Art. 68 u.s.u.s.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst ujednolicony (nieurzędowy) według stanu na 8 lipca 2026 r.: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 199 ze zmianami z Dz.U. 2026 poz. 252, Dz.U. 2026 poz. 426, Dz.U. 2026 poz. 473 i Dz.U. 2026 poz. 734. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 8 lipca 2026 r.
Art. 68.
1.
Do zakresu działania Zakładu należy między innymi:
1)
realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności:
a)
stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych,
b)
ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń, chyba że na mocy odrębnych przepisów obowiązki te wykonują płatnicy składek,
c)
wymierzanie i pobieranie Składki na ubezpieczenie społeczneObowiązkowe albo dobrowolne wpłaty finansujące ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Do ich opłacania i rozliczania zobowiązany jest ubezpieczony, płatnik albo oba te podmioty, zależnie od tytułu ubezpieczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, Ubezpieczenie zdrowotneSystem finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych, oparty na obowiązku albo prawie do objęcia ubezpieczeniem i opłacaniu składki.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
d)
prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych lub innych źródeł,
e)
prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont płatników składek,
f)
orzekanie przez lekarzy orzeczników Zakładu oraz komisje lekarskie Zakładu dla potrzeb ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
1a)
opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu zabezpieczenia społecznego;
2)
realizacja umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych;
2a)
wystawianie osobom uprawnionym do emerytur i rent z ubezpieczeń społecznych imiennych legitymacji emeryta–rencisty, potwierdzających status emeryta–rencisty;
3)
dysponowanie środkami finansowymi funduszów ubezpieczeń społecznych oraz środkami Fundusz alimentacyjnySystem świadczeń wypłacanych osobie uprawnionej do alimentów, gdy egzekucja alimentów jest bezskuteczna i spełnione są ustawowe warunki dochodowe.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
4)
opracowywanie aktuarialnych analiz i prognoz w zakresie ubezpieczeń społecznych;
5)
kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy;
6)
kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych Zakładowi;
7)
informowanie o zadaniach wykonywanych przez Zakład;
8)
popularyzacja wiedzy o zabezpieczeniu społecznym i innych zadaniach wykonywanych przez Zakład.
2.
W ramach realizacji zadań określonych w ust. 1 pkt 1 lit. f i pkt 5 oraz zadań związanych z orzekaniem przez lekarzy orzeczników i komisji lekarskiej Zakładu dla potrzeb ustalania uprawnień do świadczeń innych niż z ubezpieczeń społecznych Zakład udziela zamówień na dodatkowe opinie lekarza konsultanta lub psychologa oraz wyniki czasowej obserwacji szpitalnej - zgodnie z potrzebami orzecznictwa lekarskiego z wyłączeniem przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm. ). <2. W ramach realizacji zadań określonych w ust. 1 pkt 5 Zakład:
1)
udziela zamówień na opinie specjalistyczne lekarza konsultanta lub psychologa oraz wyniki obserwacji szpitalnej,
2)
zawiera umowy, o których mowa w art. 85b ust. 1 - z wyłączeniem przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm. ).
3.
Przepis ust. 1 pkt 2a stosuje się odpowiednio do osób uprawnionych do emerytur i rent wypłacanych przez Zakład w ramach zadań zleconych na mocy odrębnych przepisów.
4.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, wzór legitymacji emeryta–rencisty, tryb jej wydawania, wymiany lub zwrotu, a także zakres informacji, jakie legitymacje mogą zawierać, kierując się koniecznością zapewnienia sprawności postępowania przy wydawaniu legitymacji emeryta–rencisty.
Orzeczenia do art. 68 u.s.u.s.
Ten przepis powołuje 1 904 orzeczenia, w tym ust. 1: 1 613, ust. 2: 4, ust. 3: 2.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- VIII U 1726/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 08.09.2026
podleganie ubezpieczeniom społecznym
- III AUa 1474/24Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 20.07.2026
podleganie ubezpieczeniom społecznym
- III AUa 602/25Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 09.07.2026
ubezpieczenie zdrowotne
- VIII U 2327/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 08.07.2026
podleganie ubezpieczeniom społecznym
- III AUa 1023/25Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 30.06.2026
ubezpieczenia społeczne pracowników
- I USK 370/26Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, postanowienie z 10.06.2026
- VII U 955/24Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 26.05.2026
podleganie ubezpieczeniom społecznym
- III AUa 1713/24Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 26.05.2026
podleganie ubezpieczeniom społecznym
- III AUa 66/26Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 25.05.2026
podleganie ubezpieczeniom społecznym
- V U 490/25Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, wyrok z 21.05.2026
podleganie ubezpieczeniom społecznym
