Prawo o ustroju sądów powszechnych
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r., tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 334, 352 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Dział I. Sądy powszechne
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
§ 1.
Sądami powszechnymi są sądy rejonowe, sądy okręgowe oraz sądy apelacyjne.
§ 2.
Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie nienależącym do sądów administracyjnych,
sądów wojskowych oraz Sądu Najwyższego.
§ 3.
Sądy powszechne wykonują również inne zadania z zakresu ochrony prawnej, powierzone
w drodze ustaw lub przez wiążące Rzeczpospolitą Polską prawo międzynarodowe lub prawo
stanowione przez organizację międzynarodową, jeżeli z wiążącej Rzeczpospolitą Polską
umowy ją konstytuującej wynika, że jest ono stosowane bezpośrednio.
§ 4.
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sądach bez bliższego ich określenia, rozumie
się przez to sądy powszechne.
Art. 2.
§ 1.
Zadania z zakresu wymiaru sprawiedliwości wykonują sędziowie.
§ 1a.
W sądach rejonowych zadania z zakresu wymiaru sprawiedliwości wykonują także asesorzy
sądowi, z wyłączeniem:
1)
stosowania Tymczasowe aresztowanieNajsurowszy środek zapobiegawczy w postępowaniu karnym, polegający na pozbawieniu wolności oskarżonego przed prawomocnym zakończeniem sprawy. Stosuje go sąd, gdy zachodzą ustawowe przesłanki i środek jest konieczny.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w Postępowanie przygotowawczeEtap postępowania karnego poprzedzający wniesienie aktu oskarżenia, prowadzony w formie śledztwa albo dochodzenia. Jego celem jest ustalenie, czy doszło do przestępstwa, wykrycie sprawcy i zebranie dowodów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wobec zatrzymanego
przekazanego do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania;
2)
rozpoznawania zażaleń na postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia,
na postanowienia o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia i na postanowienia o umorzeniu
dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw;
3)
rozstrzygania spraw, o których mowa w art. 12 § 1 pkt 3, z wyjątkiem spraw o zezwolenie
na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka lub
osoby pozostającej pod opieką w postaci prostego przyjęcia lub Odrzucenie spadkuOświadczenie spadkobiercy, że nie chce dziedziczyć po spadkodawcy. Osoba odrzucająca spadek jest traktowana tak, jakby nie dożyła jego otwarcia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
rozstrzyganych w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
§ 2.
Zadania z zakresu ochrony prawnej, inne niż wymiar sprawiedliwości, wykonują w sądach
referendarze sądowi i starsi referendarze sądowi. Ilekroć w przepisach jest mowa o
referendarzach sądowych, rozumie się przez to także starszych referendarzy sądowych.
§ 2a.
Zadania, o których mowa w § 2, mogą wykonywać asesorzy sądowi. Zadania te mogą wykonywać
również sędziowie, jeżeli ich wykonywanie przez referendarzy sądowych lub asesorów
sądowych nie jest możliwe.
§ 3.
(uchylony)
Art. 3.
§ 1.
Sędziowie tworzą samorząd sędziowski.
§ 2.
Organami samorządu sędziowskiego są:
1)
zgromadzenie ogólne sędziów sądu apelacyjnego;
2)
zgromadzenie ogólne sędziów sądu okręgowego;
3)
zgromadzenie ogólne sędziów sądu rejonowego.
Art. 4.
§ 1.
W sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości obywatele biorą udział przez uczestnictwo ławników
w rozpoznawaniu spraw przed sądami w pierwszej instancji, chyba że ustawy stanowią
inaczej.
§ 2.
Przy rozstrzyganiu spraw ławnicy mają równe prawa z sędziami i asesorami sądowymi.
Art. 5.
§ 1.
Językiem urzędowym przed sądami jest język polski.
§ 2.
Osoba niewładająca w wystarczającym stopniu językiem polskim ma prawo do występowania
przed sądem w znanym przez nią języku i bezpłatnego korzystania z pomocy tłumacza.
§ 3.
O przyznaniu tłumacza osobie, o której mowa w § 2, orzeka Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do rozpoznania
sprawy w pierwszej instancji. Wniosek o przyznanie tłumacza zgłoszony w toku sprawy
rozpoznaje sąd tej instancji, w której sprawa się toczy.
Art. 6.
Osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa w linii prostej lub powinowactwa
w linii prostej albo w stosunku przysposobienia, małżonkowie oraz rodzeństwo nie mogą
być sędziami, asesorami sądowymi albo referendarzami sądowymi w tym samym wydziale
sądu.
Art. 7.
Nadzór nad działalnością sądów w zakresie orzekania sprawuje Sąd Najwyższy, w trybie
określonym ustawami.
Art. 8.
Działalność administracyjna sądów polega na:
1)
zapewnieniu odpowiednich warunków techniczno-organizacyjnych oraz majątkowych funkcjonowania
sądu i wykonywania przez sąd zadań, o których mowa w art. 1 § 2 i 3;
2)
zapewnieniu właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu, bezpośrednio związanego
z wykonywaniem przez sąd zadań, o których mowa w art. 1 § 2 i 3.
Art. 9.
Nadzór administracyjny nad działalnością sądów, o której mowa w art. 8 pkt 1, sprawuje
Minister Sprawiedliwości, na zasadach określonych w dziale I rozdziale 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.).
Art. 9a.
§ 1.
Wewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością sądów, o której mowa w art. 8
pkt 2, sprawują prezesi sądów.
§ 2.
Zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością sądów, o której mowa w art. 8
pkt 2, sprawuje Minister Sprawiedliwości przez służbę nadzoru, którą stanowią sędziowie
delegowani do Ministerstwa Sprawiedliwości w trybie art. 77 oraz, w zakresie nadzoru
nad prowadzeniem ksiąg wieczystych, Rejestr zastawówJawny rejestr sądowy służący ujawnianiu zastawów rejestrowych. Wpis umożliwia osobom trzecim sprawdzenie, czy dana rzecz lub prawo jest obciążone takim zastawem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i Krajowy rejestr sądowyJawny rejestr prowadzony przez sądy rejestrowe, zawierający dane o przedsiębiorcach, stowarzyszeniach, fundacjach i innych podmiotach podlegających wpisowi. Umożliwia sprawdzenie podstawowych informacji o podmiocie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu,
referendarze sądowi delegowani do Ministerstwa Sprawiedliwości na podstawie art. 151a
§ 5.
