Art. 1
Ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych, Dz.U. 2018 poz. 130. Brzmienie bez zmian od 31 stycznia 2018 r.
Art. 1.
W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 i 2232) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 5a:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady
gminy, z zastrzeżeniem ust. 7.
”
,
b)
dodaje się ust. 3-7 w brzmieniu:
„
3.
Szczególną formą konsultacji społecznych jest budżet obywatelski.
4.
W ramach budżetu obywatelskiego mieszkańcy w bezpośrednim głosowaniu decydują corocznie
o części wydatków budżetu gminy. Zadania wybrane w ramach budżetu obywatelskiego zostają
uwzględnione w uchwale budżetowej gminy. Rada gminy w toku prac nad projektem uchwały
budżetowej nie może usuwać lub zmieniać w stopniu istotnym zadań wybranych w ramach
budżetu obywatelskiego.
5.
W gminach będących miastami na prawach powiatu utworzenie budżetu obywatelskiego jest
obowiązkowe, z tym że wysokość budżetu obywatelskiego wynosi co najmniej 0,5% wydatków
gminy zawartych w ostatnim przedłożonym sprawozdaniu z wykonania budżetu.
6.
Środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być dzielone na pule obejmujące
całość gminy i jej części w postaci jednostek pomocniczych lub grup jednostek pomocniczych.
7.
Rada gminy określa w drodze uchwały wymagania, jakie powinien spełniać projekt budżetu
obywatelskiego, w szczególności:
1)
wymogi formalne, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty;
2)
wymaganą liczbę podpisów mieszkańców popierających projekt, przy czym nie może być
ona większa niż 0,1% mieszkańców terenu objętego pulą budżetu obywatelskiego, w którym
zgłaszany jest projekt;
3)
zasady oceny zgłoszonych projektów co do ich zgodności z prawem, wykonalności technicznej,
spełniania przez nie wymogów formalnych oraz tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu
projektu do głosowania;
4)
zasady przeprowadzania głosowania, ustalania wyników i podawania ich do publicznej
wiadomości, biorąc pod uwagę, że zasady przeprowadzania głosowania muszą zapewniać
równość i bezpośredniość głosowania.
”
;
2)
w art. 14 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2-4 w brzmieniu:
„
2.
Głosowania jawne na sesjach rady odbywają się za pomocą urządzeń umożliwiających sporządzenie
i utrwalenie imiennego wykazu głosowań radnych.
3.
W przypadku gdy przeprowadzenie głosowania w sposób określony w ust. 2 nie jest możliwe
z przyczyn technicznych przeprowadza się głosowanie imienne.
4.
Imienne wykazy głosowań radnych podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości w
Biuletynie Informacja publicznaInformacja o sprawach publicznych, w szczególności o działalności władz publicznych i gospodarowaniu majątkiem publicznym. Co do zasady podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i na stronie internetowej gminy oraz w inny sposób
zwyczajowo przyjęty na obszarze gminy.
”
;
3)
art. 16 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 16.
Kadencja rady gminy trwa 5 lat licząc od dnia wyboru.
”
;
4)
w art. 18 w ust. 2 po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu:
„
4a)
rozpatrywanie raportu o stanie gminy oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia
lub nieudzielenia wotum zaufania z tego tytułu;
”
;
5)
po art. 18a dodaje się art. 18b w brzmieniu:
„
Art. 18b.
1.
Rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych;
wnioski oraz petycje składane przez obywateli; w tym celu powołuje komisję skarg,
wniosków i petycji.
2.
W skład komisji skarg, wniosków i petycji wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich
klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje, o których mowa w art. 19 ust. 1.
3.
Zasady i tryb działania komisji skarg, wniosków i petycji określa statut gminy.
”
;
6)
w art. 20:
a)
po ust. 1a dodaje się ust. 1b i 1c w brzmieniu:
„
1b.
Obrady rady gminy są transmitowane i utrwalane za pomocą urządzeń rejestrujących obraz
i dźwięk. Nagrania obrad są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie
internetowej gminy oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty.
1c.
