Art. 21
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1770. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 12 grudnia 2025 r.
Art. 21.
1.
Renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki:
1)
podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, o którym mowa w ust. 2;
2)
jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w Gospodarstwo rolneGrunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Definicja ma znaczenie przede wszystkim w prawie cywilnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
3)
całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno- -rentowemu lub w okresach, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
1a.
Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat.
2.
Warunek podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres uważa się za spełniony, jeżeli okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego ubezpieczonego wynosi co najmniej:
1)
rok - jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w wieku do 20 lat;
2)
2 lata - jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w wieku powyżej 20 lat do 22 lat;
3)
3 lata - jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w wieku powyżej 22 lat do 25 lat;
4)
4 lata - jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w wieku powyżej 25 lat do 30 lat;
5)
5 lat - jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w wieku powyżej 30 lat.
3.
Przy ustalaniu okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu zgodnie z ust. 2 stosuje się odpowiednio art. 20 ust. 1 i 2.
3a.
Jeżeli okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu zbiega się w czasie z okresem innego ubezpieczenia społecznego, przy ustalaniu prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy nie uwzględnia się okresu podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu.
4.
Jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała wskutek Wypadek przy pracyNagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz albo śmierć i pozostające w związku z pracą. Ustalenie wypadku może otwierać drogę do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu rolniczej lub rolniczej Choroby zawodoweChoroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli można stwierdzić ich związek z warunkami pracy albo sposobem wykonywania pracy. Ich rozpoznanie może stanowić podstawę świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się za spełniony, jeżeli ubezpieczony posiada jakikolwiek okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego, który obejmuje dzień wypadku lub dzień zachorowania na rolniczą chorobę zawodową.
5.
Za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uważa się ubezpieczonego, który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił zdolność do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.
6.
Całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za trwałą, jeżeli ubezpieczony nie rokuje odzyskania zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.
7.
Całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za okresową, jeżeli ubezpieczony rokuje odzyskanie zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.
8.
Okres 5 lat, o których mowa w ust. 2 pkt 5, powinien przypadać w okresie ostatnich 10 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy.
9.
Przepisu ust. 8 nie stosuje się do ubezpieczonego, który podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat.
Orzeczenia do art. 21
Ten przepis powołuje 400 orzeczeń, w tym ust. 1: 332, ust. 2: 120, ust. 3: 10, ust. 4: 22, ust. 5: 68, ust. 6: 20, ust. 7: 18, ust. 8: 21, ust. 9: 2.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- VIII U 4152/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 18.05.2026
nienależne świadczenie
- VIII U 1132/24Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 17.04.2026
renta rodzinna
- V U 2009/23Sąd Okręgowy w Kielcach, uzasadnienie z 15.04.2026
- III AUa 752/25Sąd Apelacyjny w Lublinie, wyrok z 17.12.2025
emerytura rolnicza
- VIII U 906/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 20.10.2025
renta rolnicza
- VIII U 2313/24Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 18.06.2025
renta rodzinna
- III AUa 754/23Sąd Apelacyjny w Lublinie, wyrok z 06.11.2024
choroby zawodowe; renta rolnicza
- VIII U 1787/23Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 08.10.2024
renta rodzinna
- VII U 783/23Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 16.09.2024
renta rolnicza
- VIII U 988/24Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 28.08.2024
renta z tytułu niezdolności do pracy