Art. 9aa.
Uprawnienia Ministra Sprawiedliwości przewidziane niniejszą ustawą mogą zostać powierzone
sekretarzowi stanu lub podsekretarzowi stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, z wyjątkiem
uprawnienia do wydania decyzji o przeniesieniu sędziego w przypadkach określonych
w art. 75 § 2.
Art. 9b.
Czynności z zakresu nadzoru administracyjnego nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której
sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli.
Art. 9c.
Ilekroć przepis ustawy przewiduje zasięgnięcie opinii kolegium albo zgromadzenia ogólnego
bez wskazania terminu, w razie niewyrażenia opinii w dniu, na który zostało zwołane
posiedzenie w celu jej wydania, uważa się, że opinia jest pozytywna.
Art. 9d.
Przedmiotem obrad kolegium i samorządu sędziowskiego nie mogą być sprawy polityczne,
w szczególności zabronione jest podejmowanie uchwał podważających zasady funkcjonowania
władz Rzeczypospolitej Polskiej i jej konstytucyjnych organów.
Rozdział 2. Organizacja sądów
Art. 10.
§ 1.
Sąd rejonowy tworzy się dla jednej lub większej liczby gmin; w uzasadnionych przypadkach
może być utworzony więcej niż jeden sąd rejonowy w obrębie tej samej gminy.
§ 1a.
Sąd rejonowy tworzy się dla obszaru jednej lub większej liczby gmin zamieszkałych
przez co najmniej 50 000 mieszkańców, jeżeli łączna liczba spraw cywilnych, karnych
oraz rodzinnych i nieletnich wpływających do istniejącego sądu rejonowego z obszaru
tej gminy lub kilku gmin wynosi co najmniej 5000 w ciągu roku kalendarzowego, z zastrzeżeniem
§ 1b-1d.
§ 1b.
Sąd rejonowy może być utworzony dla jednej lub większej liczby gmin zamieszkałych
przez mniejszą niż 50 000 liczbę mieszkańców, jeżeli łączna liczba spraw cywilnych,
karnych oraz rodzinnych i nieletnich wpływających do istniejącego sądu rejonowego
z obszaru tej gminy lub kilku gmin wynosi co najmniej 5000 w ciągu roku kalendarzowego.
§ 1c.
Sąd rejonowy może być utworzony według kryteriów określonych w § 1b tylko wtedy, gdy
zmiana obszaru Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu rejonowego właściwego dla tej gminy lub gmin nie spowoduje,
że istniejący sąd rejonowy nie będzie spełniał kryteriów określonych w § 1a lub 1b.
§ 1d.
Sąd rejonowy może zostać zniesiony, jeżeli łączna liczba spraw cywilnych, karnych
oraz rodzinnych i nieletnich wpływających w ciągu kolejnych 3 lat nie przekracza 5000
w każdym roku kalendarzowym.
§ 2.
Sąd okręgowy tworzy się dla obszaru właściwości co najmniej dwóch sądów rejonowych,
zwanego dalej „okręgiem sądowym”.
§ 3.
Sąd apelacyjny tworzy się dla obszaru właściwości co najmniej dwóch okręgów sądowych,
zwanego dalej „obszarem apelacji”.
Art. 10a.
Sądy gospodarcze rozpoznają sprawy gospodarcze oraz inne sprawy z zakresu prawa gospodarczego
i cywilnego należące do ich właściwości z mocy przepisów odrębnych. Sądami gospodarczymi
są powołane do tego wydziały sądów powszechnych.
Art. 11.
§ 1.
Sądy dzielą się na wydziały.
§ 2.
Wydziałem kieruje przewodniczący wydziału, którym jest prezes albo wiceprezes sądu
lub inny sędzia. W przypadkach szczególnie uzasadnionych, biorąc pod uwagę racjonalne
wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikające z obciążenia
zadaniami, funkcję przewodniczącego wydziału można powierzyć asesorowi sądowemu.
§ 2a.
Przewodniczącym wydziału ksiąg wieczystych, wydziału gospodarczego do spraw Rejestr zastawówJawny rejestr sądowy służący ujawnianiu zastawów rejestrowych. Wpis umożliwia osobom trzecim sprawdzenie, czy dana rzecz lub prawo jest obciążone takim zastawem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu oraz wydziału gospodarczego do spraw Krajowy rejestr sądowyJawny rejestr prowadzony przez sądy rejestrowe, zawierający dane o przedsiębiorcach, stowarzyszeniach, fundacjach i innych podmiotach podlegających wpisowi. Umożliwia sprawdzenie podstawowych informacji o podmiocie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jest referendarz
sądowy.
§ 3.
Funkcję przewodniczącego wydziału powierza prezes sądu. Przed powierzeniem funkcji
przewodniczącego wydziału w sądzie apelacyjnym prezes sądu zasięga opinii kolegium
sądu apelacyjnego. Przed powierzeniem funkcji przewodniczącego wydziału w sądzie okręgowym
i rejonowym prezes sądu zasięga opinii kolegium sądu okręgowego.
§ 3a.
Funkcję przewodniczącego wydziału powierza się na czas określony, nie dłuższy niż
trzy lata. Zwolnienie z funkcji przewodniczącego wydziału, przed upływem tego okresu,
może nastąpić po zasięgnięciu opinii kolegium Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Przed zasięgnięciem
opinii prezes sądu poucza o możliwości złożenia wyjaśnień na piśmie, w terminie siedmiu
dni od dnia otrzymania pouczenia. Posiedzenie kolegium odbywa się nie wcześniej niż
po wpłynięciu wyjaśnień lub bezskutecznym upływie terminu do ich złożenia.
§ 3b.