Do transmisji i utrwalania obrad rady gminy mogą być wykorzystywane urządzenia służące
do transmisji lub rejestracji czynności obwodowej komisji wyborczej, o których mowa
w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy. W tym celu rada gminy zawiera z Szefem Krajowego Biura Wyborczego porozumienie określające
zasady korzystania z urządzeń, o których mowa w zdaniu pierwszym.
”
,
b)
dodaje się ust. 6 w brzmieniu:
„
6.
Na wniosek klubu radnych przewodniczący rady gminy jest obowiązany wprowadzić do porządku
obrad najbliższej sesji rady gminy projekt uchwały, zgłoszony przez klub radnych,
jeżeli wpłynął on do rady gminy co najmniej 7 dni przed dniem rozpoczęcia sesji rady.
W trybie, o którym mowa w zdaniu pierwszym, każdy klub radnych może zgłosić nie więcej
niż jeden projekt uchwały na każdą kolejną sesję rady gminy.
”
;
7)
po art. 21 dodaje się art. 21a w brzmieniu:
„
Art. 21a.
Przewodniczący rady gminy w związku z realizacją swoich obowiązków może wydawać polecenia
służbowe pracownikom urzędu gminy wykonującym zadania organizacyjne, prawne oraz inne
zadania związane z funkcjonowaniem rady gminy, komisji i radnych. W tym przypadku
przewodniczący rady gminy wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku
do pracowników, o których mowa w zdaniu pierwszym.
”
;
8)
w art. 23:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Radni mogą tworzyć kluby radnych.
”
,
b)
dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu:
„
3.
Klub radnych tworzy co najmniej 3 radnych.
4.
Zasady działania klubów radnych określa statut gminy.
”
;
9)
w art. 24 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2-7 w brzmieniu:
„
2.
W wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to Dobra osobisteWartości ściśle związane z człowiekiem, np. zdrowie, wolność, cześć, wizerunek, nazwisko i tajemnica korespondencji. Ich naruszenie może uzasadniać żądanie zaniechania, usunięcia skutków i zadośćuczynienia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których
znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a
także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych Osoba prawnaJednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje osobowość prawną, np. Skarb Państwa, spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo fundacja. Działa przez swoje organy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
gminnych osób prawnych, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek
organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej.
3.
W sprawach dotyczących gminy radni mogą kierować interpelacje i zapytania do wójta.
4.
Interpelacja dotyczy spraw o istotnym znaczeniu dla gminy. Interpelacja powinna zawierać
krótkie przedstawienie stanu faktycznego będącego jej przedmiotem oraz wynikające
z niej pytania.
5.
Zapytania składa się w sprawach aktualnych problemów gminy, a także w celu uzyskania
informacji o konkretnym stanie faktycznym. Przepis ust. 4 zdanie drugie stosuje się
odpowiednio.
6.
Interpelacje i zapytania składane są na piśmie do przewodniczącego rady, który przekazuje
je niezwłocznie wójtowi. Wójt, lub osoba przez niego wyznaczona, jest zobowiązana
udzielić odpowiedzi na piśmie nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania
interpelacji lub zapytania.
7.
Treść interpelacji i zapytań oraz udzielonych odpowiedzi podawana jest do publicznej
wiadomości poprzez niezwłoczną publikację w Biuletynie Informacji Publicznej i na
stronie internetowej gminy, oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty.
”
;
10)
w art. 24f ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Wójtowie, radni, małżonkowie wójtów, zastępców wójtów, radnych, sekretarzy gminy,
skarbników gminy, kierowników jednostek organizacyjnych gminy, osób zarządzających
i członków organów zarządzających gminnymi osobami prawnymi, a także osoby pozostające
we wspólnym pożyciu z wójtami, zastępcami wójtów, radnymi, sekretarzami gminy, skarbnikami
gminy, kierownikami jednostek organizacyjnych gminy, osobami zarządzającymi i członkami
organów zarządzających gminnymi osobami prawnymi, nie mogą być członkami władz zarządzających
lub kontrolnych i rewizyjnych ani pełnomocnikami spółek handlowych z udziałem gminnych
osób prawnych lub przedsiębiorców, w których uczestniczą takie osoby. Wybór lub powołanie
tych osób na te funkcje są z mocy prawa nieważne.
