Art. 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2009 nr 131 poz. 1075. Brzmienie bez zmian od 20 lutego 2011 r.
Art. 1.
W ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o Księga wieczystaPubliczny rejestr przedstawiający stan prawny nieruchomości oraz niektórych praw. Zawiera między innymi dane o właścicielu, obciążeniach i hipotekach.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i hipotece
(Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Księgi wieczyste mogą być także prowadzone w celu ustalenia stanu prawnego spółdzielczego
własnościowego prawa do lokalu.
”
;
2)
w art. 16 w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
roszczenie o Przeniesienie własnościPrzejście prawa własności rzeczy lub prawa majątkowego z jednej osoby na inną na podstawie czynności prawnej albo zdarzenia przewidzianego w ustawie. Przeniesienie własności nieruchomości wymaga umowy w formie aktu notarialnego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nieruchomości lub Użytkowanie wieczystePrawo do korzystania z gruntu Skarbu Państwa albo samorządu terytorialnego przez 99 lat lub krócej, ale nie mniej niż 40 lat, za opłatą roczną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo
o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego; dotyczy to także roszczeń przyszłych,
”
;
3)
w art. 19 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
W razie wpisu roszczenia przyszłego bieg terminu do wykreślenia takiego roszczenia
liczy się od dnia, w którym stało się ono wymagalne.
”
;
4)
w art. 241 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„
1.
Do ksiąg wieczystych dla spółdzielczych własnościowych praw do lokalu stosuje się
odpowiednio przepisy o księgach wieczystych dla nieruchomości.
2.
W razie przekształcenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w prawo własności
nieruchomości, księga wieczysta prowadzona dla spółdzielczego własnościowego prawa
do lokalu staje się księgą wieczystą dla nieruchomości, a wpisana w tej księdze hipoteka
na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu obciąża nieruchomość.
”
;
5)
w art. 25 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Księga wieczysta dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zawiera cztery
działy, z których:
1)
pierwszy obejmuje oznaczenie lokalu lub domu jednorodzinnego oraz oznaczenie nieruchomości,
z którą jest związany,
2)
drugi obejmuje wpisy dotyczące osoby, której przysługuje spółdzielcze własnościowe
prawo do lokalu,
3)
trzeci jest przeznaczony na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu prawem oraz wpisy innych
praw i roszczeń, z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek,
4)
czwarty jest przeznaczony na wpisy dotyczące hipotek.
”
;
6)
w art. 36 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Sądy, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego oraz notariusze
sporządzający akty poświadczenia dziedziczenia zawiadamiają sąd właściwy do prowadzenia
księgi wieczystej o każdej zmianie właściciela nieruchomości, dla której założona
jest księga wieczysta.
”
;
7)
art. 65 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 65.
1.
W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku
prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić
zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem
przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).
2.
Przedmiotem hipoteki może być także:
1)
użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącymi
własność użytkownika wieczystego,
2)
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
3)
wierzytelność zabezpieczona hipoteką.
3.
Hipoteką może być obciążona część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział współwłaściciela,
oraz przysługujący współuprawnionemu udział we wspólności praw wymienionych w ust.
2 pkt 1 i 2.
4.
Do hipotek określonych w ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio przepisy o hipotece na
nieruchomości.
”
;
8)
art. 68 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 68.
1.
Hipoteka zabezpiecza wierzytelność pieniężną, w tym również wierzytelność przyszłą.
2.
Hipoteka zabezpiecza wierzytelność do oznaczonej sumy pieniężnej. Jeżeli zabezpieczenie
hipoteczne jest nadmierne, właściciel obciążonej nieruchomości może żądać zmniejszenia
sumy hipoteki.
3.
Sumę hipoteki wyraża się w tej samej walucie co zabezpieczona wierzytelność, jeżeli
strony w umowie ustanawiającej hipotekę nie postanowiły inaczej.
”
;
9)
po art. 68 dodaje się art. 681-684 w brzmieniu:
„
Art. 681.
1.
Hipoteka umowna może także zabezpieczać kilka wierzytelności z różnych stosunków prawnych
przysługujących temu samemu wierzycielowi.
2.
W umowie ustanawiającej hipotekę należy określić stosunki prawne oraz wynikające z
nich wierzytelności objęte zabezpieczeniem.
3.
Wierzyciel hipoteczny może podzielić hipotekę. Oświadczenie o podziale hipoteki należy
złożyć właścicielowi nieruchomości. Podział hipoteki staje się skuteczny z chwilą
wpisu w księdze wieczystej.
