Art. 126 u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 399.
Art. 126.
1.
W przypadku Siła wyższaZdarzenie zewnętrzne, którego nie można przewidzieć ani mu zapobiec, np. klęska żywiołowa. W wielu przepisach wyłącza odpowiedzialność za szkodę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku.
2.
Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
3.
Po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot, który zajął nieruchomość, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.
4.
Jeżeli na skutek czasowego zajęcia nieruchomości właściciel lub użytkownik wieczysty nie będzie mógł korzystać z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, może żądać, aby podmiot, który zajął nieruchomość, nabył od niego własność lub Użytkowanie wieczystePrawo do korzystania z gruntu Skarbu Państwa albo samorządu terytorialnego przez 99 lat lub krócej, ale nie mniej niż 40 lat, za opłatą roczną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nieruchomości w drodze umowy.
5.
W przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości.
6.
W przypadku niezłożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, w terminie 3 dni, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji orzeka o nałożeniu kary w wysokości 5000 zł za każdy dzień zwłoki, licząc od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin do złożenia wniosku. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa.
7.
O nałożeniu kary, o której mowa w ust. 6, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzeka również w sytuacji, jeżeli nastąpiło zajęcie nieruchomości, a nie zaistniały przesłanki, o których mowa w ust. 1 i 5, uzasadniające zajęcie nieruchomości.
8.
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje decyzję potwierdzającą zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5.
9.
Kary, o których mowa w ust. 6 i 7, uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W przypadku nieuiszczenia kary, podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
10.
Przepisy ust. 1–9 stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b.
Orzeczenia do art. 126 u.g.n.
Ten przepis powołuje 75 orzeczeń, w tym ust. 1: 35, ust. 10: 2, ust. 2: 2, ust. 3: 4, ust. 4: 3, ust. 5: 9, ust. 8: 3.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- KIO 2839/26Krajowa Izba Odwoławcza, wyrok z 14.07.2026
art. 16; art. 99 ust. 1
- II SAB/Rz 123/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 10.12.2024
Nieruchomości
- II SA/Gl 705/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrok z 31.10.2024
Nieruchomości
- IV SA/Po 321/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 08.08.2024
Administracyjne postępowanie; Ochrona przyrody; Gospodarka gruntami
- IV SA/Po 239/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 09.05.2024
Administracyjne postępowanie; Nieruchomości
- I SA/Po 630/23Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 07.05.2024
Administracyjne postępowanie; Nieruchomości
- II SA/Rz 1993/23Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 11.04.2024
Wywłaszczanie nieruchomości
- I SA/Po 660/23Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 02.11.2023
Gospodarka gruntami
- II SA/Sz 744/23Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z 26.10.2023
Nieruchomości
- I SAB/Po 12/23Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 04.07.2023
Umorzenie postępowania