W przypadku łączenia funkcji przewodniczącego wydziału z funkcją prezesa albo wiceprezesa
sądu, funkcję przewodniczącego wydziału powierza się na okres odpowiadający kadencji
prezesa albo wiceprezesa sądu.
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
Prezes sądu może powierzyć sędziemu funkcję zastępcy przewodniczącego wydziału, jeżeli
przemawiają za tym wielkość lub zakres zadań wydziału. W wydziale ksiąg wieczystych
oraz wydziale gospodarczym do spraw rejestrowych funkcję zastępcy przewodniczącego
wydziału powierza się referendarzowi sądowemu. Przepisy § 3 i 3a stosuje się odpowiednio.
Art. 12.
§ 1.
W sądzie rejonowym można tworzyć wydziały:
1)
cywilny - do spraw z zakresu prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia
osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz
spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw;
2)
karny - do spraw z zakresu prawa karnego;
3)
rodzinny i nieletnich - do spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia
osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz
spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw;
4)
pracy, ubezpieczeń społecznych albo pracy i ubezpieczeń społecznych - do spraw odpowiednio
z zakresu prawa pracy lub z zakresu ubezpieczeń społecznych;
5)
gospodarczy - do spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa gospodarczego
i cywilnego należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw;
6)
ksiąg wieczystych - do prowadzenia ksiąg wieczystych;
7)
egzekucyjny - do rozpoznawania spraw:
a)
o nadanie Klauzula wykonalnościStwierdzenie sądu, że tytuł egzekucyjny może być przymusowo wykonany. Tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności staje się tytułem wykonawczym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu Tytuł egzekucyjnyDokument stwierdzający obowiązek świadczenia, który po nadaniu klauzuli wykonalności może stanowić podstawę egzekucji. Najczęściej jest nim prawomocne albo wykonalne orzeczenie sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, o których mowa w art. 777 § 1 pkt 3-6 oraz art. 781 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks
postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, z późn. zm.), w tym również w przypadkach, o których mowa w art. 7781, art. 787, art. 7871, art. 788 i art. 789 tej ustawy, o ile nadanie klauzuli wykonalności nie należy do
Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu gospodarczych,
b)
o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, którym jest wydane w wydziale
egzekucyjnym orzeczenie sądu albo referendarza sądowego prawomocne lub podlegające
natychmiastowemu wykonaniu,
c)
ze skarg na czynności komornika sądowego wnoszonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego oraz spraw, w których przepisy te stosuje się odpowiednio,
d)
w trybie art. 759 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego,
e)
o wyłączenie komornika sądowego,
f)
o ustanowienie kuratora w postępowaniu egzekucyjnym,
g)
o wydanie zaświadczenia dla tytułów egzekucyjnych, o których mowa w art. 7951§ 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego,
h)
w trybie art. 8011§ 2, art. 807 § 1, art. 813, art. 8202 i art. 8211 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego,
i)
w trybie art. 115316iart. 115318 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego,
j)
o których mowa w tytułach II i III części trzeciej ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania
cywilnego, w zakresie zastrzeżonym dla kompetencji sądu, z wyłączeniem spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego oraz spraw o wyjawienie majątku,
k)
o zwolnienie od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania w sprawach, o których
mowa w przepisach poprzedzających, oraz zwolnienie od kosztów komorniczych.
§ 2.
(uchylony)
Art. 16.
§ 1.
W sądzie okręgowym można tworzyć wydziały:
1)
cywilny - do spraw z zakresu prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od
środków odurzających i psychotropowych, spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie
odrębnych ustaw oraz spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich;
2)
karny - do spraw z zakresu prawa karnego oraz spraw zgodności z prawdą oświadczeń
lustracyjnych;
3)
pracy, ubezpieczeń społecznych albo pracy i ubezpieczeń społecznych - do spraw odpowiednio
z zakresu prawa pracy lub z zakresu ubezpieczeń społecznych;
4)
gospodarczy - do spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa gospodarczego
i cywilnego należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw;
5)
kontroli danych telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych - do spraw związanych
z kontrolą pozyskiwania danych telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych przez
Policję, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Straż Graniczną, Centralne Biuro Antykorupcyjne,
Służbę Ochrony Państwa, Służbę Celno-Skarbową, Inspektorat Wewnętrzny Służby Więziennej
i Biuro Nadzoru Wewnętrznego.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości, w drodze zarządzenia, wskazuje wydział sądu okręgowego rozpoznający
Środki odwoławczeŚrodki zaskarżenia służące kontroli nieprawomocnych orzeczeń przez sąd wyższej instancji. W postępowaniu karnym należą do nich apelacja i zażalenie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu w elektronicznym postępowaniu upominawczym.
Art. 16a.
§ 1.
W sądzie okręgowym działa koordynator do spraw MediacjaDobrowolny sposób rozwiązywania sporu z udziałem bezstronnego mediatora, który pomaga stronom osiągnąć porozumienie. Mediator nie rozstrzyga sprawy za strony.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, który wykonuje działania
na rzecz rozwoju mediacji, zapewnia sprawną komunikację pomiędzy sędziami i mediatorami
oraz stałymi mediatorami, a także współpracuje przy organizowaniu spotkań informacyjnych.
§ 2.
Koordynator do spraw mediacji wykonuje zadania, o których mowa w § 1, również w sądach
rejonowych na obszarze właściwości danego sądu okręgowego.
§ 3.
Koordynatora do spraw mediacji powołuje prezes sądu okręgowego, w drodze zarządzenia,
spośród sędziów sądu okręgowego.
Art. 16b.
§ 1.
W okręgu sądowym działa koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka
w sprawach cywilnych.
§ 2.
