Art. 9 u.p.c.c.
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 191. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 19 lutego 2026 r.
Art. 9.
Zwalnia się od podatku następujące Czynności cywilnoprawneCzynności wywołujące skutki w sferze prawa cywilnego, w szczególności umowy, oświadczenia woli i czynności rozporządzające.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu:
1)
sprzedaż walut obcych;
1a)
sprzedaż i zamianę walut wirtualnych w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 26 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu Pranie pieniędzyPrzestępstwo polegające na przyjmowaniu, posiadaniu, przekazywaniu lub podejmowaniu innych działań dotyczących środków pochodzących z przestępstwa, aby ukryć ich bezprawne pochodzenie. Potocznie bywa nazywane praniem brudnych pieniędzy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2025 r. poz. 644 i 1669);
2)
sprzedaż własności gruntów, stanowiących Gospodarstwo rolneGrunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Definicja ma znaczenie przede wszystkim w prawie cywilnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem że w wyniku dokonania czynności zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie niemniejsza niż 11 ha i niewiększa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia; zwolnienie to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 9);
3)
sprzedaż nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli nabywcą jest były właściciel (wieczysty użytkownik):
a)
nieruchomości wywłaszczonej, któremu przyznano odszkodowanie, a nie przyznano nieruchomości zamiennej,
b)
nieruchomości sprzedanej na cele publiczne określone w przepisach o gospodarce nieruchomościami, który w razie wywłaszczenia spełniałby warunki do przyznania nieruchomości zamiennej,
c)
nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, wykupionych na podstawie przepisów o ochronie i kształtowaniu środowiska - w wysokości kwoty otrzymanego odszkodowania (uzyskanej ceny), pod warunkiem że nabycie nastąpiło w ciągu 5 lat od daty otrzymania odszkodowania (zapłaty);
4)
sprzedaż budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli następuje ona:
a)
w wykonaniu lub w związku z wielostronną umową o zamianie budynku lub praw do lokalu,
b)
w celu uzyskania w zamian spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu albo budynku mieszkalnego lub jego części, zajmowanego przez nabywcę na podstawie umowy najmu, określonej w przepisach o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych;
5)
zamianę budynku mieszkalnego lub jego części, lokali mieszkalnych stanowiących odrębną nieruchomość, spółdzielczych własnościowych praw do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: praw do domu jednorodzinnego lub praw do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli stronami umowy są osoby zaliczone do I grupy podatkowej zgodnie z przepisami o podatku od spadków i darowizn;
6)
sprzedaż rzeczy ruchomych, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 1000 zł;
7)
sprzedaż bonów i obligacji skarbowych;
8)
sprzedaż bonów pieniężnych Narodowego Banku Polskiego;
9)
sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi:
a)
firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym,
b)
dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych,
c)
dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego,
d)
dokonywaną poza obrotem zorganizowanym przez firmy inwestycyjne oraz zagraniczne firmy inwestycyjne, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te firmy w ramach obrotu zorganizowanego,
e)
bankom państwowym prowadzącym działalność maklerską,
f)
dokonywaną za pośrednictwem banków państwowych prowadzących działalność maklerską,
g)
dokonywaną poza obrotem zorganizowanym przez banki państwowe prowadzące działalność maklerską, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te banki w ramach obrotu zorganizowanego - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 722, z późn. zm. );
9a)
sprzedaż towarów giełdowych na giełdach towarowych;
9b)
(uchylony) 10) pożyczki udzielane:
a)
przez przedsiębiorców niemających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, prowadzących działalność w zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek,
b)
w formie pieniężnej na podstawie umowy zawartej między osobami, o których mowa w art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769, 1064 i 1854), w wysokości przekraczającej kwotę, określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, pod warunkiem: - złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności, z wyłączeniem przypadku, gdy umowa została zawarta w formie aktu notarialnego, - udokumentowania otrzymania pieniędzy przez biorącego pożyczkę dowodem przekazania na jego rachunek płatniczy lub na jego inny rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, lub przekazem pocztowym,
c)
na podstawie umowy zawartej między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu - na zasadach określonych w przepisach o podatku od spadków i darowizn,
d)
na podstawie umowy zawartej między innymi podmiotami niż osoby, o których mowa w lit. b i c, jeżeli kwota lub wartość pożyczki nie przekracza 1000 zł,
