Wyrok Sądu Unii Europejskiej z 14 kwietnia 2016 r.

Wydanie tymczasowe

Wyrok Sądu (ósma izba) z dnia 14 kwietnia 2016 r. – Ben Ali / Rada

(sprawa T‑200/14)

Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych – Podstawa prawna – Wpis nazwiska skarżącego oparty na nowym uzasadnieniu w następstwie uchylenia wcześniejszej decyzji o zamrożeniu środków finansowych – Obowiązek uzasadnienia – Prawo własności – Proporcjonalność – Błąd dotyczący okoliczności faktycznych – Prawo do obrony – Prawo do skutecznej ochrony sądowej – Nadużycie władzy – Prawo do życia – Prawo do poszanowania życia rodzinnego – Odpowiedzialność pozaumowna

1. Akty instytucji – Wybór podstawy prawnej – Decyzja dotycząca środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych osób biorących udział w sprzeniewierzeniu państwowych środków finansowych oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych – Artykuł 29 TUE – Dopuszczalność (art. 3 ust. 5 TUE, art. 21 TUE, 23 TUE, art. 24 ust. 1 TUE, art. 25 TUE, art. 28 ust. 1 TUE, art. 29 TUE; art. 275 akapit drugi TFUE; decyzja Rady 2011/72/WPZiB, art. 1) (por. pkt 64, 66–72)

2. Akty instytucji – Wybór podstawy prawnej – Rozporządzenie dotyczące środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych osób biorących udział w sprzeniewierzeniu państwowych środków finansowych oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych – Artykuł 215 ust. 2 TFUE i decyzja 2011/72 – Dopuszczalność (art. 215 ust. 2 TFUE; decyzja Rady 2011/72/WPZiB, art. 1 ust. 1; rozporządzenie Rady nr 101/2011, art. 2 ust. 1) (por. pkt 73, 74)

3. Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych osób biorących udział w sprzeniewierzeniu państwowych środków finansowych oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych – Charakter tych środków – Środki wyłącznie zabezpieczające – Brak charakteru karnego (Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; decyzja Rady 2011/72/WPZiB, art. 1; rozporządzenie Rady nr 101/2011, art. 2 ust. 1) (por. pkt 77–84)

4. Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych osób biorących udział w sprzeniewierzeniu państwowych środków finansowych oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych – Decyzja wpisująca się w kontekst znany zainteresowanemu umożliwiająca mu zrozumienie zakresu podjętego wobec niego środka – Dopuszczalność zwięzłego uzasadnienia – Granice – Uzasadnienie niemogące sprowadzać się do sformułowania ogólnego i stereotypowego [art. 296 TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 2 lit. c); decyzje Rady: 2011/72/WPZiB, 2014/49/WPZiB; rozporządzenia Rady: nr 101/2011, nr 81/2014] (por. pkt 94–101)

5. Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych osób biorących udział w sprzeniewierzeniu państwowych środków finansowych oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych – Sprzeniewierzenie państwowych środków finansowych – Pojęcie – Wykładnia autonomiczna i jednolita – Wykładnia rozszerzająca (art. 29 TUE; art. 215 TFUE; decyzja Rady 2011/72/WPZiB, art. 1 ust. 1; rozporządzenie Rady nr 270/2011, art. 2 ust. 1) (por. pkt 107, 109–116)

6. Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych osób biorących udział w sprzeniewierzeniu państwowych środków finansowych oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych – Zakres kontroli (Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; decyzja Rady 2011/72/WPZiB; rozporządzenie Rady nr 101/2011) (por. pkt 145, 146, 158–160, 165, 276)

7. Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Prawo do obrony – Prawo do skutecznej ochrony sądowej – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych osób biorących udział w sprzeniewierzeniu państwowych środków finansowych oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych – Obowiązek przekazania dowodów obciążających – Zakres (art. 275 akapit drugi TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41, 47; decyzje Rady: 2011/72/WPZiB, 2011/79/WPZiB, 2014/49/WPZiB; rozporządzenia Rady: nr 101/2011, nr 81/2014) (por. pkt 183–188, 199–200, 215)

8. Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Prawo do obrony – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych osób biorących udział w sprzeniewierzeniu państwowych środków finansowych oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych – Prawo dostępu do dokumentów – Prawa uzależnione od złożenia w tym celu wniosku do Rady (Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41; decyzje Rady: 2011/72/WPZiB 2011/79/WPZiB, 2014/49/WPZiB; rozporządzenia Rady nr 101/2011, nr 81/2014) (por. pkt 201)

9. Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych osób biorących udział w sprzeniewierzeniu państwowych środków finansowych oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych – Ograniczenie prawa własności i prawa do swobodnego wykonywania działalności gospodarczej – Naruszenie zasady proporcjonalności – Brak (Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 16, 17, 52; decyzje Rady: 2011/72/WPZiB, 2014/49/WPZiB; rozporządzenia Rady: nr 101/2011, nr 81/2014) (por. pkt 232–249, 253–257)

10. Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji – Zamrożenie środków finansowych osób biorących udział w sprzeniewierzeniu państwowych środków finansowych oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi powiązanych – Wniosek o przyznanie odstępstwa mający na celu uwolnienie niektórych środków finansowych – Uznanie przysługujące właściwemu organowi krajowemu – Granice – Przestrzeganie podstawowych praw (Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 51 ust. 1; decyzja Rady 2011/72/WPZiB, art. 1 ust. 4; rozporządzenie Rady nr 101/2011, art. 5) (por. pkt 266)

11. Odpowiedzialność pozaumowna – Warunki – Bezprawność – Szkoda – Związek przyczynowy – Niespełnienie jednej z przesłanek – Oddalenie skargi o odszkodowanie w całości (art. 340 akapit drugi TFUE) (por. pkt 283)

12. Odpowiedzialność pozaumowna – Warunki – Rzeczywista i pewna szkoda – Ciężar dowodu (art. 340 akapit drugi TFUE) (por. pkt 284, 290, 301)

Przedmiot

Żądanie stwierdzenie nieważności decyzji Rady 2014/49/WPZiB z dnia 30 stycznia 2014 r. zmieniającej decyzję 2011/72/WPZiB dotyczącą środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Tunezji (Dz.U. L 28, s. 38) oraz rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 81/2014 z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (UE) nr 101/2011 w sprawie środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym osobom, podmiotom i organom w związku z sytuacją w Tunezji (Dz.U. L 28, s. 2), w zakresie, w jakim akty te dotyczą skarżącego, oraz żądanie zasądzenia odszkodowania

Sentencja

1)

Skarga zostaje oddalona.

2)

Mehdi Ben Tijani Ben Haj Hamda Ben Haj Hassen Ben Ali pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej.