Art. 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, Dz.U. 2005 nr 163 poz. 1361. Brzmienie bez zmian od 10 września 2005 r.
Art. 2.
W ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 4:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, z wyjątkiem
występowania w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym i w postępowaniu w sprawach
o przestępstwa skarbowe.
”
,
b)
uchyla się ust. 2;
2)
w art. 6 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Przepis ust. 1 nie stanowi przeszkody do świadczenia przez osoby posiadające wyższe
wykształcenie prawnicze pomocy prawnej, o której mowa w art. 7, z wyjątkiem zastępstwa
procesowego, chyba że osoby te działają na podstawie art. 87 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w charakterze pełnomocnika pozostającego w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot
sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, bądź też sprawującego zarząd majątkiem lub
interesami strony.
”
;
3)
w art. 8 uchyla się ust. 2;
4)
art. 21 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 21.
1.
Radca prawny może udzielić dalszego PełnomocnictwoUmocowanie do działania w imieniu innej osoby, udzielone w oświadczeniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla mocodawcy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu (substytucji) innemu radcy prawnemu,
adwokatowi, prawnikowi zagranicznemu wykonującemu stałą praktykę w zakresie wynikającym
z ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
W razie potrzeby dziekan rady okręgowej izby radców prawnych wyznacza z urzędu zastępcę
radcy prawnego, który został skreślony z listy radców prawnych albo nie może czasowo
wykonywać czynności zawodowych. Decyzja dziekana upoważnia wyznaczonego radcę prawnego
do prowadzenia podejmowanych spraw i jest równoznaczna z udzieleniem dalszego Pełnomocnik procesowyOsoba umocowana do działania w imieniu strony przed sądem. Pełnomocnikiem może być między innymi adwokat, radca prawny lub w przypadkach wskazanych w ustawie inna osoba.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
”
;
5)
w art. 24:
a)
w ust. 1:
-
-pkt 1 otrzymuje brzmienie:„
1)
ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej,”, -
-pkt 6 otrzymuje brzmienie:„
6)
odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację radcowską i złożył egzamin radcowski, z zastrzeżeniem art. 25 ust. 1.”,
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Wpis osoby, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, następuje na jej
wniosek, na podstawie uchwały rady okręgowej izby radców prawnych właściwej ze względu
na miejsce odbycia aplikacji radcowskiej, a w przypadku osoby, o której mowa w art.
25 ust. 2, ze względu na miejsce jej zamieszkania.
”
,
c)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a-2c w brzmieniu:
„
2a.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, osoba ubiegająca się o wpis obowiązana jest dołączyć
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego opatrzoną datą nie wcześniejszą
niż miesiąc przed jej złożeniem.
2b.
Przepisy ust. 2 i 2a stosuje się odpowiednio do osób, o których mowa w art. 25 ust.
1.
2c.
Rada okręgowej izby radców prawnych może odmówić wpisu na listę radców prawnych tylko
wtedy, gdy wpis narusza przepisy ust. 1. Radzie okręgowej izby radców prawnych przysługuje
prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych ubiegającego się o wpis.
”
;
6)
w art. 25:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje
się do:
1)
profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych,
2)
osób, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, adwokacki lub notarialny.
”
,
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Do złożenia egzaminu radcowskiego przed komisją, o której mowa w art. 331 ust. 1, bez obowiązku odbycia aplikacji radcowskiej, mogą przystąpić:
1)
doktorzy nauk prawnych,
2)
osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych były zatrudnione na podstawie
Umowa o pracęUmowa, na podstawie której pracownik zobowiązuje się wykonywać pracę określonego rodzaju pod kierownictwem pracodawcy oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu na stanowiskach związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa przez
okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 8 lat przed złożeniem wniosku o
dopuszczenie do egzaminu radcowskiego,
3)
osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych wykonywały osobiście w sposób
ciągły, na podstawie umów, do których stosuje się przepisy o zleceniu, usługi polegające
na stosowaniu lub tworzeniu prawa przez okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym
niż 8 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego,
4)
osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych prowadziły, przez okres co
najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 8 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie
do egzaminu radcowskiego działalność gospodarczą wpisaną do Ewidencji Działalności
Gospodarczej, jeżeli przedmiot tej działalności obejmował świadczenie pomocy prawnej,
o której mowa w art. 6 ust. 2,
5)
osoby, które pracowały przez okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 8
lat, na stanowisku referendarza sądowego lub asystenta sędziego.
