Art. 183 k.p.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 24 września 2026 r.
Art. 183.
§ 1.
Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:
1)
20 tygodni - w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
2)
31 tygodni - w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
3)
33 tygodni - w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
4)
35 tygodni - w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
5)
37 tygodni - w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci - nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.
§ 1¹.
Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:
1)
20 tygodni - w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
2)
31 tygodni - w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
3)
33 tygodni - w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
4)
35 tygodni - w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
5)
37 tygodni - w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci - nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
§ 2.
Do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przepisy art. 45 § 3, art. 47, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 180 § 4–17, art. 180¹ § 2 i art. 181 stosuje się odpowiednio.
§ 3.
Pracownik, o którym mowa w § 1, który przyjął dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, oraz pracownik, o którym mowa w § 1¹, który przyjął dziecko w wieku do 14 roku życia ‒ ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.
§ 3¹.
Pracownik, o którym mowa w § 1 albo § 1¹, ma prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego na zasadach określonych w art. 180², jeżeli pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce po przyjęciu dziecka na wychowanie.
§ 4.
Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
1)
41 tygodni - w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;
2)
43 tygodni - w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
3)
38 tygodni - w przypadku, o którym mowa w § 3.
§ 4¹.
Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie i wystąpili do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
1)
41 tygodni - w przypadku, o którym mowa w § 1¹ pkt 1,
2)
43 tygodni - w przypadkach, o których mowa w § 1¹ pkt 2–5 - nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
§ 4².
Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, mają prawo do 38 tygodni urlopu rodzicielskiego.
§ 4³.
Pracownicy, o których mowa w § 4, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
1)
65 tygodni - w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;
2)
67 tygodni - w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
3)
62 tygodni - w przypadku, o którym mowa w § 3.
§ 4⁴.
Pracownicy, o których mowa w § 4¹, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
1)
65 tygodni - w przypadku, o którym mowa w § 1¹ pkt 1,
2)
67 tygodni - w przypadkach, o których mowa w § 1¹ pkt 2–5 - nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
§ 4⁵.
Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, w przypadku dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do 62 tygodni urlopu rodzicielskiego.
§ 4⁶.
Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo niewięcej niż w 5 częściach.
§ 5.
Do urlopu rodzicielskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 182¹a § 3–7 i art. 182¹c–182¹g.
§ 6.
Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składany przez pracownika w terminie 7 dni od dnia przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Urlop rozpoczyna się w terminie określonym we wniosku pracownika, jednak nie później niż 21 dni od dnia odpowiednio przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186⁸a. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.
§ 7.
Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z wystąpieniem do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka w wymiarze określonym w § 1¹ obniżonym o wykorzystany urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza.
§ 8.
Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu rodzicielskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu rodzicielskiego w związku z wystąpieniem do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka w wymiarze określonym w § 4¹ albo 4² albo § 4⁴ albo 4⁵, obniżonym o wykorzystany urlop rodzicielski w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza.
Orzeczenia do art. 183 k.p.
Ten przepis powołuje 52 orzeczenia, w tym § 1: 19, § 1¹: 1, § 2: 5, § 3: 9, § 4: 9, § 5: 5, § 6: 4.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- VII Ua 65/24Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 07.04.2026
zasiłek macierzyński
- III USK 66/25Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, postanowienie z 30.09.2025
- VII Ua 53/24Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrok z 17.07.2025
zasiłek
- IV P 230/24Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrok z 10.03.2025
stosunek pracy
- VII P 705/23Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, zarządzenie z 30.01.2024
- V Ua 24/23Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, wyrok z 24.01.2024
zasiłek macierzyński
- IV U 80/23Sąd Rejonowy w Łomży, wyrok z 06.09.2023
- VI P 380/19Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, wyrok z 30.05.2023
wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych
- IV U 298/22Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrok z 26.05.2023
zasiłek
- XIII P 17/20Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 26.04.2023
