Kodeks postępowania karnego
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r., tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 490, 966 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Dział I. Przepisy wstępne
Art. 1.
Postępowanie karne w sprawach należących do Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu toczy się według przepisów niniejszego kodeksu.
Art. 2.
§ 1.
Przepisy niniejszego kodeksu mają na celu takie ukształtowanie postępowania karnego, aby:
1)
sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności;
2)
przez trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym oraz ujawnienie okoliczności sprzyjających popełnieniu przestępstwa osiągnięte zostały zadania postępowania karnego nie tylko w zwalczaniu przestępstw, lecz również w zapobieganiu im oraz w umacnianiu poszanowania prawa i Zasady współżycia społecznegoKlauzula generalna odsyłająca do powszechnie akceptowanych w społeczeństwie norm moralnych i obyczajowych. Sąd ocenia je w okolicznościach konkretnej sprawy, a powołujący się na nie powinien wskazać, o jaką zasadę chodzi.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
3)
zostały uwzględnione prawnie chronione interesy pokrzywdzonego przy jednoczesnym poszanowaniu jego godności;
4)
rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie.
§ 2.
Podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne.
Art. 3.
W granicach określonych w ustawie postępowanie karne odbywa się z udziałem czynnika społecznego.
Art. 4.
Organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.
Art. 5.
§ 1.
Oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki WinaZarzucalność zachowania sprawcy: umyślność albo niedbalstwo, czyli niedołożenie należytej staranności. Przy odpowiedzialności na zasadzie winy poszkodowany co do zasady musi ją wykazać.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem.
§ 2.
Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.
Art. 6.
Oskarżonemu przysługuje prawo do obrony, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy, o czym należy go pouczyć.
Art. 7.
Organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.
Art. 8.
§ 1.
Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu.
§ 2.
Prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu są jednak wiążące.
Art. 9.
§ 1.
Organy procesowe prowadzą postępowanie i dokonują czynności z urzędu, chyba że ustawa uzależnia je od wniosku określonej osoby, instytucji lub organu albo od zezwolenia władzy.
§ 2.
Strony i inne osoby bezpośrednio zainteresowane mogą składać wnioski o dokonanie również tych czynności, które organ może lub ma obowiązek podejmować z urzędu.
Art. 10.
§ 1.
Organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia Postępowanie przygotowawczeEtap postępowania karnego poprzedzający wniesienie aktu oskarżenia, prowadzony w formie śledztwa albo dochodzenia. Jego celem jest ustalenie, czy doszło do przestępstwa, wykrycie sprawcy i zebranie dowodów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, a Oskarżyciel publicznyOrgan państwowy uprawniony do wnoszenia i popierania oskarżenia w sprawach ściganych z urzędu. Funkcję tę wykonuje przede wszystkim prokurator, a w określonych sprawach także inne uprawnione organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu także do wniesienia i popierania oskarżenia - o czyn ścigany z urzędu.
§ 2.
Z wyjątkiem wypadków określonych w ustawie lub w prawie międzynarodowym nikt nie może być zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo.
Art. 11.
§ 1.
Postępowanie w sprawie o WystępekCzyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej określonej granicy, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą określony czas. Występek jest kategorią przestępstwa odróżnianą od zbrodni.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, zagrożony Kara pozbawienia wolnościKara polegająca na osadzeniu skazanego w zakładzie karnym na czas oznaczony. Jest jedną z kar przewidzianych przez prawo karne.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do lat 5, można umorzyć, jeżeli orzeczenie wobec oskarżonego kary byłoby oczywiście niecelowe ze względu na rodzaj i wysokość kary prawomocnie orzeczonej za inne przestępstwo, a interes pokrzywdzonego temu się nie sprzeciwia.
§ 2.