W zakresie dotyczącym współpracy międzynarodowej, prawa europejskiego i praw człowieka
w sprawach cywilnych, w szczególności praw dziecka i praw rodziny koordynator do spraw
współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych:
1)
udziela sędziom, asesorom sądowym, referendarzom sądowym i asystentom sędziów, na
ich wniosek, informacji:
a)
o zasadach i trybie uzyskania informacji o prawie i praktyce państwa obcego,
b)
z zakresu techniki pracy oraz wykonywania czynności administracji sądowej istotnych
dla prawidłowego przygotowania wniosku o pomoc prawną oraz orzeczeń podlegających
wzajemnemu uznawaniu,
c)
o zasadach i trybie współpracy w ramach Europejskiej Sieci Sądowej w sprawach cywilnych
i handlowych,
d)
o zasadach i trybie ustalenia organu właściwego w państwie obcym do wykonania wniosku
o pomoc prawną lub udzielenie informacji dotyczącej stanu realizacji tego wniosku,
e)
o sposobie uzyskania informacji o treści standardów wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie
dnia 4 listopada 1950 r.
(Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.);
2)
wspomaga osoby pełniące funkcję punktów kontaktowych Europejskiej Sieci Sądowej w
sprawach cywilnych i handlowych w realizacji ich zadań;
3)
informuje prezesa Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub przewodniczącego właściwego wydziału o celowości
zorganizowania narady sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych, w szczególności
w celu przedstawienia zagadnień prawnych budzących wątpliwości oraz zagadnień, w których
orzecznictwo jest niejednolite, a także w celu zapewnienia przestrzegania standardów
wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie
dnia 4 listopada 1950 r., oraz może brać w niej udział;
4)
informuje prezesa właściwego sądu o potrzebie analizy orzecznictwa i ewentualnego
wystąpienia z informacją, o której mowa w art. 22 § 1 pkt 2;
5)
informuje sędziów, asesorów sądowych, referendarzy sądowych i asystentów sędziów o
istotnym bieżącym orzecznictwie Sądu Najwyższego i organów międzynarodowych;
6)
kontroluje aktualność informacji umieszczonych na stronach internetowych sądu.
§ 3.
Koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych
wykonuje zadania, o których mowa w § 2, we wszystkich sądach na obszarze właściwości
danego sądu okręgowego.
§ 4.
Koordynatorowi do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych,
udostępnia się akta sądowe w celu wykonywania przez niego zadań, o których mowa w
§ 2.
§ 5.
Koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych
wchodzi w skład Europejskiej Sieci Sądowej w sprawach cywilnych i handlowych.
§ 6.
Koordynatora do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych
powołuje prezes sądu okręgowego, w drodze zarządzenia, spośród sędziów, asesorów sądowych
lub referendarzy sądowych tego sądu okręgowego lub sądów rejonowych na obszarze jego
właściwości wyróżniających się wiedzą z zakresu współpracy międzynarodowej, prawa
europejskiego i praw człowieka w sprawach cywilnych, w szczególności praw dziecka
i praw rodziny oraz wykazujących odpowiednią znajomość języków obcych.
Art. 16c.
Minister Sprawiedliwości, w drodze zarządzenia, tworzy i znosi punkty kontaktowe Europejskiej
Sieci Sądowej w sprawach cywilnych i handlowych.
Art. 16d.
§ 1.
W okręgu sądowym działa koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka
w sprawach karnych.
§ 2.
W zakresie dotyczącym współpracy międzynarodowej, prawa europejskiego i praw człowieka
w sprawach karnych koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka
w sprawach karnych:
1)
udziela sędziom, asesorom sądowym, referendarzom sądowym i asystentom sędziów na ich
wniosek informacji:
a)
o zasadach i trybie uzyskania informacji o prawie i praktyce państwa obcego,
b)
z zakresu techniki pracy oraz wykonywania czynności administracji sądowej istotnych
dla prawidłowego przygotowania wniosku o pomoc prawną, Europejski nakaz aresztowaniaOrzeczenie sądowe wydawane w państwie Unii Europejskiej w celu zatrzymania i przekazania osoby innemu państwu członkowskiemu, aby przeprowadzić postępowanie karne albo wykonać karę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
oraz innych orzeczeń podlegających wzajemnemu uznawaniu,
c)
o zasadach i trybie współpracy w ramach Europejskiej Sieci Sądowej,
d)
o zasadach i trybie ustalenia organu właściwego w państwie obcym do wykonania wniosku
o pomoc prawną lub udzielenia informacji dotyczącej stanu realizacji tego wniosku,
e)
o zasadach i trybie ustalenia organu właściwego w państwie obcym do wykonania europejskiego
nakazu aresztowania lub innego orzeczenia podlegającego wzajemnemu uznawaniu lub udzielenia
informacji dotyczącej stanu realizacji tego nakazu lub orzeczenia,
f)
o sposobie uzyskania informacji o treści standardów wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie
dnia 4 listopada 1950 r.;
2)
informuje prezesa Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub przewodniczącego właściwego wydziału o celowości
zorganizowania narady sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych, w szczególności
w celu przedstawienia zagadnień prawnych budzących wątpliwości oraz zagadnień, w których
orzecznictwo jest niejednolite, a także w celu zapewnienia przestrzegania standardów
wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie
dnia 4 listopada 1950 r., oraz może brać w niej udział;
3)
informuje prezesa właściwego sądu o potrzebie analizy orzecznictwa i ewentualnego
wystąpienia z informacją, o której mowa w art. 22 § 1 pkt 2;
4)
informuje sędziów, asesorów sądowych, referendarzy sądowych i asystentów sędziów o
istotnym bieżącym orzecznictwie Sądu Najwyższego i organów międzynarodowych;
5)
kontroluje aktualność informacji umieszczonych na stronach internetowych sądu.
§ 3.
Koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach karnych
wykonuje zadania, o których mowa w § 2, we wszystkich sądach na obszarze właściwości
danego sądu okręgowego.
§ 4.
Koordynatorowi do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach karnych
udostępnia się akta sądowe w celu wykonywania przez niego zadań, o których mowa w
§ 2.
§ 5.
Koordynatora do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach karnych
powołuje prezes sądu okręgowego, w drodze zarządzenia, spośród sędziów, asesorów sądowych
lub referendarzy sądowych tego sądu okręgowego lub sądów rejonowych na obszarze jego
właściwości wyróżniających się wiedzą z zakresu współpracy międzynarodowej, prawa
europejskiego i praw człowieka oraz wykazujących odpowiednią znajomość języków obcych.
