 6 § 2 i 3 k.p.c.). Wynika to z faktu, iż zgodnie z art. 398 5 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną wnosi się w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. Według zaś art. 387 § 3 k.p.c. orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się tej stronie, która w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji zażądała doręczenia.

Jeżeli strona nie zażądała skutecznie doręczenia jej orzeczenia wraz z uzasadnieniem, termin do wniesienia skargi kasacyjnej w ogóle nie rozpoczyna biegu i jej wniesienie nie jest dopuszczalne (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2012 r., I UZ 38/12, niepubl., z dnia 26 kwietnia 2001 r., II CZ 146/00, OSNC 2001, nr 12, poz. 180, z dnia 2 marca 2006 r., I CZ 9/06, niepubl., z dnia 28 marca 2007 r., III CSK 66/07, niepubl., z dnia 24 sierpnia 2007 r., I CZ 94/07, niepubl., z dnia 24 lutego 2012 r., I CSK 452/11, niepubl.). Wnioskodawczyni M. S. nie złożyła wniosku o doręczenie postanowienia Sądu Okręgowego wraz z uzasadnieniem i wniosku takiego w jej imieniu nie złożył również reprezentujący ją przed sądami obu instancji adwokat Ł. C. .

Wniosek taki złożył jedynie wnioskodawca J. S. (k. 1623) i to na skutek tego właśnie wniosku doszło do doręczenia pełnomocnikowi obu wnioskodawców orzeczenia Sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem. Z przytoczonych względów skarga kasacyjna wnioskodawczyni, podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna (art. 398 6 § 3 k.p.c.). Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach prz edsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.

Cel wymagania określonego w art. 398 4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Nie w każdej, zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności orzeczenia z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami albo jego wydania w wyniku oczywiście błędnej, widocznej bez głębszej analizy prawniczej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa.

Natomiast skarżący przedstawiając, jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „ oczywiste naruszenie prawa” powinien wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (por. m.in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na jej oczywistą zasadność z uwagi na naruszenie prawa materialnego art. 305 2 §2 k.c. przez pominięcie odszkodowania za utratę wartości nieruchomości będące składnikiem „odpowiedniego wynagrodzenia”.

Skonfrontowanie rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, by skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona w ustalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego rozumieniu tego pojęcia.

Z uzasadnienia wniosku nie wynika, by sposób określenia przez Sąd Okręgowy „odpowiedniego wynagrodzenia”, był rażąco sprzeczny z kryteriami jego ustalania wynikającego z orzecznictwa Sądu Najwyższego, akcentującego, potrzebę jego indywidualizacji, stosownie do doniosłych dla jego określenia okoliczności konkretnego przypadku (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 410/11, niepubl.; z dnia 9 października 2013 r., V CSK 491/12, niepubl.; z dnia 8 lutego 2013 r., IV CSK 317/12, niepubl. oraz z dnia 27 lutego 2013 r., I CSK 440/12, niepubl. i z dnia 20 września 2012 r., IV CSK 56/12 i orzeczenia przywołane w ich uzasadnieniu; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2010 r., II CSK 444/09, niepubl.).

Ubocznie zauważenia wymaga, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, iż szkody spowodowane wykonywaniem przez organy samorządu terytorialnego zgodnego z prawem władztwa planistycznego podlegające kompensacji zgodnie z art. 36, art. 58 ust. 2 czy 63 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu przestrzennym (jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 778, ze zm.), nie podlegają wyrównaniu w związku z określeniem wynagrodzenia za obciążenie nieruchomości służebnością przesyłu, na podstawie art. 305 2 §1 k.c. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2015 r., III CZP 88/15, Biul. SN 2015/12/10 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014 r., III CSK 161/13, OSNC 2015 r., nr 4, poz. 45).

W konsekwencji argumentacja przytoczona we wniosku nie wykazuje tezy, iż zaskarżone orzeczenie stanowi konsekwencję kardynalnych błędów w zakresie wykładni prawa, których efektem jest orzeczenie oczywiście wadliwe, w ustalonym przez sąd drugiej instancji i wiążącym Sąd Najwyższy stanie faktycznym ( art. 398 3 § 3 i 398 13 § 2 k.p.c.). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej wnioskodawcy do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.) o kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z art. 398 21 k.p.c., 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 i § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). jw