Postanowienie Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2018 r.

W związku ze skargą kasacyjną powoda ,,I …” sp. z o.o. Grupy […] z siedzibą w J. od wyroku Sądu Apelacyjnego należy podnieść, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę funkcję realizują zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem.

Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Stosownie do 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący wskazał na istnienie istotnego zagadnienia prawnego oraz na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas w orzecznictwie niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i będzie miało znaczenie nie tylko dla wyniku konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw.

Sformułowane przez powoda zagadnienie prawne dotyczy tego, czy wydając postanowienie o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczności kwestionowane przez strony i objęte tezą dowodową, Sąd pierwszej instancji jest uprawniony, po wydaniu przez biegłego opinii, do rozszerzenia (zmiany) na podstawie art. 240 § 1 k.p.c., tezy dowodowej na okoliczności nie kwestionowane przez strony i czy Sąd pierwszej instancji może wydać wyrok w oparciu o opinię tego biegłego wykraczającą poza pierwotną tezę, mając na względzie, że wyliczenia poprzedniego biegłego w tym zakresie nie były kwestionowane przez strony.

Wskazany problem prawny dotyczy postępowania Sądu pierwszej instancji, przy czym jest niewątpliwe, że sąd - jeżeli uzna zastrzeżenie strony za trafne - może zweryfikować swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu dowodowym, a następnie zmienić je bądź też uchylić (art. 240 § 1 k.p.c.). Jeśli strona uznaje to postanowienie dowodowe za niezgodne z przepisami postępowania powinna zgłosić umotywowane zastrzeżenie do protokołu na podstawie art. 162 k.p.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2013 r., V CSK 544/12, niepubl. i z dnia 17 kwietnia 2013 r., I CSK 447/12, niepubl.). Z protokołu rozprawy z dnia 18 maja 2016 r. ( k. 705 akt) nie wynika, aby obecny na niej pełnomocnik zawodowy powoda zgłosił zastrzeżenie na podstawie art. 162 k.p.c.

Oznacza to niemożność kwestionowania przez powoda tego postanowienia Sądu pierwszej instancji w apelacji (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r., III CZP 55/05, OSNC 2006, nr 9, poz. 144), co oznacza bezprzedmiotowość rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez Sąd Najwyższy. Skarżący powołał się także na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i nauce prawa ugruntowany jest pogląd, że przytoczona przyczyna kasacyjna to zasadność skargi widoczna od razu, bez konieczności pogłębionej analizy wywodów w niej zamieszczonych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, Nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, Nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.; z dnia 23 listopada 2010 r., III UK 10/11, niepubl. ).

Występuje w przypadku kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, dostrzegalnego bez zagłębiania się w szczegóły sprawy (por. postanowienie Sąd u Najwyższego z dnia 3 grudnia 2014 r., III PK 75/14, nie publ.). Skarżący nie wykazał tego rodzaju uchybień. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. aj a.ł.