Art. 682.
1.
W celu zabezpieczenia hipoteką kilku wierzytelności przysługujących różnym podmiotom,
a służącym sfinansowaniu tego samego przedsięwzięcia, wierzyciele powołują administratora
hipoteki. Administratorem może być jeden z wierzycieli albo osoba trzecia.
2.
Umowa powołująca administratora hipoteki powinna zostać zawarta na piśmie pod rygorem
nieważności.
3.
Administrator hipoteki zawiera umowę o ustanowienie hipoteki oraz wykonuje prawa i
obowiązki wierzyciela hipotecznego we własnym imieniu, lecz na rachunek wierzycieli,
których wierzytelności są objęte zabezpieczeniem. W umowie ustanawiającej hipotekę
należy określić zakres zabezpieczenia poszczególnych wierzytelności oraz przedsięwzięcie,
którego sfinansowaniu służą.
4.
Do ustanowienia hipoteki na rzecz administratora hipoteki nie stosuje się art. 95 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z późn. zm.).
5.
W księdze wieczystej jako wierzyciela hipotecznego wpisuje się administratora hipoteki.
Na wniosek wierzycieli, których wierzytelności są objęte zabezpieczeniem, sąd dokonuje
zmiany wpisu administratora hipoteki.
6.
W razie wygaśnięcia umowy powołującej administratora hipoteki i niepowołania nowego
administratora każdy z wierzycieli, których wierzytelności są objęte zabezpieczeniem,
może żądać podziału hipoteki. Przepisy o zniesieniu współwłasności stosuje się odpowiednio.
7.
Przepis ust. 6 stosuje się również w braku zgody wszystkich wierzycieli na zmianę
administratora hipoteki.
Art. 683.
Można zastąpić zabezpieczoną wierzytelność inną wierzytelnością tego samego wierzyciela.
Do zmiany zabezpieczonej wierzytelności stosuje się przepisy o zmianie treści hipoteki.
Zgoda osób, którym przysługują prawa z pierwszeństwem równym lub niższym, nie jest
potrzebna.
Art. 684.
1.
Na zmianę waluty zabezpieczonej wierzytelności oraz inne zmiany zabezpieczonej wierzytelności
w drodze czynności prawnej zwiększające zakres zaspokojenia z nieruchomości obciążonej
wymagana jest zgoda właściciela nieruchomości, jeżeli nie jest on dłużnikiem osobistym.
Oświadczenie właściciela nieruchomości powinno być złożone którejkolwiek ze stron
w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
2.
Zmiany zabezpieczonej wierzytelności, o których mowa w ust. 1, są bezskuteczne w stosunku
do właściciela nieruchomości, dopóki nie wyraził na nie zgody.
”
;
10)
art. 69 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 69.
Hipoteka zabezpiecza mieszczące się w sumie hipoteki roszczenia o odsetki oraz o przyznane
koszty postępowania, jak również inne roszczenia o świadczenia uboczne, jeżeli zostały
wymienione w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej.
”
;
11)
uchyla się art. 70 i art. 71;
12)
w art. 76:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W razie podziału nieruchomości hipoteka obciążająca nieruchomość obciąża wszystkie
nieruchomości utworzone przez podział (hipoteka łączna). Hipoteka na części ułamkowej
nieruchomości obciąża w tym samym zakresie części ułamkowe wszystkich nieruchomości
utworzonych przez podział.
”
,
b)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
W razie podziału nieruchomości polegającego na ustanowieniu odrębnej własności lokalu
lub wydzieleniu z dotychczasowej nieruchomości odrębnej nieruchomości zabudowanej
domem jednorodzinnym, nabywca wydzielonej nieruchomości może żądać podziału hipoteki
proporcjonalnie do wartości nieruchomości powstałych wskutek podziału. Jeżeli jednak
sposób podziału hipoteki został określony w umowie o ustanowienie hipoteki i ujawniony
w księdze wieczystej, podział następuje stosownie do postanowień umowy.
”
;
13)
art. 77 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 77.
Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela
hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej. Przepisu tego nie
stosuje się do roszczeń o świadczenia uboczne.
”
;
14)
w dziale II w rozdziale 1 tytuł oddziału 2 otrzymuje brzmienie:
„
Przeniesienie wierzytelności hipotecznej
”
;
15)
w art. 79 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W razie przelewu wierzytelności hipotecznej na nabywcę przechodzi także hipoteka,
chyba że ustawa stanowi inaczej. Do przelewu wierzytelności hipotecznej niezbędny
jest wpis w księdze wieczystej.