”
,
c)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a i 2b w brzmieniu:
„
2a.
Pięcioletni okres zatrudnienia w ramach stosunku pracy, o którym mowa w ust. 2 pkt
2, ustala się jako sumę okresów pracy obliczonych z zachowaniem proporcjonalności
ich wymiaru.
2b.
Osoby, o których mowa w ust. 2, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 24 ust.
1 pkt 1,3-5.
”
;
7)
w art. 28 dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu:
„
4.
Uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie zawieszenia prawa do wykonywania
zawodu radcy prawnego powinna być podjęta w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości
o zaistnieniu zdarzenia, o którym mowa w ust. 1 i 2.
5.
Od uchwały, o której mowa w ust. 4, zainteresowanemu służy odwołanie do Prezydium
Krajowej Rady Radców Prawnych w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały. Uchwała
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych powinna być podjęta w terminie 30 dni od dnia
doręczenia odwołania. Od ostatecznej uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych
zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia
doręczenia uchwały.
”
;
8)
po art. 29 dodaje się art. 291 w brzmieniu:
„
Art. 291.
Uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie skreślenia z listy radców prawnych
powinna być podjęta w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości o zaistnieniu zdarzenia,
o którym mowa w art. 29. Przepis art. 28 ust. 5 stosuje się odpowiednio.
”
;
9)
w art. 30 uchyla się ust. 2;
10)
art. 31 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 31.
1.
Uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie wpisu na listę radców prawnych
powinna być podjęta w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.
2.
Od uchwały, o której mowa w ust. 1, służy odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców
prawnych w terminie 14 dni od daty doręczenia uchwały.
3.
Od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę radców prawnych oraz w wypadku
niepodjęcia uchwały przez radę okręgowej izby radców prawnych w terminie 30 dni od
złożenia wniosku o wpis lub niepodjęcia uchwały przez Prezydium Krajowej Rady Radców
Prawnych w terminie 30 dni od doręczenia odwołania, zainteresowanemu służy skarga
do sądu administracyjnego.
”
;
11)
w art. 311 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Wpis na listę radców prawnych lub aplikantów radcowskich uważa się za dokonany, jeżeli
Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania
uchwały wraz z aktami osobowymi wpisanego. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw
w formie decyzji administracyjnej.
”
;
12)
tytuł rozdziału 4 otrzymuje brzmienie: „Aplikacja radcowska i egzamin radcowski”;
13)
w art. 32 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
„
4.
Aplikantowi, który odbył aplikację radcowską, o której mowa w ust. 2, właściwa rada
okręgowej izby radców prawnych wydaje zaświadczenie o ukończeniu aplikacji radcowskiej.
”
;
14)
po art. 32 dodaje się art. 321 w brzmieniu:
„
Art. 321.
1.
Aplikacja radcowska jest odpłatna.
2.
Szkolenie aplikantów radcowskich pokrywane jest z opłat wnoszonych przez aplikantów
do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych.
3.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty rocznej, kierując się koniecznością zapewnienia
aplikantom właściwego poziomu wykształcenia, przy czym wysokość opłaty nie może być
wyższa niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia.
4.
Okręgowa rada radców prawnych może zwolnić aplikanta radcowskiego od ponoszenia opłaty,
o której mowa w ust. 3, w całości lub w części, a także odroczyć jej płatność lub
rozłożyć ją na raty.
5.
W wypadku podjęcia uchwały o zwolnieniu aplikanta radcowskiego od ponoszenia opłaty
w całości lub w części, koszty szkolenia tego aplikanta pokrywane są proporcjonalnie
do wysokości zwolnienia, ze środków własnych właściwej rady okręgowej izby radców
prawnych.
”
;
15)
art. 33 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 33.
1.
Nabór na aplikację radcowską przeprowadza się w drodze egzaminu konkursowego na aplikację
radcowską, zwanego dalej „egzaminem konkursowym”.
2.
Aplikantem radcowskim może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 24 ust.
1 pkt 1 i 3-5 i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego.
