Art. 140 u.e.r.f.u.s.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tekst ujednolicony (nieurzędowy) według stanu na 14 kwietnia 2026 r.: tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1749 ze zmianami z Dz.U. 2026 poz. 26 i Dz.U. 2026 poz. 425. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 14 kwietnia 2026 r.
Art. 140.
1.
Potrącenia, o których mowa w art. 139, mogą być dokonywane, z zastrzeżeniem art. 141, w następujących granicach:
1)
świadczeń alimentacyjnych, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 - do wysokości 60 % świadczenia;
2)
należności egzekwowanych związanych z:
a)
odpłatnością za pobyt w domach pomocy społecznej,
b)
odpłatnością za pobyt w zakładach opiekuńczo-leczniczych,
c)
odpłatnością za pobyt w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych, do wysokości 50 % świadczenia;
3)
innych egzekwowanych należności - do wysokości 25 % świadczenia.
2.
W razie Zbieg egzekucjiSytuacja, w której do tego samego składnika majątku dłużnika skierowano egzekucję prowadzoną przez różne organy. Przepisy określają, który organ przejmuje dalsze prowadzenie egzekucji.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu:
1)
administracyjnej i sądowej albo egzekucji administracyjnych, gdy zajęte kwoty nie wystarczają na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych - Organ rentowyOrgan właściwy do ustalania prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz ich wypłaty. W zależności od systemu może nim być między innymi Zakład Ubezpieczeń Społecznych albo Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu uiszcza je, z uwzględnieniem pkt 2, na rzecz właściwego organu egzekucyjnego wskazanego w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o Postępowanie egzekucyjnePostępowanie prowadzące do przymusowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Może dotyczyć należności pieniężnych albo obowiązków o charakterze niepieniężnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132, 620 i 1302) lub ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. W razie powzięcia informacji o sporze co do właściwości organu egzekucyjnego w zakresie dalszego łącznego prowadzenia egzekucji, kwoty potrącone ze świadczenia pozostają w depozycie Zakładu do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość. Kwoty te uiszczane są w najbliższym możliwym technicznie terminie płatności po uzyskaniu informacji pochodzącej od organu właściwego do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji;
2)
sądowych, gdy zajęte kwoty nie wystarczają na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych - organ rentowy przekazuje potrącone kwoty po uzyskaniu postanowienia, o którym mowa w art. 7634 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, wskazującego komornika sądowego właściwego do dalszego prowadzenia egzekucji. Do czasu uzyskania postanowienia, o którym mowa w art. 7634 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, kwoty te pozostają w depozycie Zakładu. Kwoty te uiszczane są w najbliższym możliwym technicznie terminie płatności po uzyskaniu tego postanowienia.
2a.
Przepisy ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku potrącania sum, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 5.
3.
W przypadku zbiegu egzekucji sum, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3, z potrąceniem należności alimentacyjnych, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4, gdy łączna wysokość kwot możliwych do egzekucji i potrącenia nie wystarcza na pokrycie należności pieniężnych, organ rentowy realizuje egzekucję sum, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3, oraz wstrzymuje potrącanie należności alimentacyjnych, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4, w całości lub w części, o czym zawiadamia wierzyciela. Zwrot tytułu wykonawczego, o którym mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4, następuje na wniosek wierzyciela.
4.
Potrącenia, z zastrzeżeniem art. 141, nie mogą przekraczać:
1)
50 % miesięcznego świadczenia - jeżeli potrąceniu podlegają należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1–2d oraz 6–9;
2)
60 % miesięcznego świadczenia - jeżeli potrąceniu podlegają należności alimentacyjne, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4;
3)
65 % miesięcznego świadczenia - jeżeli potrąceniu podlegają należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10.
5.
Jeżeli należności alimentacyjne, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4, mają być potrącane na rzecz kilku wierzycieli, a łączna suma, która może być potrącona, nie wystarcza na pełne pokrycie tych należności, potrącenia ustala się proporcjonalnie do wysokości udziału każdej z tych należności w łącznej sumie należności określonych w tytułach wykonawczych dla bieżących należności.
6.
W przypadku zbiegu:
1)
potrąceń sum egzekwowanych, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 i 5, potrącenia nie mogą przekraczać łącznie:
a)
60 % świadczenia, jeżeli podlegają potrąceniu należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3,
b)
50 % świadczenia, jeżeli podlegają potrąceniu należności inne niż wymienione w art. 139 ust. 1 pkt 3, z uwzględnieniem lit. c,
c)
25 % świadczenia, jeżeli podlegają potrąceniu wyłącznie należności egzekwowane, o których mowa w ust. 1 pkt 3;
2)
potrąceń sum egzekwowanych, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 i 5, z potrąceniami innych należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1–2d, 4 i 6–9 - stosuje się odpowiednio przepis pkt 1 lit. a i b;
3)
potrąceń, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2 - stosuje się odpowiednio przepis pkt 1 lit. a i b.
6a.
W przypadku zbiegu potrąceń, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10, z potrąceniami, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1–9, potrącenia nie mogą przekraczać łącznie 70 % świadczenia.
7.
Wysokość części świadczenia podlegającego egzekucjom, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość potrąceń, o których mowa w ust. 4, a także wysokość części świadczenia podlegającego potrąceniom, o których mowa w ust. 6 i 6a, oraz ustaloną orzeczeniem sądu, ugodą sądową lub aktem notarialnym procentową wysokość potrąceń ze świadczeń z tytułu należności alimentacyjnych bez wskazania sposobu ich naliczania, ustala się od kwoty świadczenia przed odliczeniem miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
8.
Przepisy ust. 1–7 stosuje się odpowiednio przy dokonywaniu potrąceń z renty rodzinnej, do której uprawniona jest więcej niż jedna osoba, przy czym granice potrąceń ustala się proporcjonalnie do części renty podlegającej tym potrąceniom.
Orzeczenia do art. 140 u.e.r.f.u.s.
Ten przepis powołuje 250 orzeczeń, w tym ust. 1: 37, ust. 3: 2, ust. 4: 29, ust. 6: 4, ust. 7: 15.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- III AUa 259/26Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, wyrok z 21.08.2026
dodatki do emerytur i rent
- III AUa 1100/24Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 27.04.2026
wysokość emerytury
- VIII U 2638/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 28.01.2026
renta socjalna
- V U 727/24Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, wyrok z 08.01.2026
wysokość świadczenia
- VIII U 322/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 07.01.2026
nienależne świadczenie
- VIII U 636/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 21.11.2025
emerytura
- VIII U 403/25Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 12.11.2025
zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
- III AUa 384/24Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z 16.10.2025
potrącenia ze świadczeń emerytalno-rentowych; wysokość emerytury
- VII U 1045/24Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 06.06.2025
zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
- VIII U 166/24Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 26.03.2025
wysokość emerytury