Jeżeli kara za inne przestępstwo nie została prawomocnie orzeczona, postępowanie można zawiesić. Zawieszenie postępowaniaCzasowe wstrzymanie biegu postępowania z przyczyn określonych w ustawie. Po ustaniu przyczyny postępowanie może zostać podjęte.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu należy umorzyć albo podjąć przed upływem 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie o inne przestępstwo, o którym mowa w § 1.
§ 3.
Postępowanie umorzone na podstawie § 1 można wznowić w wypadku uchylenia lub istotnej zmiany treści prawomocnego wyroku, z powodu którego zostało ono umorzone.
Art. 12.
§ 1.
W sprawach o przestępstwa ścigane na wniosek postępowanie z chwilą złożenia wniosku toczy się z urzędu. Organ ścigania poucza osobę uprawnioną do złożenia wniosku o przysługującym jej uprawnieniu.
§ 1a.
Uzyskanie wniosku o ściganie należy do oskarżyciela. Jeżeli powodem uzyskania wniosku jest wyłącznie uprzedzenie przez sąd stron o możliwości zakwalifikowania czynu według innego przepisu prawnego, przewidującego ściganie na wniosek, uzyskanie wniosku o ściganie należy do sądu.
§ 2.
W razie złożenia wniosku o ściganie niektórych tylko sprawców obowiązek ścigania obejmuje również inne osoby, których czyny pozostają w ścisłym związku z czynem osoby wskazanej we wniosku, o czym należy uprzedzić składającego wniosek. Przepisu tego nie stosuje się do najbliższych osoby składającej wniosek.
§ 3.
Wniosek może być cofnięty w Postępowanie przygotowawczeEtap postępowania karnego poprzedzający wniesienie aktu oskarżenia, prowadzony w formie śledztwa albo dochodzenia. Jego celem jest ustalenie, czy doszło do przestępstwa, wykrycie sprawcy i zebranie dowodów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu za zgodą prokuratora, a w postępowaniu sądowym za zgodą sądu - aż do zamknięcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. W sprawach, w których Akt oskarżeniaPismo oskarżyciela kierowane do sądu, w którym zarzuca się określonej osobie popełnienie przestępstwa i żąda jej osądzenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wniósł Oskarżyciel publicznyOrgan państwowy uprawniony do wnoszenia i popierania oskarżenia w sprawach ściganych z urzędu. Funkcję tę wykonuje przede wszystkim prokurator, a w określonych sprawach także inne uprawnione organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, cofnięcie wniosku po rozpoczęciu przewodu sądowego jest skuteczne, jeżeli nie sprzeciwi się temu oskarżyciel publiczny obecny na rozprawie lub posiedzeniu. Ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne.
§ 4.
W sprawie o przestępstwo z art. 190 § 1 Kodeksu karnego można wszcząć i prowadzić postępowanie pomimo niezłożenia wniosku o ściganie, jeżeli zachodzi duże prawdopodobieństwo, że niezłożenie wniosku wynika z obawy pokrzywdzonego przed odwetem albo jeżeli przemawia za tym interes społeczny. W takim przypadku postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia toczy się z urzędu.
Art. 13.
Uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela.
Art. 14.
§ 1.
Wszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub innego uprawnionego podmiotu.
§ 2.
Oskarżyciel publicznyOrgan państwowy uprawniony do wnoszenia i popierania oskarżenia w sprawach ściganych z urzędu. Funkcję tę wykonuje przede wszystkim prokurator, a w określonych sprawach także inne uprawnione organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu może cofnąć Akt oskarżeniaPismo oskarżyciela kierowane do sądu, w którym zarzuca się określonej osobie popełnienie przestępstwa i żąda jej osądzenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. W toku przewodu sądowego przed sądem pierwszej instancji cofnięcie aktu oskarżenia dopuszczalne jest jedynie za zgodą oskarżonego. Ponowne wniesienie aktu oskarżenia przeciwko tej samej osobie o ten sam czyn jest niedopuszczalne.
Art. 15.
§ 1.
