Art. 53 k.k.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1342. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 7 grudnia 2023 r.

Historia zmian

Art. 53.

§ 1.

Sąd Wymiar karyUstalenie przez sąd rodzaju i surowości kary za przestępstwo. Sąd uwzględnia w szczególności stopień winy, społeczną szkodliwość czynu oraz cele kary.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu według swojego uznania, w granicach przewidzianych w ustawie, uwzględniając stopień Społeczna szkodliwość czynuStopień negatywnego oddziaływania czynu na dobra chronione prawem i porządek społeczny. Jest oceniany między innymi przez pryzmat rodzaju dobra, rozmiaru szkody, sposobu działania i motywacji sprawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, okoliczności obciążające i okoliczności łagodzące, cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Dolegliwość kary nie może przekraczać stopnia winy.

§ 2.

Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, zwłaszcza w razie popełnienia przestępstwa na SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu osoby nieporadnej ze względu na wiek lub stan zdrowia, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego.

§ 2a.

Okoliczności obciążające stanowią w szczególności:

1)

uprzednia karalność za przestępstwo umyślne lub podobne przestępstwo nieumyślne;

2)

wykorzystanie bezradności, niepełnosprawności, choroby lub podeszłego wieku pokrzywdzonego;

3)

sposób działania prowadzący do poniżenia lub udręczenia pokrzywdzonego;

4)

popełnienie przestępstwa z premedytacją;

5)

popełnienie przestępstwa w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie;

6)

popełnienie przestępstwa motywowanego nienawiścią z powodu przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, politycznej lub wyznaniowej ofiary albo z powodu jej bezwyznaniowości;

7)

działanie ze szczególnym okrucieństwem;

8)

popełnienie przestępstwa w stanie po spożyciu alkoholu lub środka odurzającego, jeżeli ten stan był czynnikiem prowadzącym do popełnienia przestępstwa lub istotnego zwiększenia jego skutków;

9)

popełnienie przestępstwa we współdziałaniu z nieletnim lub z wykorzystaniem jego udziału.

§ 2b.

Okoliczności łagodzące stanowią w szczególności:

1)

popełnienie przestępstwa w wyniku motywacji zasługującej na uwzględnienie;

2)

popełnienie przestępstwa pod wpływem gniewu, strachu lub wzburzenia, usprawiedliwionych okolicznościami zdarzenia;

3)

popełnienie przestępstwa w reakcji na nagłą sytuację, której prawidłowa ocena była istotnie utrudniona z uwagi na okoliczności osobiste, zakres wiedzy lub doświadczenia życiowego sprawcy;

4)

podjęcie działań zmierzających do zapobieżenia szkodzie lub krzywdzie, wynikającej z przestępstwa, albo do ograniczenia jej rozmiaru;

5)

pojednanie się z pokrzywdzonym;

6)

naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem lub zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z przestępstwa;

7)

popełnienie przestępstwa ze znacznym przyczynieniem się pokrzywdzonego;

8)

dobrowolne ujawnienie popełnionego przez siebie przestępstwa organowi powołanemu do ścigania przestępstw.

§ 2c.

Nie stanowi okoliczności, o której mowa w § 2a i 2b, okoliczność będąca znamieniem przestępstwa, które popełnił sprawca, chyba że wystąpiła ona ze szczególnie wysokim nasileniem.

§ 2d.

Nie stanowi okoliczności, o której mowa w § 2a, okoliczność niebędąca znamieniem przestępstwa, jeżeli stanowi podstawę zaostrzenia odpowiedzialności karnej zastosowanego wobec sprawcy.

§ 2e.

Nie stanowi okoliczności, o której mowa w § 2b, okoliczność niebędąca znamieniem przestępstwa, jeżeli stanowi podstawę złagodzenia odpowiedzialności karnej zastosowanego wobec sprawcy.

§ 3.

Wymierzając karę sąd bierze także pod uwagę pozytywne wyniki przeprowadzonej mediacji pomiędzy pokrzywdzonym a sprawcą albo ugodę pomiędzy nimi osiągniętą w postępowaniu przed sądem lub prokuratorem.
Porównaj wersje

Orzeczenia do art. 53 k.k.

Ten przepis powołuje 20 642 orzeczenia, w tym § 1: 8 218, § 2: 6 156, § 2a: 29, § 2b: 20, § 2c: 3, § 2d: 1, § 2e: 2, § 3: 217.

Wszystkie Sąd Najwyższy Sądy apelacyjne Sądy okręgowe Sądy rejonowe Sądy administracyjne Sortuj: najczęściej cytowane
  1. IV Ka 389/25Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, uzasadnienie z 28.11.2026

    oszustwo

  2. I Ca 382/26Sąd Okręgowy w Suwałkach, uzasadnienie z 14.10.2026
  3. II AKa 41/26Sąd Apelacyjny w Poznaniu, uzasadnienie z 08.10.2026
  4. II Ka 505/26Sąd Okręgowy w Siedlcach, wyrok z 06.10.2026

    ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

  5. II K 324/26Sąd Rejonowy w Bełchatowie, uzasadnienie z 24.09.2026

    przestępstwo

  6. II C 2501/24Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, zarządzenie z 23.09.2026
  7. IV K 80/26Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 21.09.2026

    wyrok łączny

  8. VI Ka 1624/25Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, uzasadnienie z 17.09.2026

    przestępstwa - rodzaje

  9. IV Ka 618/26Sąd Okręgowy w Świdnicy, wyrok z 15.09.2026
  10. II Ka 442/26Sąd Okręgowy w Siedlcach, wyrok z 15.09.2026

    ochrona zwierząt

Szukaj w orzeczeniach do tego przepisu

Wczytuję stronę

To zwykle trwa kilka sekund.