Art. 18.
§ 1.
Sąd apelacyjny dzieli się na wydziały:
1)
cywilny - do spraw z zakresu prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, jak również spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa
gospodarczego i cywilnego należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych
ustaw;
2)
karny - do spraw z zakresu prawa karnego oraz spraw zgodności z prawdą oświadczeń
lustracyjnych;
3)
pracy i ubezpieczeń społecznych - do spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
§ 2.
(uchylony)
Art. 18a.
W sądach mogą być tworzone wydziały inne niż wymienione w art. 12, 16 lub art. 18.
Art. 18b.
Poza siedzibą sądu mogą być tworzone wydziały zamiejscowe, a poza siedzibą sądu okręgowego
także ośrodki zamiejscowe.
Art. 19.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości tworzy i znosi wydziały oraz wydziały i ośrodki zamiejscowe
sądów w drodze zarządzenia, mając na względzie potrzebę zapewnienia racjonalnej organizacji
sądownictwa, w szczególności przez dostosowanie liczby, rodzaju i wielkości wydziałów
do obciążenia wpływem spraw, właściwą skalę etatyzacji, ekonomię postępowania sądowego
oraz konieczność prawidłowego wykonywania czynności nadzorczych, w celu zagwarantowania
realizacji prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym terminie; w zarządzeniu
o utworzeniu wydziału oraz wydziału lub ośrodka zamiejscowego należy określić jego
siedzibę, obszar właściwości oraz zakres spraw przekazanych do rozpoznawania.
§ 1a.
Przy tworzeniu wydziałów egzekucyjnych uwzględnia się ponadto konieczność prawidłowego
i sprawnego wykonywania nadzoru judykacyjnego nad Komornik sądowyFunkcjonariusz publiczny działający przy sądzie rejonowym, wykonujący czynności egzekucyjne oraz inne czynności powierzone mu ustawą. Komornik prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, mając na względzie
w szczególności:
1)
wpływ spraw, o których mowa w art. 12 § 1 pkt 7;
2)
liczbę komorników sądowych, którzy podlegaliby nadzorowi judykacyjnemu utworzonego
wydziału;
3)
liczbę spraw prowadzonych przez komorników sądowych, którzy podlegaliby nadzorowi
judykacyjnemu utworzonego wydziału.
§ 2.
W przypadku zniesienia wydziału lub ośrodka zamiejscowego sądu, pracownicy zatrudnieni
w zniesionej jednostce przechodzą do odpowiedniego sądu.
Art. 20.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa, w drodze
rozporządzeń:
1)
tworzy i znosi sądy oraz ustala ich siedziby, obszary właściwości i zakres rozpoznawanych
przez nie spraw,
1a)
może przekazać jednemu sądowi apelacyjnemu rozpoznawanie spraw własności intelektualnej
z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów apelacyjnych,
2)
może przekazać jednemu sądowi okręgowemu rozpoznawanie spraw z zakresu prawa pracy
lub ubezpieczeń społecznych z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów
okręgowych, działających na obszarze tej samej apelacji, a jednemu sądowi rejonowemu
- rozpoznawanie spraw z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych z właściwości
lub części obszarów właściwości innych sądów rejonowych, działających w tym samym
okręgu sądowym,
3)
może przekazać jednemu sądowi okręgowemu rozpoznawanie spraw gospodarczych oraz innych
spraw z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego, należących do sądu gospodarczego
na podstawie odrębnych ustaw, z właściwości lub części obszarów właściwości innych
sądów okręgowych, działających na obszarze tej samej apelacji, a jednemu sądowi rejonowemu
- rozpoznawanie spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa gospodarczego
i cywilnego, należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw, z właściwości
lub części obszarów właściwości innych sądów rejonowych,
3a)
może przekazać jednemu sądowi okręgowemu rozpoznawanie spraw własności intelektualnej
z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów okręgowych,
4)
może przekazać jednemu sądowi okręgowemu rozpoznawanie spraw zgodności z prawdą oświadczeń
lustracyjnych z właściwości innych sądów okręgowych, działających na obszarze tej
samej apelacji,
5)
może przekazać jednemu sądowi rejonowemu rozpoznawanie spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia
osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz
spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw, z właściwości
lub części obszarów właściwości innych sądów rejonowych, działających w tym samym
okręgu sądowym,
6)
może przekazać jednemu sądowi rejonowemu prowadzenie ksiąg wieczystych z właściwości
lub części obszarów właściwości innych sądów rejonowych, działających w tym samym
okręgu sądowym,
7)
może przekazać jednemu sądowi rejonowemu rozpoznawanie spraw w elektronicznym postępowaniu
upominawczym z właściwości innych sądów rejonowych,
8)
może przekazać jednemu sądowi rejonowemu rozpoznawanie wniosków o nadanie Klauzula wykonalnościStwierdzenie sądu, że tytuł egzekucyjny może być przymusowo wykonany. Tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności staje się tytułem wykonawczym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu decyzjom wydanym przez Radę, Komisję Europejską, Europejski Bank Centralny,
Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego oraz wyrokom Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej z właściwości innych sądów rejonowych,
9)
wyznacza sądy okręgowe właściwe do rozpoznawania spraw z zakresu ochrony unijnych
Znak towarowyOznaczenie pozwalające odróżnić towary lub usługi jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw, które może zostać przedstawione w rejestrze znaków towarowych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i wzorów wspólnotowych (sądy unijnych znaków towarowych i wzorów
wspólnotowych) oraz ustala ich obszary właściwości w tych sprawach,
9a)
wyznacza jeden sąd rejonowy i jeden sąd okręgowy właściwe do rozpoznawania spraw w
europejskim postępowaniu nakazowym oraz w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych
roszczeń wszczętych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego te
postępowania,
10)
może przekazać jednemu sądowi rejonowemu rozpoznanie spraw, o których mowa w art.