3.
Wpis na listę aplikantów radcowskich następuje po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego
na podstawie uchwały okręgowej izby radców prawnych właściwej ze względu na miejsce
złożenia zgłoszenia, o którym mowa w art. 333 ust. 2. Uzyskanie przez kandydata pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego uprawnia
go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich w ciągu 2 lat od dnia
ogłoszenia wyników egzaminu konkursowego.
4.
Nie można odmówić wpisu osobie spełniającej warunki, o których mowa w ust. 2 i 3.
5.
Do aplikantów radcowskich oraz do postępowania o wpis na listę aplikantów radcowskich
przepisy art. 3 ust. 3-5, art. 11, art. 12 ust. 1, art. 23, art. 24 ust. 1 pkt 1,
3-5, ust. 2, ust. 2a-2c, art. 27, art. 31 i art. 311 stosuje się odpowiednio.
”
;
16)
po art. 33 dodaje się art. 331-3310 w brzmieniu:
„
Art. 331.
1.
Egzamin konkursowy przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji radcowskiej
przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane na obszarze właściwości jednej lub kilku
rad okręgowych izb radców prawnych, zwane dalej „komisjami”.
2.
Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji.
3.
Egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego,
zwanego dalej „kandydatem”, z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania
karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego,
spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego,
administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju
sądów, samorządu radców prawnych i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej
Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu.
4.
Egzamin konkursowy przeprowadza się raz w roku, w terminie wyznaczonym przez Ministra
Sprawiedliwości, nie później niż do 30 września przed rozpoczęciem roku szkoleniowego,
równocześnie w tym samym dniu w Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem ust. 5.
5.
W przypadku zaistnienia zdarzenia losowego uniemożliwiającego przeprowadzenie egzaminu
konkursowego przez daną komisję w terminie, o którym mowa w ust. 4, Minister Sprawiedliwości
wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia egzaminu konkursowego przez tę komisję.
Przepisy art. 332 ust. 4-7 stosuje się odpowiednio.
Art. 332.
1.
Minister Sprawiedliwości każdego roku powołuje zespół do przygotowania pytań na egzamin
konkursowy dla kandydatów, zwany dalej „zespołem konkursowym”.
2.
W skład zespołu konkursowego wchodzi 5 osób, w tym 3 przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości
oraz 2 przedstawicieli delegowanych przez Krajową Radę Radców Prawnych.
3.
Przewodniczący zespołu konkursowego, wyznaczony przez Ministra Sprawiedliwości spośród
jego przedstawicieli, kieruje pracami zespołu oraz określa tryb pracy zespołu.
4.
Zespół konkursowy przygotowuje jeden zestaw pytań w formie testu wyboru na egzamin
konkursowy dla kandydatów.
5.
Każda rada okręgowej izby radców prawnych może zgłaszać zespołowi konkursowemu, za
pośrednictwem przewodniczącego zespołu, propozycje pytań.
6.
Zespół konkursowy sporządza zestaw pytań na potrzeby egzaminu konkursowego, mając
na uwadze konieczność zapewnienia jednakowego poziomu sprawdzenia wiedzy kandydatów.
7.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określi,
w drodze rozporządzenia, sposób zgłaszania propozycji pytań, przygotowywania, przechowywania
oraz przekazywania komisjom pytań na egzamin konkursowy, mając na uwadze konieczność
zabezpieczenia tych pytań przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
Art. 333.
1.
W terminie do dnia 30 czerwca każdego roku Minister Sprawiedliwości zamieszcza w dzienniku
o zasięgu ogólnopolskim i Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
(Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.), zwanym dalej „Biuletynem”, ogłoszenie o egzaminie konkursowym, w którym podaje w
szczególności:
1)
termin złożenia zgłoszenia o przystąpieniu do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską,
zwanego dalej „zgłoszeniem”,
2)
właściwość miejscową każdej z komisji i adres jej siedziby,
3)
termin przeprowadzenia egzaminu konkursowego,
4)
wysokość opłaty konkursowej, o której mowa w art. 334 ust. 1.
2.
