Postanowienie Sądu Najwyższego z 23 lutego 2017 r.

W związku ze skargą kasacyjną pozwanej S. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I ACa […] Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne.

Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Przewidziana w art. 398 9 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi.

W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i przywołane tam orzecznictwo). Zdaniem skarżącej zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię oraz art. 637 § 2 k.c., przez niewłaściwe zastosowanie, a ponadto narusza przepisy prawa procesowego, t j. art. 383 k.p.c., art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 278 k.p.c., art. 227 k.p.c. i art. 386 § 1 k.p.c.

Skarżąca przedstawiając uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w kontekście zarzucanych naruszeń prawa procesowego i materialnego oraz motywów zaskarżonego orzeczenia, nie wykazała, iż kwestionowane rozstrzygnięcie stanowi efekt ewidentnych błędów w zakresie wykładni prawa i w konsekwencji jest oczywiście nieprawidłowe, jak też, że zachodzi potrzeba rozpoznania skargi kasacyjnej.

Powód domagał się od pozwanej zasądzenia kwoty 121 653,68 zł tytułem nieuregulowanej przez pozwaną części wynagrodzenia wynikającego z dwóch faktur wystawionych 28 lutego 2014 r., z terminem płatności w dniu 12 kwietnia 2014 r. oraz w dniu 3 kwietnia 2014 r., z terminem płatności w dniu 13 maja 2014 r. za część robót budowlanych wykonanych na podstawie umowy z dnia 8 lutego 2014 r. W związku z tym, Sąd drugiej instancji przyjmując, że podstawą prawną dochodzonego przez powoda roszczenia są przepisy art. 647 k.c. w zw. z art. 654 k.c., nie naruszył art. 383 k.p.c. w zw. z art. 321 § 1 k.p.c. Zwrócić bowiem uwagę należy, iż powód odstąpił od umowy w piśmie z dnia 16 maja 2014 r. , a zatem już po powstaniu roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za część wykonanych robót budowlanych.

Zgodnie z powołaną umową (§ 4 ust. 2), podstawą fakturowania był protokół odbioru robót - elementów, zatwierdzony przez kierownika budowy na koniec miesiąca kalendarzowego. Okoliczność, że pełnomocnik powoda jako podstawę prawną dochodzonego roszczenia wskazywał przepis art. 494 k.c. nie miała decydującego znaczenia, skoro w podstawie faktycznej powództwa powołał się na umowę w oparciu, o którą żądał zapłaty za roboty wykonane w lutym i marcu 2014 r. n a podstawie wystawionych faktur. Zresztą jeszcze przed złożeniem oświadczenia o odstąpienie od umowy, pozwana uregulowała częściowo należności wynikające z tych faktur. Powód w oświadczeniu o odstąpieniu od umowy wzywał pozwaną do zapłaty należności wynikających z tych faktur.

Sąd drugiej instancji jest sądem meriti obowiązanym do zastosowania w granicach zaskarżenia z urzędu właściwego prawa materialnego do oceny roszczenia w ramach wskazanej przez powoda podstawy faktycznej powództwa (art. 378 § 1 k.p.c. , por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55). W konsekwencji prawidłowa była konstatacja Sądu Apelacyjnego, iż oświadczenie powoda o odstąpieniu od umowy nie dotyczyło tej części robót, które zostały wykonane i odebrane przez pozwaną oraz zafakturowane. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w tej sprawie nie może opierać się na naruszeniu art. 278 k.p.c., art. 227 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 386 § 1 k.p.c., wskutek uznania przez Sądy obu instancji, że do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawie nie jest konieczne przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego.

Przede wszystkim, wskazać należy, że roboty budowlane, za które powód dochodzi wynagrodzenia w tym procesie zostały odebrane przez kierownika budowy ustanowionego przez pozwaną. Jak wspomniano wyżej stosownie do § 4 ust. 2 umowy protokół odbioru robót zatwierdzony przez kierownika budowy na koniec miesiąca kalendarzowego, stanowił podstawę do wystawienia fakt ury. Jakość tych robót został a przez kierownika budowy oceniona jako dobra, który też potwierdził, że roboty zostały wykonane zgodnie ze SST i sztuką budowlaną oraz przedmiarem dla drogi nr I i Ia, a także potwierdził zakres, w jakim wykonane zostały prace polegające na zdjęciu humusu, wykopach, nasypach, wykonaniu koryta (k. 19, 24). Zgodnie z art. 22 pkt. 7 w zw. z art. 17 pkt 4 i art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j. t. Dz.

U. 2016, poz. 290 ze zm.), do podstawowych obowiązków kierownika budowy, który jest uczestnikiem procesu budowlanego, wykonującym samodzielną funkcje techniczną w budownictwie należy m.in. zgłaszanie inwestorowi do sprawdzenia lub odbioru robót ulegających zakryciu, bądź zanikających. Z protokołów tych ponadto wynika, że obejmowały roboty zanikające/ulegające zakryciu, zaś powód w kwietniu i maju 2014 r. kontynuował roboty, wykonując kolejne ich etapy, zaś pozwana przed zakryciem robót z lutego i marca 2014 r. nie zgłosiła co do ich jakości i ilości zastrzeżeń. W związku z tym niecelowym stało się prowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego na wskazaną przez pozwaną tezę dowodową w sytuacji, gdy nie dostarczyła dowodów, które przeczyłyby treści powyższych protokołów odbioru robót, a które stanowiłyby materiał dla opinii biegłego w kwestii oceny ewentualnych wadliwości robót.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. jw l.n