12 § 1 pkt 7, z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów rejonowych
- kierując się potrzebą zapewnienia racjonalnej organizacji sądownictwa, przez dostosowanie
liczby sądów, ich wielkości i obszarów właściwości do zakresu obciążenia wpływem spraw,
a także uwzględniając ekonomię postępowania sądowego, w celu zagwarantowania realizacji
prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym terminie.
Art. 20a.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości, mając na względzie racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa
powszechnego, potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów, przydziela
nowe stanowiska sędziowskie oraz asesorskie poszczególnym sądom.
§ 2.
W razie zwolnienia stanowiska sędziowskiego lub asesorskiego w sądzie działającym
na obszarze danej apelacji prezes sądu apelacyjnego, w terminie czternastu dni od
dnia zwolnienia stanowiska, zawiadamia o tym Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości,
na podstawie kryteriów, o których mowa w § 1, oraz mając na względzie zapewnienie
stanowisk asesorskich egzaminowanym aplikantom aplikacji sędziowskiej:
1)
przydziela stanowisko danemu albo innemu sądowi, w razie potrzeby po przekształceniu
odpowiednio w stanowisko sędziowskie lub asesorskie, albo
2)
stanowisko znosi.
§ 2a.
W razie planowanego zwolnienia stanowiska sędziowskiego w sądzie działającym na obszarze
danej apelacji przez sędziego, który przechodzi w stan spoczynku po osiągnięciu wymaganego
wieku, prezes sądu apelacyjnego, nie później niż na pięć miesięcy przed zwolnieniem
stanowiska, zawiadamia o tym Ministra Sprawiedliwości. Przepis § 2 zdanie drugie stosuje
się odpowiednio.
§ 2b.
W przypadku przydzielenia stanowiska asesorskiego Minister Sprawiedliwości przydziela
stanowisko wydziałowi lub wydziałom po zasięgnięciu opinii prezesa Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Przepis art. 22a § 4 stosuje się odpowiednio.
§ 3.
Stanowisko asesorskie przekształca się z mocy prawa w stanowisko sędziowskie z chwilą
powołania zajmującego je asesora sądowego do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim.
§ 4.
O wolnych stanowiskach sędziowskich Minister Sprawiedliwości obwieszcza w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
§ 5.
O wolnym stanowisku sędziowskim nie obwieszcza się, jeżeli jego obsadzenie następuje
w drodze przeniesienia służbowego sędziego równorzędnego sądu lub w trybie określonym
w art. 74 albo przeniesienia służbowego asesora sądowego.
Rozdział 3. Organy sądów
Art. 21.
§ 1.
Organami sądów są:
1)
w sądzie rejonowym - prezes sądu i dyrektor sądu, z zastrzeżeniem art. 21a § 1;
2)
w sądzie okręgowym - prezes sądu, kolegium sądu i dyrektor sądu;
3)
w sądzie apelacyjnym - prezes sądu, kolegium sądu i dyrektor sądu.
§ 1a.
(uchylony)
§ 1b.
(uchylony)
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
(uchylony)
Art. 21a.
§ 1.
W sądzie rejonowym można powołać dyrektora sądu, jeżeli uzasadniają to względy organizacyjne,
a w szczególności wielkość sądu mierzona liczbą stanowisk sędziowskich, asesorskich
i referendarskich oraz zatrudnionych w nim pracowników lub odległość od sądu okręgowego.
W sądzie rejonowym, w którym nie powołuje się dyrektora sądu, zadania dyrektora sądu
wykonuje dyrektor przełożonego sądu okręgowego, który przejmuje także prowadzenie
gospodarki finansowej tego sądu.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości jest zwierzchnikiem służbowym dyrektora sądu.
§ 3.
Prezes sądu wykonuje w stosunku do dyrektora sądu czynności z zakresu prawa pracy,
z wyjątkiem czynności zastrzeżonych dla Ministra Sprawiedliwości.
Art. 22.
§ 1.
Prezes sądu:
1)
kieruje sądem i reprezentuje sąd na zewnątrz, z wyjątkiem spraw należących do kompetencji
dyrektora sądu, a w szczególności:
a)
kieruje działalnością administracyjną sądu, w zakresie wskazanym w art. 8 pkt 2, aa)
co najmniej raz w roku określa potrzeby sądu konieczne dla zapewnienia warunków prawidłowego
funkcjonowania i sprawnego wykonywania przez sąd zadań, o których mowa w art. 1 §
2 i 3, biorąc pod uwagę przewidywany ich zakres,
b)
jest zwierzchnikiem służbowym sędziów, asesorów sądowych, referendarzy sądowych, asystentów
sędziów danego sądu oraz kierownika i specjalistów opiniodawczego zespołu sądowych
specjalistów,
c)
powierza sędziom, asesorom sądowym i referendarzom sądowym pełnienie funkcji i zwalnia
z ich pełnienia, chyba że ustawa stanowi inaczej;
2)
dokonuje analizy orzecznictwa w kierowanym sądzie pod względem poziomu jego jednolitości
oraz informuje sędziów i asesorów sądowych o wynikach tej analizy, a w razie stwierdzenia
istotnych rozbieżności w orzecznictwie informuje o nich Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego;
3)
pełni inne czynności przewidziane w ustawie oraz przepisach odrębnych.
§ 1a.
(uchylony)
§ 1b.
(uchylony)
§ 2.
W zakresie kierowania działalnością administracyjną sądu, prezes sądu podlega prezesowi
sądu przełożonego oraz Ministrowi Sprawiedliwości.
§ 3.
(uchylony)
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
(uchylony)
§ 6.
(uchylony)
Art. 22a.
§ 1.