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinno zawierać:
1)
wniosek o dopuszczenie do egzaminu konkursowego,
2)
kwestionariusz osobowy,
3)
życiorys,
4)
oryginał albo urzędowy odpis dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej
Polskiej i uzyskania tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych
w Rzeczypospolitej Polskiej, albo zaświadczenie o zdaniu egzaminu magisterskiego,
5)
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego opatrzoną datą nie wcześniejszą
niż miesiąc przed jej złożeniem,
6)
2 zdjęcia.
3.
Zgłoszenie powinno być złożone przez kandydata najpóźniej 45 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu konkursowego, do komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 2.
4.
Jeżeli zgłoszenie nie spełnia wymagań formalnych określonych w ust. 2, przewodniczący
komisji wzywa kandydata listem poleconym do usunięcia braków w trybie przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
5.
O pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania przewodniczący komisji zawiadamia kandydata
listem poleconym za poświadczeniem odbioru.
6.
W wypadku nieuiszczenia przez kandydata opłaty za udział w egzaminie konkursowym,
przewodniczący komisji wzywa go w trybie określonym w ust. 4, do uiszczenia opłaty
w terminie 7 dni.
7.
Jeżeli kandydat pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 6, nie uiścił opłaty za udział
w egzaminie konkursowym, przewodniczący komisji wydaje postanowienie o zwrocie zgłoszenia.
Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Ministra Sprawiedliwości.
8.
Jeżeli zgłoszenie zostało złożone po terminie, o którym mowa w ust. 3, przewodniczący
komisji wydaje decyzję odmawiającą dopuszczenia kandydata do udziału w egzaminie konkursowym.
Od decyzji tej przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
9.
O terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu konkursowego przewodniczący komisji
zawiadamia kandydata, który został zakwalifikowany do udziału w egzaminie konkursowym,
listem poleconym za poświadczeniem odbioru, co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu konkursowego.
Art. 334.
1.
Kandydat uiszcza opłatę za udział w egzaminie konkursowym, która stanowi dochód budżetu
państwa.
2.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty - nie wyższą niż równowartość minimalnego
wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314), zwanego dalej „minimalnym wynagrodzeniem” - uwzględniając konieczność prawidłowego
i efektywnego przeprowadzenia egzaminu konkursowego.
Art. 335.
1.
Minister Sprawiedliwości powołuje komisje spośród osób, których wiedza, doświadczenie
i autorytet dają rękojmię prawidłowego przebiegu egzaminu konkursowego.
2.
Komisja składa się z siedmiu członków. W skład komisji wchodzą:
1)
trzej przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości; przedstawicielem Ministra Sprawiedliwości
może być także, po wyrażeniu zgody, sędzia albo sędzia w stanie spoczynku,
2)
dwaj przedstawiciele delegowani przez Krajową Radę Radców Prawnych,
3)
jeden pracownik naukowy, naukowo-dydaktyczny lub dydaktyczny na wydziale prawa w szkole
wyższej w Rzeczypospolitej Polskiej lub w Polskiej Akademii Nauk i posiadający co
najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego z zakresu nauk prawnych,
4)
jeden prokurator będący prokuratorem powołanym co najmniej na stanowisko prokuratora
prokuratury okręgowej, również prokurator w stanie spoczynku.
3.
Osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 3, nie mogą być radcami prawnymi.
4.
Minister Sprawiedliwości wyznacza przewodniczącego komisji spośród swoich przedstawicieli.
5.
Kadencja komisji trwa 2 lata.
6.
Nieoddelegowanie przedstawicieli do pracy w komisji przez obowiązane organy lub niestawiennictwo
członka komisji nie wstrzymuje prac komisji.
7.
Członkom komisji przysługuje zwrot kosztów podróży i noclegów na zasadach określonych
w przepisach dotyczących należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej
lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze
kraju.
8.
Członkowi komisji niebędącemu pracownikiem administracji rządowej przysługuje wynagrodzenie
za pracę związaną z udziałem w komisji.
9.
Właściwa dla siedziby komisji rada okręgowej izby radców prawnych zapewnia obsługę
administracyjną i techniczną działalności komisji, w tym przeprowadzanie egzaminów
konkursowych i egzaminów radcowskich jako zadanie zlecone z zakresu administracji
rządowej.
10.