Policja i inne organy w zakresie postępowania karnego wykonują polecenia sądu, referendarza sądowego i prokuratora oraz prowadzą pod nadzorem prokuratora śledztwo lub dochodzenie w granicach określonych w ustawie.
§ 2.
Wszystkie instytucje państwowe i samorządowe są obowiązane w zakresie swego działania do udzielania pomocy organom prowadzącym postępowanie karne w terminie wyznaczonym przez te organy.
§ 3.
Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej inne niż określone w § 2, a także osoby fizyczne są obowiązane do udzielenia pomocy na wezwanie organów prowadzących postępowanie karne w zakresie i w terminie przez nie wyznaczonym, jeżeli bez tej pomocy przeprowadzenie Czynności procesoweDziałania uczestników postępowania albo organu procesowego wywołujące skutki przewidziane przez prawo procesowe, na przykład wniesienie pozwu, złożenie wniosku lub wydanie postanowienia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jest niemożliwe albo znacznie utrudnione.
Art. 16.
§ 1.
Jeżeli organ prowadzący postępowanie jest obowiązany pouczyć uczestników postępowania o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach, brak takiego pouczenia lub mylne pouczenie nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania lub innej osoby, której to dotyczy.
§ 2.
Organ prowadzący postępowanie powinien ponadto w miarę potrzeby udzielać uczestnikom postępowania informacji o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach także w wypadkach, gdy ustawa wyraźnie takiego obowiązku nie stanowi. W razie braku takiego pouczenia, gdy w świetle okoliczności sprawy było ono nieodzowne, albo mylnego pouczenia, stosuje się odpowiednio § 1.
§ 3.
Jeżeli uczestnikiem postępowania jest osoba, która nie ukończyła 18 lat, lub osoba nieporadna, w szczególności ze względu na wiek lub stan zdrowia, sposób pouczenia powinien być dostosowany do jej wieku, stanu zdrowia i stanu rozwoju umysłowego.
Art. 17.
§ 1.
Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy:
1)
czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia;
2)
czyn nie zawiera Znamiona czynu zabronionegoOkreślone w ustawie cechy zachowania, które muszą zostać spełnione, aby można było uznać je za czyn zabroniony. Obejmują elementy dotyczące sprawcy, czynu, skutku oraz okoliczności jego popełnienia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa;
3)
Społeczna szkodliwość czynuStopień negatywnego oddziaływania czynu na dobra chronione prawem i porządek społeczny. Jest oceniany między innymi przez pryzmat rodzaju dobra, rozmiaru szkody, sposobu działania i motywacji sprawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jest znikoma;
4)
ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze;
5)
oskarżony zmarł;
6)
nastąpiło Przedawnienie karalnościUstanie możliwości pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności karnej z powodu upływu czasu określonego w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
7)
postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się;
8)
sprawca nie podlega orzecznictwu polskich sądów karnych;
9)
brak skargi uprawnionego oskarżyciela;
10)
brak wymaganego zezwolenia na ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, chyba że ustawa stanowi inaczej;
11)
zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie.
§ 2.
Do chwili otrzymania wniosku lub zezwolenia władzy, od których ustawa uzależnia ściganie, organy procesowe dokonują tylko czynności niecierpiących zwłoki w celu zabezpieczenia śladów i dowodów, a także czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy wniosek będzie złożony lub zezwolenie będzie wydane.
§ 3.
Niemożność przypisania winy sprawcy czynu nie wyłącza postępowania dotyczącego zastosowania środków zabezpieczających.
§ 4.
Istnienie okoliczności określonych w § 1 pkt 4–6 nie wyłącza postępowania w przedmiocie przepadku, o którym mowa w art. 45a § 2 Kodeksu karnego i art. 43a Kodeksu karnego skarbowego.
Art. 18.
§ 1.