Prezes sądu apelacyjnego w sądzie apelacyjnym po zasięgnięciu opinii kolegium sądu
apelacyjnego, prezes sądu okręgowego w sądzie okręgowym po zasięgnięciu opinii kolegium
sądu okręgowego a prezes sądu rejonowego w sądzie rejonowym po zasięgnięciu opinii
kolegium Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu okręgowego ustalają podział czynności, który określa:
1)
przydział sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych do wydziałów sądu,
2)
zakres obowiązków sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych i sposób ich
uczestniczenia w przydziale spraw,
3)
plan dyżurów oraz zastępstw sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych
- przy uwzględnieniu specjalizacji sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych
w rozpoznawaniu poszczególnych rodzajów spraw, konieczności zapewnienia właściwego
rozmieszczenia sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych w wydziałach sądu
i równomiernego rozłożenia ich obowiązków oraz potrzeby zagwarantowania sprawnego
postępowania sądowego.
§ 1a.
Asesorów sądowych przydziela się do wydziałów, zgodnie z wyborem dokonanym w trybie
art. 33a ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i
Prokuratury
(Dz. U. z 2022 r. poz. 217 i 2695).
§ 2.
Do wydziału ksiąg wieczystych oraz wydziału gospodarczego do spraw Rejestr zastawówJawny rejestr sądowy służący ujawnianiu zastawów rejestrowych. Wpis umożliwia osobom trzecim sprawdzenie, czy dana rzecz lub prawo jest obciążone takim zastawem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
przydziela się wyłącznie referendarzy sądowych, chyba że nie jest to możliwe.
§ 3.
Jeżeli do wydziałów, o których mowa w § 2, przydzielono wyłącznie referendarzy sądowych,
czynności, do których referendarze nie są uprawnieni, włącza się do zakresu obowiązków
sędziów i asesorów sądowych orzekających w innych wydziałach.
§ 4.
Prezes sądu może ustalić nowy podział czynności w całości lub części w każdym czasie,
jeżeli przemawiają za tym względy, o których mowa w § 1. W przypadku asesorów sądowych,
o których mowa w § 1a, zmiana zakresu obowiązków skutkująca przeniesieniem do innego
wydziału sądu jest możliwa w przypadkach szczególnie uzasadnionych, nie wcześniej
jednak niż po upływie roku służby i tylko raz.
§ 4a.
Przeniesienie sędziego do innego wydziału wymaga zgody sędziego.
§ 4b.
Nie wymaga zgody sędziego przeniesienie go do innego wydziału, jeżeli:
1)
przeniesienie następuje do wydziału, w którym rozpoznaje się sprawy z tego samego
zakresu;
2)
żaden inny sędzia w wydziale, z którego następuje przeniesienie, nie wyraził zgody
na przeniesienie;
3)
przenoszony sędzia jest przydzielony do wydziału, o którym mowa w § 2.
§ 4c.
Przepisów § 4b pkt 1 i 2 nie stosuje się do sędziego, którego w okresie trzech lat
przeniesiono do innego wydziału bez jego zgody. Przy przeniesieniu sędziego do innego
wydziału bez jego zgody w przypadku, o którym mowa w § 4b pkt 2, bierze się pod uwagę
w szczególności Staż pracyOkresy zatrudnienia i inne okresy zaliczane przez przepisy do uprawnień pracowniczych lub ubezpieczeniowych. Ma znaczenie między innymi dla wymiaru niektórych świadczeń i uprawnień.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sędziów w wydziale, z którego następuje przeniesienie.
§ 5.
Sędzia lub asesor sądowy, któremu zmieniono podział czynności w sposób skutkujący
zmianą zakresu jego obowiązków, w szczególności przeniesieniem do innego wydziału
sądu, może odwołać się do Krajowej Rady Sądownictwa w terminie siedmiu dni od dnia
otrzymania nowego zakresu obowiązków. Odwołanie nie przysługuje w przypadku:
1)
przeniesienia do wydziału, w którym rozpoznaje się sprawy z tego samego zakresu;
2)
powierzenia obowiązków w tym samym wydziale na zasadach obowiązujących pozostałych
sędziów, a w szczególności odwołania przydziału do sekcji lub innej formy specjalizacji.
§ 6.
Odwołanie, o którym mowa w § 5, wnosi się za pośrednictwem prezesa sądu, który dokonał
podziału czynności objętego odwołaniem. Prezes sądu przekazuje odwołanie Krajowej
Radzie Sądownictwa w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania wraz ze stanowiskiem
w sprawie. Krajowa Rada Sądownictwa podejmuje uchwałę uwzględniającą albo oddalającą
odwołanie sędziego, mając na uwadze względy, o których mowa w § 1. Uchwała Krajowej
Rady Sądownictwa w sprawie odwołania, o którym mowa w § 5, nie wymaga uzasadnienia.
Od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odwołanie nie przysługuje. Do czasu podjęcia
uchwały sędzia lub asesor sądowy wykonuje obowiązki dotychczasowe.
Art. 22b.
§ 1.
Prezesa sądu zastępuje wiceprezes sądu, a w razie jego nieobecności - wyznaczony sędzia.
§ 2.
Jeżeli prezes sądu nie został powołany, funkcję prezesa sądu wykonuje, przez okres
nie dłuższy niż sześć miesięcy, wiceprezes sądu. W sądzie, w którym powołano więcej
niż jednego wiceprezesa sądu, funkcję prezesa sądu wykonuje wiceprezes sądu najstarszy
służbą. Jeżeli w sądzie nie został powołany wiceprezes sądu, funkcję prezesa sądu,
przez okres nie dłuższy niż sześć miesięcy, wykonuje najstarszy służbą sędzia pełniący
funkcję przewodniczącego wydziału w tym sądzie.
§ 3.
Liczbę wiceprezesów sądu apelacyjnego ustala Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu
opinii prezesa tego sądu, biorąc pod uwagę liczbę stanowisk sędziowskich w tym sądzie,
liczbę nadzorowanych sądów okręgowych i rejonowych oraz liczbę stanowisk sędziowskich,
asesorskich i referendarskich w tych sądach.
§ 4.
Liczbę wiceprezesów sądu okręgowego ustala Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu
opinii prezesa tego sądu oraz prezesa przełożonego sądu apelacyjnego, biorąc pod uwagę
liczbę stanowisk sędziowskich i referendarskich w tym sądzie, liczbę nadzorowanych
sądów rejonowych oraz liczbę stanowisk sędziowskich, asesorskich i referendarskich
w tych sądach.