Ze środków przekazanych w trybie, o którym mowa w ust. 9, właściwe rady pokrywają
koszty przeprowadzenia egzaminów konkursowych i egzaminów radcowskich oraz wydatki
związane z działalnością komisji.
11.
Wydatki związane z działalnością komisji, w tym z przeprowadzaniem egzaminów konkursowych
i egzaminów radcowskich oraz wynagrodzenie członków komisji, pokrywane są z części
budżetu państwa pozostającej w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości.
12.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określi,
w drodze rozporządzenia:
1)
tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji oraz powoływania komisji i
odwoływania członków komisji,
2)
rodzaj dokumentów, o których mowa w art. 362 ust. 4 pkt 3-5,
3)
wysokość wynagrodzenia członków komisji w wymiarze nie większym niż miesięczne wynagrodzenie
zasadnicze sędziego sądu okręgowego w pierwszej stawce awansowej,
4)
szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego, w
szczególności:
a)
sposób działania komisji,
b)
sposób zorganizowania obsługi administracyjnej i technicznej komisji przez rady okręgowych
izb radców prawnych, w tym sposób i tryb przekazywania środków, sprawowania nadzoru
nad ich wydatkowaniem i rozliczania wydatków związanych z tą obsługą
- uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia naboru na aplikację
i przebiegu egzaminu konkursowego, a także egzaminu radcowskiego oraz zapewnienia
zachowania bezstronności pracy komisji.
Art. 336.
1.
Członkostwo w komisji wygasa w przypadku śmierci członka komisji.
2.
Minister Sprawiedliwości odwołuje członka komisji w przypadku:
1)
złożenia rezygnacji,
2)
choroby trwale uniemożliwiającej sprawowanie przez niego funkcji członka komisji,
3)
niespełnienia warunków, o których mowa w art. 335 ust. 2,
4)
niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków, z tym że odwołanie członka
komisji, o którym mowa w art. 335 st. 2 pkt 2, następuje za zgodą Krajowej Rady Radców Prawnych,
5)
skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
3.
Minister Sprawiedliwości może odwołać członka komisji w przypadku wszczęcia przeciwko
niemu postępowania karnego w związku z podejrzeniem o popełnienie przez niego przestępstwa
umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.
4.
Wygaśnięcie członkostwa lub odwołanie członka ze składu komisji w czasie trwania postępowania
konkursowego nie wstrzymuje prac komisji.
5.
W wypadku wygaśnięcia członkostwa lub odwołania członka komisji przed upływem kadencji
Minister Sprawiedliwości powołuje w terminie 7 dni nowego członka na okres do końca
kadencji.
6.
Członek komisji powołany na pełną kadencję może być powołany ponownie tylko raz, jednak
nie na kadencję przypadającą bezpośrednio po upływie kadencji, w której po raz pierwszy
zasiadał w składzie komisji.
Art. 337.
1.
Z prac komisji na czas przeprowadzenia egzaminu konkursowego podlega wyłączeniu członek
komisji, jeżeli kandydat zakwalifikowany do egzaminu konkursowego jest:
1)
jego małżonkiem,
2)
osobą pozostającą z nim w stosunku:
a)
pokrewieństwa albo powinowactwa do drugiego stopnia,
b)
przysposobienia,
3)
osobą pozostającą z nim we wspólnym pożyciu,
4)
osobą pozostającą wobec niego w stosunku zależności służbowej.
2.
Powody wyłączenia trwają pomimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.
3.
Członkowie komisji przed rozpoczęciem egzaminu konkursowego składają pisemne oświadczenia,
iż nie pozostają z żadnym z kandydatów zakwalifikowanych do egzaminu konkursowego
w stosunku, o którym mowa w ust. 1.
4.
Podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 3, powoduje
odpowiedzialność na podstawie art. 233 § 1 Kodeksu karnego.
Art. 338.
1.
Egzamin konkursowy odbywa się w obecności co najmniej trzech członków komisji.
2.
Nieobecność kandydata podczas egzaminu konkursowego, bez względu na jej przyczynę,
uważa się za odstąpienie od udziału w egzaminie konkursowym.
3.
Kandydaci podczas egzaminu konkursowego nie mogą korzystać z tekstów aktów prawnych,
komentarzy, orzecznictwa oraz innej pomocy, a także nie mogą posiadać urządzeń służących
do przekazu lub odbioru informacji.