Jeżeli czyn stanowi tylko WykroczenieCzyn zabroniony przez ustawę pod groźbą kary, lżejszy od przestępstwa. Odpowiedzialność za wykroczenie może ponosić tylko osoba spełniająca warunki określone w przepisach.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, prokurator odmawiając wszczęcia postępowania lub umarzając je przekazuje sprawę Policji w celu wystąpienia z wnioskiem o ukaranie do Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu; prokurator może sam wystąpić z takim wnioskiem.
§ 2.
Jeżeli sąd lub prokurator dopatruje się w czynie przewinienia dyscyplinarnego albo naruszenia obowiązków służbowych lub Zasady współżycia społecznegoKlauzula generalna odsyłająca do powszechnie akceptowanych w społeczeństwie norm moralnych i obyczajowych. Sąd ocenia je w okolicznościach konkretnej sprawy, a powołujący się na nie powinien wskazać, o jaką zasadę chodzi.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, może odmawiając wszczęcia postępowania albo umarzając je, zwłaszcza z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu, przekazać sprawę innemu właściwemu organowi.
Art. 19.
§ 1.
W razie stwierdzenia w postępowaniu karnym poważnego uchybienia w działaniu instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, zwłaszcza gdy sprzyja ono popełnieniu przestępstwa, sąd, a w Postępowanie przygotowawczeEtap postępowania karnego poprzedzający wniesienie aktu oskarżenia, prowadzony w formie śledztwa albo dochodzenia. Jego celem jest ustalenie, czy doszło do przestępstwa, wykrycie sprawcy i zebranie dowodów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu prokurator, zawiadamia o tym uchybieniu organ powołany do nadzoru nad daną jednostką organizacyjną, zaś w razie potrzeby także organ kontroli. Policja powiadamia prokuratora o ujawnionych przez siebie uchybieniach.
§ 2.
Zawiadamiając o uchybieniu, sąd lub prokurator może zażądać nadesłania w wyznaczonym terminie wyjaśnień i podania środków podjętych w celu zapobieżenia takim uchybieniom w przyszłości.
§ 3.
W razie nieudzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie można nałożyć na kierownika organu zobowiązanego do wyjaśnień Kara pieniężnaSankcja polegająca na obowiązku zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Może być karą administracyjną, podatkową albo sankcją przewidzianą w przepisach szczególnych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w wysokości do 10 000 złotych.
§ 4.
Na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje zażalenie. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje sąd rejonowy, w którego okręgu toczy się postępowanie.
Art. 20.
§ 1.
W razie rażącego naruszenia przez obrońcę lub pełnomocnika strony ich obowiązków procesowych sąd, a w Postępowanie przygotowawczeEtap postępowania karnego poprzedzający wniesienie aktu oskarżenia, prowadzony w formie śledztwa albo dochodzenia. Jego celem jest ustalenie, czy doszło do przestępstwa, wykrycie sprawcy i zebranie dowodów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu prokurator, zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką lub radę okręgowej izby radców prawnych, żądając od dziekana właściwej rady nadesłania w wyznaczonym, nie krótszym niż 30 dni, terminie informacji o podjętych działaniach wynikających z zawiadomienia. Odpis zawiadomienia przesyła się Ministrowi Sprawiedliwości.
§ 1a.
W razie nienadesłania w wyznaczonym terminie informacji, o których mowa w § 1, można nałożyć na dziekana właściwej rady Kara pieniężnaSankcja polegająca na obowiązku zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Może być karą administracyjną, podatkową albo sankcją przewidzianą w przepisach szczególnych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w wysokości do 10 000 złotych.
§ 1b.
Na postanowienie o ukaraniu przysługuje zażalenie. Na postanowienie o ukaraniu wydane przez prokuratora w postępowaniu przygotowawczym zażalenie przysługuje do sądu rejonowego, w którego okręgu toczy się postępowanie.
§ 2.