”
;
16)
po art. 79 dodaje się art. 791 i art. 792 w brzmieniu:
„
Art. 791.
1.
Jeżeli hipoteka zabezpiecza kilka wierzytelności przysługujących wierzycielowi hipotecznemu,
w razie przelewu jednej z nich hipoteka przechodzi na nabywcę proporcjonalnie do wysokości
tej wierzytelności w stosunku do sumy wierzytelności zabezpieczonych tą hipoteką,
chyba że strony postanowiły inaczej. 2. Jeżeli wierzytelność hipoteczna zostanie przeniesiona
bez hipoteki, zbywca powinien zawiadomić o tym właściciela nieruchomości niebędącego
dłużnikiem osobistym.
Art. 792.
Jeżeli z określonego we wpisie stosunku prawnego, z którego wynika zabezpieczona hipoteką
wierzytelność, może powstać nowa wierzytelność, strony mogą postanowić, że przelew
wierzytelności hipotecznej nie powoduje przejścia hipoteki na nabywcę.
”
;
17)
uchyla się art. 80-82;
18)
art. 83 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 83.
Przepisów oddziału niniejszego nie stosuje się do przelewu roszczeń o świadczenia
uboczne.
”
;
19)
po art. 83 dodaje się art. 831 w brzmieniu:
„
Art. 831.
W razie przeniesienia zabezpieczonej wierzytelności wynikającej z dokumentu zbywalnego
przez indos lub z dokumentu na okaziciela na nabywcę wierzytelności przechodzi także
hipoteka. Jeżeli hipoteka zabezpiecza kilka wierzytelności, stosuje się przepisy art.
791.
”
;
20)
art. 84 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 84.
Hipoteka na nieruchomości obciąża także jej przynależności.
”
;
21)
art. 94 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 94.
Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki,
chyba że z danego stosunku prawnego mogą powstać w przyszłości kolejne wierzytelności
podlegające zabezpieczeniu. Przepis art. 991 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
”
;
22)
po art. 94 dodaje się art. 941 w brzmieniu:
„
Art. 941.
Hipoteka zabezpieczająca kilka wierzytelności wygasa z chwilą wygaśnięcia ostatniej
wierzytelności, jeżeli nie może już powstać żadna wierzytelność ze stosunków prawnych
stanowiących źródło pierwotnie zabezpieczonych wierzytelności.
”
;
23)
uchyla się art. 96;
24)
po art. 99 dodaje się art. 991 w brzmieniu:
„
Art. 991.
1.
Jeżeli od dnia wpisu hipoteki upłynęło dziesięć lat, a nie powstała wierzytelność
hipoteczna, lecz nadal może powstać, właściciel nieruchomości może żądać zniesienia
hipoteki za odpowiednim wynagrodzeniem.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się do hipoteki zabezpieczającej kilka wierzytelności także
wtedy, gdy pomimo upływu dziesięciu lat od wygaśnięcia ostatniej wierzytelności hipotecznej
nie powstała żadna wierzytelność podlegająca zabezpieczeniu tą hipoteką.
”
;
25)
po art. 101 dodaje się oddział 5 w brzmieniu:
„
Oddział 5
Rozporządzanie opróżnionym miejscem hipotecznym
Art. 1011.
1.
W razie wygaśnięcia hipoteki właścicielowi nieruchomości przysługuje w granicach wygasłej
hipoteki uprawnienie do rozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym. Może on ustanowić
na tym miejscu nową hipotekę albo przenieść na nie za zgodą uprawnionego którąkolwiek
z hipotek obciążających nieruchomość.
2.
Jeżeli hipoteka wygasła tylko częściowo, właściciel może rozporządzać opróżnionym
miejscem hipotecznym w tej części.
Art. 1012.
Przepisy art. 1011 stosuje się również, gdy opróżniło się miejsce wskutek przeniesienia jednej z hipotek
na miejsce opróżnione przez inną hipotekę.
Art. 1013.
1.
Jeżeli hipoteka wygasła wskutek egzekucji z nieruchomości, właściciel nieruchomości
nie może rozporządzać opróżnionym miejscem hipotecznym.
2.
Przy egzekucji z nieruchomości nie uwzględnia się opróżnionych miejsc hipotecznych.
Art. 1014.
1.