Art. 339.
1.
Egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań
zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.
Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat
uzyskuje 1 punkt.
2.
Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy.
3.
Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu
co najmniej 190 punktów.
4.
Z przebiegu egzaminu konkursowego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują
członkowie komisji uczestniczący w egzaminie konkursowym. Członkowie komisji mogą
zgłaszać uwagi do protokołu.
5.
Przewodniczący komisji przesyła Ministrowi Sprawiedliwości protokół w terminie 7 dni
od dnia sporządzenia.
Art. 3310.
1.
Po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały.
Komisja ogłasza wyniki egzaminu konkursowego.
2.
Od uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra
Sprawiedliwości.
3.
Minister Sprawiedliwości zawiadamia rady okręgowych izb radców prawnych o wynikach
egzaminu konkursowego oraz publikuje w Biuletynie listę osób, które uzyskały pozytywny
wynik z egzaminu.
”
;
17)
art. 351 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 351.
1.
Po upływie sześciu miesięcy od rozpoczęcia aplikacji radcowskiej aplikant radcowski
może zastępować radcę prawnego przed sądami rejonowymi, organami ścigania i organami
administracji publicznej.
2.
Po upływie roku i sześciu miesięcy od rozpoczęcia aplikacji radcowskiej aplikant radcowski
może zastępować radcę prawnego także przed innymi sądami, z wyjątkiem Sądu Najwyższego,
Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego.
3.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczą również spraw objętych świadczeniem
pomocy prawnej z urzędu.
4.
Aplikant radcowski może sporządzać i podpisywać pisma procesowe związane z występowaniem
radcy prawnego przed sądami, organami ścigania i organami administracji publicznej
- z wyraźnego upoważnienia radcy prawnego, z wyłączeniem apelacji, skargi kasacyjnej
i skargi konstytucyjnej.
5.
Aplikant adwokacki może zastępować radcę prawnego na takich samych zasadach jak adwokata,
jeżeli radca prawny jest wspólnikiem w spółce adwokacko-radcowskiej.
”
;
18)
art. 36 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 36.
Pracownikowi przysługuje prawo do płatnego urlopu, w wymiarze 30 dni kalendarzowych,
na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego oraz zwolnienie od pracy z zachowaniem
prawa do wynagrodzenia w celu uczestniczenia w egzaminie konkursowym i radcowskim.
”
;
19)
art. 361 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 361.
1.
Egzamin radcowski przeprowadzają komisje, o których mowa w art. 331 ust. 1. Przepisy art. 337 stosuje się odpowiednio.
2.
Do egzaminu radcowskiego może przystąpić osoba, która odbyła aplikację radcowską i
otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu, oraz osoba, o której mowa w art. 25 ust. 2.
3.
Egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej
do egzaminu radcowskiego, zwanej dalej „zdającym”, do samodzielnego i należytego wykonywania
zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy i umiejętności jej praktycznego zastosowania z
zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego,
wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego,
pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania
administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu radców prawnych
i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także
warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu.
4.
Egzamin radcowski składa się z części pisemnej i ustnej. Przepisy art. 338 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
5.
Egzamin radcowski przeprowadza się raz w roku w terminie wyznaczonym przez Ministra
Sprawiedliwości nie później niż do dnia 31 maja. Część pisemna i ustna egzaminu rozpoczyna
się równocześnie w tych samych dniach w Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 331 ust. 5 stosuje się odpowiednio.
6.
Minister Sprawiedliwości sporządza w każdym roku zestaw pytań i tematów na potrzeby
egzaminu radcowskiego przeprowadzanego w terminie, o którym mowa w ust. 5.
7.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określi,
w drodze rozporządzenia, sposób przygotowywania, przechowywania oraz przekazywania
komisjom pytań i tematów na egzamin radcowski, mając na uwadze konieczność zabezpieczenia
tych pytań i tematów przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
”
;
20)
po art. 361 dodaje się art. 362-369 w brzmieniu:
„
Art. 362.
1.