W razie rażącego naruszenia obowiązków procesowych przez Oskarżyciel publicznyOrgan państwowy uprawniony do wnoszenia i popierania oskarżenia w sprawach ściganych z urzędu. Funkcję tę wykonuje przede wszystkim prokurator, a w określonych sprawach także inne uprawnione organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub prowadzącego postępowanie przygotowawcze sąd zawiadamia o tym bezpośredniego przełożonego osoby, która dopuściła się uchybienia, żądając nadesłania w wyznaczonym, nie krótszym niż 14 dni, terminie informacji o podjętych działaniach wynikających z zawiadomienia; w stosunku do Policji oraz innych organów postępowania przygotowawczego uprawnienie takie przysługuje również prokuratorowi.
§ 2a.
Odpis zawiadomienia, o którym mowa w § 2, sąd przesyła Prokuratorowi Generalnemu, jeżeli uchybienia dopuścił się prokurator, a w wypadku gdy uchybienia dopuścił się oskarżyciel publiczny niebędący prokuratorem - właściwemu organowi przełożonemu w stosunku do bezpośredniego przełożonego tego oskarżyciela.
Art. 21.
§ 1.
O wszczęciu i ukończeniu postępowania toczącego się z urzędu przeciw:
1)
funkcjonariuszom publicznym, osobom zatrudnionym w instytucjach państwowych, samorządowych i społecznych, uczniom i słuchaczom szkół, żołnierzom, a także duchownym i członkom zakonów oraz diakonatów - należy bezzwłocznie zawiadomić przełożonych tych osób;
2)
osobom będącym członkami samorządu zawodowego - należy bezzwłocznie zawiadomić właściwy organ tego samorządu;
3)
Komornik sądowyFunkcjonariusz publiczny działający przy sądzie rejonowym, wykonujący czynności egzekucyjne oraz inne czynności powierzone mu ustawą. Komornik prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, asesorom komorniczym i aplikantom komorniczym - należy bezzwłocznie zawiadomić Ministra Sprawiedliwości, prezesa sądu apelacyjnego oraz prezesa sądu rejonowego właściwych ze względu na siedzibę kancelarii komorniczej;
4)
rodzicowi albo opiekunowi prawnemu lub faktycznemu o przestępstwo popełnione na SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu małoletniego - należy bezzwłocznie zawiadomić sąd rodzinny właściwy dla Miejsce zamieszkaniaMiejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie jest tożsama wyłącznie z adresem zameldowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu małoletniego.
§ 2.
O wszczęciu postępowania przeciw osobom, o których mowa w § 1, zawiadamia prokurator.
Art. 22.
§ 1.
Jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, a w szczególności jeżeli nie można ująć oskarżonego albo nie może on brać udziału w postępowaniu z powodu choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby, postępowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody.
§ 2.
Na postanowienie w przedmiocie Zawieszenie postępowaniaCzasowe wstrzymanie biegu postępowania z przyczyn określonych w ustawie. Po ustaniu przyczyny postępowanie może zostać podjęte.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przysługuje zażalenie.
§ 3.
W czasie zawieszenia postępowania należy jednak dokonać odpowiednich czynności w celu zabezpieczenia dowodów przed ich utratą lub zniekształceniem.
§ 4.
W razie istnienia podstaw określonych w art. 45a § 2 Kodeksu karnego lub art. 43a Kodeksu karnego skarbowego po uprawomocnieniu się postanowienia o zawieszeniu postępowania sąd orzeka w przedmiocie PrzepadekŚrodek polegający na pozbawieniu sprawcy własności określonego przedmiotu, korzyści majątkowej albo jej równowartości na rzecz Skarbu Państwa. Może być środkiem karnym albo skutkiem przewidzianym w przepisach szczególnych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu z urzędu, a w Postępowanie przygotowawczeEtap postępowania karnego poprzedzający wniesienie aktu oskarżenia, prowadzony w formie śledztwa albo dochodzenia. Jego celem jest ustalenie, czy doszło do przestępstwa, wykrycie sprawcy i zebranie dowodów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - na wniosek prokuratora. Jeżeli oskarżony nie ma obrońcy, do udziału w postępowaniu dotyczącym przepadku wyznacza się obrońcę z urzędu.