W razie wykreślenia hipoteki bez jednoczesnego wpisania na jej miejsce innej hipoteki,
właściciel nieruchomości może zachować uprawnienie do rozporządzania opróżnionym miejscem
hipotecznym, jeżeli jednocześnie z wykreśleniem hipoteki uprawnienie to zostanie wpisane
do księgi wieczystej.
2.
Do wykreślenia wygasłej hipoteki oraz do wpisu uprawnienia do rozporządzania opróżnionym
miejscem hipotecznym potrzebne jest oświadczenie właściciela nieruchomości.
Art. 1015.
Uprawnienie do rozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym przysługuje każdoczesnemu
właścicielowi nieruchomości.
Art. 1016.
Uprawnienie do rozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym nie podlega zajęciu.
Ustanowienie hipoteki przymusowej na opróżnionym miejscu nie jest dopuszczalne.
Art. 1017.
Jeżeli nieruchomość stanowiąca przedmiot hipoteki łącznej zostanie zwolniona spod
obciążenia, właściciel nieruchomości może rozporządzać opróżnionym miejscem hipotecznym
do wysokości sumy hipoteki.
Art. 1018.
Niedopuszczalne jest zastrzeżenie, przez które właściciel nieruchomości zobowiązuje
się do nierozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym.
Art. 1019.
Roszczenie wierzyciela hipotecznego o przeniesienie jego hipoteki na miejsce opróżnione
przez inną hipotekę może być ujawnione w księdze wieczystej. W takim przypadku hipoteka
uzyskuje przyrzeczone miejsce, z chwilą gdy stało się wolne.
Art. 10110.
Hipotece ustanowionej na opróżnionym miejscu hipotecznym lub przeniesionej na opróżnione
miejsce hipoteczne przysługuje pierwszeństwo takie samo jak wygasłej hipotece.
Art. 10111.
Przepisów niniejszego oddziału nie stosuje się do hipoteki na wierzytelności hipotecznej.
”
;
26)
w dziale II uchyla się rozdział 2 „Hipoteka kaucyjna”;
27)
art. 1081 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 1081.
1.
Do ustanowienia hipoteki na wierzytelności hipotecznej nie jest wymagane udowodnienie
istnienia obciążonej wierzytelności.
2.
Spłata wierzytelności hipotecznej obciążonej hipoteką może być dokonana do wysokości
tej hipoteki tylko do rąk wierzyciela, któremu ona przysługuje, o ile jego wierzytelność
jest stwierdzona tytułem wykonawczym. W pozostałych przypadkach suma odpowiadająca
wysokości hipoteki na wierzytelności hipotecznej powinna być złożona do depozytu sądowego.
”
;
28)
art. 110 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 110.
Hipotekę przymusową można uzyskać także na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu
zabezpieczenia, postanowienia prokuratora, na mocy przepisów szczególnych na podstawie
decyzji administracyjnej, chociażby decyzja nie była ostateczna, albo zarządzenia
zabezpieczenia dokonanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
”
;
29)
po art. 110 dodaje się art. 1101 w brzmieniu:
„
Art. 1101.
Wierzyciel może żądać wpisu hipoteki przymusowej na sumę nie wyższą niż wynikająca
z treści dokumentu stanowiącego podstawę jej wpisu do księgi wieczystej. Jeżeli z
dokumentu tego nie wynika wysokość sumy hipoteki, suma hipoteki nie może przewyższać
więcej niż o połowę zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia
uboczne określonymi w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipoteki na dzień złożenia
wniosku o wpis hipoteki.
”
;
30)
uchyla się art. 111 i art. 112;
31)
uchyla się art. 120.
Orzeczenia do art. 1
Ten przepis powołuje 12 orzeczeń.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- V ACa 144/20Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 15.09.2020
hipoteka (przepisy ogólne)
- I C 995/18Sąd Okręgowy w Gdańsku, wyrok z 12.11.2019
kredyt
- I ACa 1061/18Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrok z 31.07.2019
hipoteka
- XVI C 1601/16Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, wyrok z 13.06.2019
- II Ca 173/19Sąd Okręgowy w Krakowie, postanowienie z 08.05.2019
- I C 484/17Sąd Okręgowy w Częstochowie, wyrok z 11.12.2017
kredyt
- I C 229/16Sąd Okręgowy w Częstochowie, wyrok z 22.12.2016
hipoteka
- I ACa 316/15Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrok z 28.05.2015
odpowiedzialność; spółka
- I ACa 179/15Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 11.05.2015
hipoteka
- I ACa 359/14Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z 04.09.2014
hipoteka