W terminie do dnia 28 lutego każdego roku Minister Sprawiedliwości zamieszcza w dzienniku
o zasięgu ogólnopolskim i Biuletynie ogłoszenie o egzaminie radcowskim, w którym podaje
w szczególności:
1)
termin złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego, zwanego dalej „wnioskiem”,
2)
właściwość miejscową każdej z komisji i adres jej siedziby,
3)
termin przeprowadzenia przez każdą z komisji części pisemnej i ustnej egzaminu radcowskiego,
4)
wysokość opłaty egzaminacyjnej, o której mowa w art. 363 ust. 1.
2.
Aplikanci radcowscy, którzy odbyli aplikację radcowską przeprowadzoną przez radę okręgowej
izby radców prawnych działającą na obszarze właściwości komisji, oraz osoby, o których
mowa w art. 25 ust. 2, zamieszkałe na terenie właściwości komisji, mogą złożyć w siedzibie
właściwej komisji wniosek.
3.
Osoba, która odbyła aplikację radcowską, dołącza do wniosku zaświadczenie o odbyciu
aplikacji radcowskiej.
4.
Osoby, o których mowa w art. 25 ust. 2, dołączają do wniosku odpowiednio następujące
dokumenty:
1)
kwestionariusz osobowy,
2)
życiorys,
3)
dokument zaświadczający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych,
4)
dokumenty zaświadczające co najmniej 5-letni okres zatrudnienia lub wykonywania usług,
o którym mowa w art. 25 ust. 2, odpowiednio na stanowiskach:
a)
związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa,
b)
referendarza sądowego lub asystenta sędziego,
5)
dokumenty zaświadczające co najmniej 5-letni okres prowadzenia działalności gospodarczej,
o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 4,
6)
oryginał dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej Polskiej
i uzyskania tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych w Rzeczypospolitej
Polskiej albo jego urzędowy odpis,
7)
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, opatrzoną datą nie wcześniejszą
niż miesiąc przed jej złożeniem,
8)
2 zdjęcia.
5.
Wniosek powinien być złożony najpóźniej w terminie 45 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu radcowskiego. Przepisy art. 333 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio.
6.
Rada okręgowej izby radców prawnych, każdego roku, nie później niż do dnia 31 marca
przekazuje właściwej terytorialnie komisji listę osób, które odbyły aplikację radcowską.
Art. 363.
1.
Kandydat uiszcza opłatę egzaminacyjną za udział w egzaminie radcowskim, która stanowi
dochód budżetu państwa.
2.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty egzaminacyjnej - nie wyższą niż równowartość
minimalnego wynagrodzenia - uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia
egzaminu radcowskiego.
Art. 364.
1.
W części pisemnej egzaminu radcowskiego zdający opracowuje cztery tematy z zakresu
różnych dziedzin prawa. Opracowanie tematu następuje w postaci sporządzenia odpowiedniego
pisma procesowego lub opinii na podstawie akt sądowych. W tej części egzaminu może
być przedstawiony problem prawny do rozstrzygnięcia przez zdającego na podstawie opisanego
przypadku (casusu) lub opracowanie decyzji administracyjnej lub aktu prawa miejscowego.
2.
Podczas części pisemnej egzaminu radcowskiego zdający może korzystać z tekstów aktów
prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa. Zdający nie może posiadać urządzeń służących
do przekazu lub odbioru informacji.
Art. 365.
1.
Ocena każdego tematu z części pisemnej egzaminu radcowskiego dokonywana jest przy
zastosowaniu skali od 0 do 30 punktów. Za część pisemną zdający może otrzymać nie
więcej niż 120 punktów. Pozytywny wynik z części pisemnej egzaminu radcowskiego otrzymuje
zdający, który uzyskał co najmniej 80 punktów.
2.
Oceny tematów opracowanych przez zdającego w części pisemnej egzaminu radcowskiego
dokonują niezależnie od siebie dwaj członkowie komisji. Każdy z nich wystawia na piśmie
łączną ocenę zawierającą liczbę punktów wraz z uzasadnieniem i przekazuje ją niezwłocznie
przewodniczącemu komisji. Liczba punktów, które otrzymuje zdający z egzaminu pisemnego,
jest sumą średnich ocen wystawionych przez członków komisji za poszczególne tematy.
3.
Przewodniczący komisji przechowuje dokumenty zawierające oceny wystawione przez członków
komisji.
Art. 366.
1.