e)
z kas lub funduszów zakładowych, funduszów związków zawodowych, kas zapomogowo-pożyczkowych, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, koleżeńskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych działających w wojsku oraz z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
f)
z utworzonych w drodze ustawy innych funduszów celowych,
g)
(uchylona) h) (uchylona) i) przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej;
11)
umowy spółki i ich zmiany:
a)
związane z przekształceniem lub łączeniem spółek w części wkładów do spółki albo kapitału zakładowego, których wartość była uprzednio opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska albo od których zgodnie z prawem państwa członkowskiego podatek nie był naliczany,
b)
związane z podwyższeniem kapitału zakładowego pokrytego z niezwróconych wspólnikom lub akcjonariuszom dopłat albo z niezwróconej pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wspólnika lub akcjonariusza, które były uprzednio opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska,
c)
związane z podwyższeniem kapitału zakładowego w części dotyczącej wartości, o którą obniżono kapitał zakładowy w następstwie strat poniesionych przez spółkę kapitałową, pod warunkiem że podwyższenie kapitału zakładowego następuje w okresie 4 lat po jego obniżeniu,
d)
jeżeli przedmiotem działalności spółki kapitałowej jest świadczenie usług użyteczności publicznej w zakresie transportu publicznego, zarządzania portami i przystaniami morskimi, zaopatrzenia ludności w wodę, gaz, energię elektryczną, energię cieplną lub zbiorowego odprowadzania ścieków i w wyniku zawarcia umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego obejmuje co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce albo w chwili zmiany umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiada już co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce;
12)
(uchylony) 13) ustanowienie hipoteki:
a)
na morskich statkach handlowych i rybackich,
b)
na zabezpieczenie dotacji lub innych form pomocy finansowej, udzielanych organizacjom społecznym działającym w dziedzinie sportu i turystyki,
c)
na zabezpieczenie wierzytelności banków z tytułu kredytów udzielanych rolnikom indywidualnym lub zespołom rolników indywidualnych na budownictwo inwentarskie lub składowe, wraz z urządzeniami towarzyszącymi,
d)
przysługującej spółdzielniom mieszkaniowym i wierzycielom spółdzielni mieszkaniowych,
e)
na zabezpieczenie pożyczek i kredytów udzielanych z funduszy celowych utworzonych w drodze ustawy;
14)
(uchylony) 15) sprzedaż nieruchomości dokonaną w ramach realizacji prawa do rekompensaty w rozumieniu ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097) - do wysokości kwoty odpowiadającej wartości zrealizowanego prawa do rekompensaty;
16)
zbycia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1383 oraz z 2025 r. poz. 1822), na rzecz przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy;
17)
sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50 % i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Orzeczenia do art. 9 u.p.c.c.
Ten przepis powołuje 397 orzeczeń.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- 0111-KDWB.4014.47.2026.2.APADyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 07.08.2026
licytacja; komornik; nabycie-nabycie nieodpłatne; zwolnienie-prawo do zwolnienia
- 0111-KDWB.4014.61.2026.1.AWDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 06.08.2026
nieruchomości-nieruchomość zabudowana; nieruchomości-nieruchomość niemieszkalna; budynek-budynek mieszkalny; zwolnienie
- 0111-KDWB.4014.72.2026.1.KKMDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 06.08.2026
podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; lokal-lokal mieszkalny
- 0111-KDWB.4014.56.2026.1.APADyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 06.08.2026
lokal-lokal mieszkalny; nabycie; umowa-umowa sprzedaży; współwłasność
- 0111-KDWB.4014.59.2026.2.KPDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 05.08.2026
udział; zwolnienie-zwolnienie podatkowe; mieszkanie-zakup mieszkania
- 0111-KDWB.4014.52.2026.1.APADyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 04.08.2026
zakup; mieszkanie-zakup mieszkania; lokal-lokal mieszkalny; współwłasność
- 0111-KDWB.4014.65.2026.2.AZEDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 30.07.2026
mieszkanie-zakup mieszkania; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
- 0111-KDWB.4014.67.2026.1.KPDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 30.07.2026
nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; zwolnienie-prawo do zwolnienia; małżonkowie-majątek wspólny małżonków; majątek-majątek osobisty
- 0111-KDWB.4014.58.2026.1.AWDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 30.07.2026
lokal-lokal mieszkalny; zwolnienie; udział
- 0111-KDWB.4014.68.2026.1.HKDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja z 30.07.2026
mieszkanie-zakup mieszkania; przekształcanie; umowa-umowa sprzedaży; lokal-prawo do lokalu-spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