§ 5.
Na postanowienie w przedmiocie przepadku przysługuje zażalenie.
Art. 23.
W sprawie o przestępstwo popełnione na SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu małoletniego, we współdziałaniu z małoletnim lub w okolicznościach, które mogą świadczyć o demoralizacji małoletniego albo o gorszącym wpływie na niego, sąd, a w Postępowanie przygotowawczeEtap postępowania karnego poprzedzający wniesienie aktu oskarżenia, prowadzony w formie śledztwa albo dochodzenia. Jego celem jest ustalenie, czy doszło do przestępstwa, wykrycie sprawcy i zebranie dowodów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu prokurator, zawiadamia sąd rodzinny w celu rozważenia środków przewidzianych w przepisach o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
Art. 23a.
§ 1.
Sąd lub referendarz sądowy, a w Postępowanie przygotowawczeEtap postępowania karnego poprzedzający wniesienie aktu oskarżenia, prowadzony w formie śledztwa albo dochodzenia. Jego celem jest ustalenie, czy doszło do przestępstwa, wykrycie sprawcy i zebranie dowodów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu prokurator lub inny organ prowadzący to postępowanie, może z inicjatywy lub za zgodą oskarżonego i pokrzywdzonego skierować sprawę do instytucji lub osoby do tego uprawnionej w celu przeprowadzenia postępowania mediacyjnego między pokrzywdzonym i oskarżonym, o czym się ich poucza, informując o celach i zasadach postępowania mediacyjnego, w tym o treści art. 178a.
§ 2.
Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc, a jego okresu nie wlicza się do czasu trwania postępowania przygotowawczego.
§ 3.
Postępowania mediacyjnego nie może prowadzić osoba, co do której w sprawie zachodzą okoliczności określone w art. 40 i art. 41 § 1, czynny zawodowo sędzia, prokurator, asesor prokuratorski, a także aplikant wymienionych zawodów, ławnik, referendarz sądowy, asystent sędziego, asystent prokuratora oraz funkcjonariusz instytucji uprawnionej do ścigania przestępstw. Przepis art. 42 stosuje się odpowiednio.
§ 4.
Udział oskarżonego i pokrzywdzonego w postępowaniu mediacyjnym jest dobrowolny. Zgodę na uczestniczenie w postępowaniu mediacyjnym odbiera organ kierujący sprawę do MediacjaDobrowolny sposób rozwiązywania sporu z udziałem bezstronnego mediatora, który pomaga stronom osiągnąć porozumienie. Mediator nie rozstrzyga sprawy za strony.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub mediator, po wyjaśnieniu oskarżonemu i pokrzywdzonemu celów i zasad postępowania mediacyjnego i pouczeniu ich o możliwości cofnięcia tej zgody aż do zakończenia postępowania mediacyjnego.
§ 5.
Mediatorowi udostępnia się akta sprawy w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego.
§ 6.
Instytucja lub osoba do tego uprawniona sporządza, po przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego, sprawozdanie z jego wyników. Do sprawozdania załącza się UgodaPorozumienie, w którym strony czynią sobie wzajemne ustępstwa, aby zakończyć spór albo zapobiec jego powstaniu. Ugoda może być zawarta poza sądem lub przed sądem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu podpisaną przez oskarżonego, pokrzywdzonego i mediatora, jeżeli została zawarta.
§ 7.
Postępowanie mediacyjne prowadzi się w sposób bezstronny i poufny.
§ 8.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przeprowadzania postępowania mediacyjnego, warunki, jakim powinny odpowiadać instytucje i osoby uprawnione do jego przeprowadzenia, sposób ich powoływania i odwoływania, zakres i warunki udostępniania im akt sprawy oraz formę i zakres sprawozdania z wyników postępowania mediacyjnego, mając na uwadze potrzebę skutecznego przeprowadzenia tego postępowania.