Zdający, który uzyskał pozytywną ocenę z części pisemnej egzaminu radcowskiego, przystępuje
do części ustnej egzaminu. Przepis art. 338 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
2.
Zdający w części ustnej egzaminu radcowskiego odpowiada na wybrany przez siebie losowo
zestaw składający się z 19 pytań.
3.
Odpowiedzi zdającego na pytania oceniane są oddzielnie przez każdego z członków komisji
przy zastosowaniu skali od 0 do 4 punktów, a zdający nie może uzyskać więcej niż 4
punkty. Za część ustną egzaminu radcowskiego zdający może otrzymać łącznie nie więcej
niż 76 punktów.
4.
Członkowie komisji przekazują niezwłocznie przewodniczącemu komisji pisemnie sporządzone
oceny odpowiedzi, o których mowa w ust. 3. Przepis art. 365 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
5.
Komisja ustala liczbę punktów uzyskaną przez poszczególnych zdających w trakcie etapu
ustnego egzaminu radcowskiego, która jest średnią arytmetyczną liczby punktów przyznanych
przez każdego z członków komisji danemu zdającemu.
Art. 367.
Pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który uzyskał łącznie za
część pisemną i ustną egzaminu co najmniej 130 punktów.
Art. 368.
1.
Z przebiegu egzaminu radcowskiego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują
członkowie komisji uczestniczący w egzaminie radcowskim. Członkowie komisji mogą zgłaszać
uwagi do protokołu.
2.
Przewodniczący komisji przesyła Ministrowi Sprawiedliwości protokół w terminie 7 dni
od dnia jego sporządzenia.
Art. 369.
1.
Po przeprowadzeniu egzaminu radcowskiego komisja ustala wynik zdającego w drodze uchwały.
Komisja ogłasza wyniki egzaminu radcowskiego.
2.
Od uchwały komisji służy zdającemu odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra
Sprawiedliwości.
3.
Minister Sprawiedliwości zawiadamia rady okręgowych izb radców prawnych o wynikach
egzaminu radcowskiego oraz publikuje w Biuletynie listę osób, które uzyskały pozytywny
wynik z egzaminu.
4.
Uchwała komisji o pozytywnym wyniku z egzaminu radcowskiego stanowi podstawę do wydania
uchwały o wpisie na listę radców prawnych.
”
;
21)
w art. 37:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Aplikanta radcowskiego skreśla się z listy aplikantów radcowskich:
1)
w wypadkach, o których mowa w art. 29 pkt 1, 3-6, stosowanych odpowiednio,
2)
niezakończenia przez niego bez usprawiedliwionej przyczyny aplikacji radcowskiej w
terminie, o którym mowa w art. 32 ust. 2.
”
,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Do skreślenia aplikanta radcowskiego z listy aplikantów radcowskich stosuje się odpowiednio
przepisy art. 31.
”
;
22)
art. 43 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 43.
1.
Kadencja organów samorządu trwa trzy lata, jednakże organy są obowiązane działać do
czasu ukonstytuowania się nowo wybranych organów.
2.
Członkowie organów mogą być odwołani przez organ, który ich wybrał.
3.
Tej samej funkcji w organach samorządu nie można sprawować dłużej niż przez dwie następujące
po sobie kadencje.
”
;
23)
w art. 60:
a)
w pkt 8 lit. c otrzymuje brzmienie:
„
c)
odbywania aplikacji radcowskiej,
”
,
b)
dodaje się pkt 11a w brzmieniu:
„
11a)
uchwalanie zasad zwalniania aplikantów od ponoszenia w całości lub w części opłaty
rocznej, a także odraczania jej płatności lub rozkładania jej na raty,
”
.
Orzeczenia do art. 2
Ten przepis powołuje 6 orzeczeń.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- K 3/10Trybunał Konstytucyjny, wyrok z 07.03.2012
- II GSK 637/10Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29.06.2011
Uprawnienia do wykonywania zawodu; Zawody prawnicze
- II GSK 629/08Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15.01.2009
Aplikacje prawnicze
- IV CZ 84/07Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, postanowienie z 23.11.2007
- II PK 57/06Sąd Najwyższy, Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, wyrok z 23.11.2006
- K 30/06Trybunał Konstytucyjny, wyrok z 08.11.2006