Art. 1 u.p.z.p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 538. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 27 marca 2026 r.
Art. 1.
1.
Ustawa określa:
1)
zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej,
2)
zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań.
2.
W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza:
1)
wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury;
1a)
potrzeby zrównoważonego rozwoju;
2)
walory architektoniczne i krajobrazowe;
3)
wymagania ochrony środowiska, w tym:
a)
gospodarowania wodami,
b)
ochrony gruntów rolnych i leśnych,
c)
ochrony złóż kopalin,
d)
zmniejszania podatności na zmiany klimatu;
4)
wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej;
5)
wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411);
6)
walory ekonomiczne przestrzeni;
7)
prawo własności;
8)
potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa;
9)
potrzeby Interes publicznyDobro wspólne odnoszące się do ogółu społeczeństwa albo określonej wspólnoty, którego ochrona może uzasadniać działanie organu publicznego. Pojęcie ma charakter ocenny i jest konkretyzowane w zależności od dziedziny prawa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
10)
potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej, w szczególności sieci szerokopasmowych;
11)
zapewnienie udziału społeczeństwa w pracach nad sporządzaniem aktów planowania przestrzennego, w tym przy użyciu środków komunikacji elektronicznej;
12)
zachowanie jawności i przejrzystości procedur planistycznych;
13)
potrzebę zapewnienia odpowiedniej ilości i jakości wody, do celów zaopatrzenia ludności;
14)
potrzeby zapobiegania poważnym awariom i ograniczania ich skutków dla zdrowia ludzkiego i środowiska;
15)
potrzeby związane z kształtowaniem rolniczej przestrzeni produkcyjnej i rozwoju produkcji rolniczej.
3.
Ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne.
4.
W przypadku sytuowania nowej zabudowy, uwzględnienie wymagań ładu przestrzennego, walorów przyrodniczych przestrzeni, efektywnego gospodarowania przestrzenią oraz walorów ekonomicznych przestrzeni następuje poprzez:
1)
kształtowanie struktur przestrzennych przy uwzględnieniu dążenia do minimalizowania transportochłonności układu przestrzennego;
2)
lokalizowanie nowej zabudowy mieszkaniowej w sposób umożliwiający mieszkańcom maksymalne wykorzystanie publicznego transportu zbiorowego jako podstawowego środka transportu;
3)
zapewnianie rozwiązań przestrzennych, ułatwiających przemieszczanie się pieszych i rowerzystów;
4)
dążenie do planowania i lokalizowania nowej zabudowy:
a)
na obszarach o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej, w granicach jednostki osadniczej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443), w szczególności poprzez uzupełnianie istniejącej zabudowy,
b)
na terenach położonych na obszarach innych niż wymienione w lit. a, wyłącznie w sytuacji braku dostatecznej ilości terenów przeznaczonych pod dany rodzaj zabudowy położonych na obszarach, o których mowa w lit. a; przy czym w pierwszej kolejności na obszarach w najwyższym stopniu przygotowanych do zabudowy, przez co rozumie się obszary charakteryzujące się najlepszym dostępem do sieci komunikacyjnej oraz najlepszym stopniem wyposażenia w sieci wodociągowe, kanalizacyjne, elektroenergetyczne, gazowe, ciepłownicze oraz sieci i urządzenia telekomunikacyjne, adekwatnych dla nowej, planowanej zabudowy.
Orzeczenia do art. 1 u.p.z.p.
Ten przepis powołuje 950 orzeczeń, w tym ust. 1: 183, ust. 2: 622, ust. 3: 74, ust. 4: 9.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- II SA/Kr 1023/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrok z 07.02.2025
Planowanie przestrzenne
- II SA/Ke 587/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrok z 29.01.2025
Zagospodarowanie przestrzenne
- II SA/Ke 349/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrok z 29.01.2025
Planowanie przestrzenne
- II OSK 2863/24Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 23.01.2025
Odrzucenie skargi
- II OSK 957/22Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21.01.2025
Zagospodarowanie przestrzenne
- IV SA/Po 890/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 16.01.2025
Planowanie przestrzenne; Zagospodarowanie przestrzenne
- VII SA/Wa 2401/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 09.01.2025
Zagospodarowanie przestrzenne
- II SA/Ol 817/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrok z 09.01.2025
Zagospodarowanie przestrzenne
- II SA/Lu 806/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrok z 08.01.2025
Zagospodarowanie przestrzenne
- II SA/Sz 631/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z 31.12.2024
Zagospodarowanie przestrzenne