”
;
11)
po art. 28a dodaje się art. 28aa w brzmieniu:
„
Art. 28aa.
1.
Wójt co roku do dnia 31 maja przedstawia radzie gminy raport o stanie gminy.
2.
Raport obejmuje podsumowanie działalności wójta w roku poprzednim, w szczególności
realizację polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy i budżetu obywatelskiego.
3.
Rada gminy może określić w drodze uchwały szczegółowe wymogi dotyczące raportu.
4.
Rada gminy rozpatruje raport, o którym mowa w ust. 1, podczas sesji, na której podejmowana
jest uchwała rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi.
Raport rozpatrywany jest w pierwszej kolejności. Nad przedstawionym raportem o stanie
gminy przeprowadza się debatę.
5.
W debacie nad raportem o stanie gminy radni zabierają głos bez ograniczeń czasowych.
6.
W debacie nad raportem o stanie gminy mieszkańcy gminy mogą zabierać głos.
7.
Mieszkaniec, który chciałby zabrać głos w trybie określonym w ust. 6, składa do przewodniczącego
rady pisemne zgłoszenie, poparte podpisami:
1)
w gminie do 20 000 mieszkańców - co najmniej 20 osób;
2)
w gminie powyżej 20 000 mieszkańców - co najmniej 50 osób.
8.
Zgłoszenie składa się najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, na który zwołana została
sesja, podczas której ma być przedstawiany raport o stanie gminy. Mieszkańcy są dopuszczani
do głosu według kolejności otrzymania przez przewodniczącego rady zgłoszenia. Liczba
mieszkańców mogących zabrać głos w debacie wynosi 15, chyba że rada postanowi o zwiększeniu
tej liczby.
9.
Po zakończeniu debaty nad raportem o stanie gminy rada gminy przeprowadza głosowanie
nad udzieleniem wójtowi wotum zaufania. Uchwałę o udzieleniu wójtowi wotum zaufania
rada gminy podejmuje bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady gminy.
Niepodjęcie uchwały o udzieleniu wójtowi wotum zaufania jest równoznaczne z podjęciem
uchwały o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania.
10.
W przypadku nieudzielenia wójtowi wotum zaufania w dwóch kolejnych latach rada gminy
może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta. Przepisy
art. 28a ust. 3 i 5 stosuje się odpowiednio.
”
;
12)
w art. 28b ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Rada gminy, po upływie 9 miesięcy od dnia wyboru wójta i nie później niż na 9 miesięcy
przed zakończeniem kadencji, może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie
odwołania wójta z przyczyny innej niż nieudzielenie wójtowi absolutorium lub nieudzielenie
wójtowi wotum zaufania jedynie na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady.
”
;
13)
po art. 41 dodaje się art. 41a w brzmieniu:
„
Art. 41a.
1.
Grupa mieszkańców gminy, posiadających czynne prawa wyborcze do organu stanowiącego,
może wystąpić z obywatelską inicjatywą uchwałodawczą.
2.
Grupa mieszkańców, o której mowa w ust. 1, musi liczyć:
1)
w gminie do 5000 mieszkańców - co najmniej 100 osób;
2)
w gminie do 20 000 mieszkańców - co najmniej 200 osób;
3)
w gminie powyżej 20 000 mieszkańców - co najmniej 300 osób.
3.
Projekt uchwały zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej staje się
przedmiotem obrad rady gminy na najbliższej sesji po złożeniu projektu, jednak nie
później niż po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia projektu.
4.
Komitet inicjatywy uchwałodawczej ma prawo wskazywać osoby uprawnione do reprezentowania
komitetu podczas prac rady gminy.
5.
Rada gminy określi w drodze uchwały: szczegółowe zasady wnoszenia inicjatyw obywatelskich,
zasady tworzenia komitetów inicjatyw uchwałodawczych, zasady promocji obywatelskich
inicjatyw uchwałodawczych, formalne wymogi, jakim muszą odpowiadać składane projekty,
z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy.
”
.
Orzeczenia do art. 1
Ten przepis powołuje 2 orzeczenia.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- IV SA/Po 285/21Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 08.07.2021
Samorząd terytorialny
- III SA/Lu 956/20Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrok z 23.03.2021
Referenda; Samorząd terytorialny