§ 5.
Liczbę wiceprezesów sądu rejonowego ustala prezes sądu apelacyjnego, po zasięgnięciu
opinii prezesa sądu rejonowego oraz opinii prezesa przełożonego sądu okręgowego, biorąc
pod uwagę liczbę stanowisk sędziowskich, asesorskich i referendarskich w sądzie rejonowym.
§ 6.
W przypadku zmiany liczby stanowisk sędziowskich, asesorskich lub referendarskich
w danym sądzie lub liczby i wielkości nadzorowanych sądów okręgowych lub rejonowych,
liczba wiceprezesów danego sądu może być ustalona ponownie.
Art. 23.
§ 1.
Prezesa sądu apelacyjnego powołuje Minister Sprawiedliwości spośród sędziów sądu apelacyjnego
albo sądu okręgowego. Po powołaniu prezesa sądu apelacyjnego Minister Sprawiedliwości
przedstawia go właściwemu zgromadzeniu ogólnemu sędziów sądu apelacyjnego.
§ 2.
Wiceprezesa sądu apelacyjnego powołuje Minister Sprawiedliwości spośród sędziów sądu
apelacyjnego albo sądu okręgowego, na wniosek prezesa tego sądu.
Art. 24.
§ 1.
Prezesa sądu okręgowego powołuje Minister Sprawiedliwości spośród sędziów sądu apelacyjnego,
sądu okręgowego albo sądu rejonowego. Po powołaniu prezesa sądu okręgowego Minister
Sprawiedliwości przedstawia go właściwemu zgromadzeniu ogólnemu sędziów sądu okręgowego.
§ 2.
Wiceprezesa sądu okręgowego powołuje Minister Sprawiedliwości spośród sędziów sądu
apelacyjnego, sądu okręgowego albo sądu rejonowego, na wniosek prezesa tego sądu.
Art. 25.
§ 1.
Prezesa sądu rejonowego powołuje Minister Sprawiedliwości spośród sędziów sądu okręgowego
albo sądu rejonowego. Po powołaniu prezesa sądu rejonowego Minister Sprawiedliwości
albo prezes przełożonego sądu apelacyjnego albo sądu okręgowego przedstawia go zgromadzeniu
sędziów sądu rejonowego.
§ 2.
Wiceprezesa sądu rejonowego powołuje Minister Sprawiedliwości spośród sędziów sądu
okręgowego albo sądu rejonowego, na wniosek prezesa tego sądu.
Art. 25a.
(utracił moc)
Art. 26.
§ 1.
Prezes sądu apelacyjnego oraz prezes sądu okręgowego są powoływani na okres sześciu
lat i nie mogą być ponownie powołani do pełnienia funkcji prezesa lub wiceprezesa
sądu w tym sądzie przed upływem sześciu lat od zakończenia kadencji.
§ 2.
Wiceprezes sądu apelacyjnego oraz wiceprezes sądu okręgowego są powoływani na okres
sześciu lat i nie mogą być ponownie powołani do pełnienia tej samej funkcji w tym
sądzie przed upływem sześciu lat od zakończenia kadencji.
§ 3.
Prezes sądu rejonowego jest powoływany na okres czterech lat, najwyżej na dwie kolejne
kadencje, i nie może być powołany do pełnienia funkcji prezesa lub wiceprezesa sądu
rejonowego przed upływem czterech lat od zakończenia pełnienia tej funkcji.
§ 4.
Wiceprezes sądu rejonowego jest powoływany na okres czterech lat, najwyżej na dwie
kolejne kadencje.
§ 5.
W przypadku podziału sądu lub połączenia sądów, przy obejmowaniu funkcji prezesa lub
wiceprezesa w sądzie utworzonym wskutek podziału lub połączenia, do okresu kadencji
zalicza się okres pełnienia takiej samej funkcji w sądzie, który uległ podziałowi
lub połączeniu.
Art. 27.
§ 1.
Prezes i wiceprezes sądu mogą być odwołani przez Ministra Sprawiedliwości w toku kadencji
w przypadku:
1)
rażącego lub uporczywego niewywiązywania się z obowiązków służbowych;
2)
gdy dalszego pełnienia funkcji nie da się pogodzić z innych powodów z dobrem wymiaru
sprawiedliwości;
3)
stwierdzenia szczególnie niskiej efektywności działań w zakresie pełnionego nadzoru
administracyjnego lub organizacji pracy w sądzie lub sądach niższych;
4)
złożenia rezygnacji z pełnionej funkcji.
§ 2.
Odwołanie prezesa albo wiceprezesa sądu następuje po zasięgnięciu opinii kolegium
Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Zamiar odwołania, wraz z pisemnym uzasadnieniem, Minister Sprawiedliwości
przedstawia kolegium właściwego sądu w celu uzyskania opinii.
§ 3.
Występując o opinię, o której mowa w § 2, Minister Sprawiedliwości może zawiesić prezesa
albo wiceprezesa sądu w pełnieniu czynności. Przepis art. 22b § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 4.
Kolegium właściwego sądu wyraża opinię, o której mowa w § 2, po wysłuchaniu prezesa
albo wiceprezesa sądu, którego dotyczy zamiar odwołania. Osoba, której dotyczy zamiar
odwołania, nie uczestniczy w głosowaniu nad opinią, nawet jeśli jest członkiem kolegium
właściwego sądu.
§ 5.
Pozytywna opinia kolegium właściwego sądu upoważnia Ministra Sprawiedliwości do odwołania
jego prezesa albo wiceprezesa. Niewydanie opinii w terminie trzydziestu dni od dnia
przedstawienia przez Ministra Sprawiedliwości zamiaru odwołania prezesa albo wiceprezesa
sądu nie stoi na przeszkodzie odwołaniu.
§ 5a.
Jeżeli opinia kolegium właściwego sądu w przedmiocie odwołania jego prezesa albo wiceprezesa
jest negatywna, Minister Sprawiedliwości może przedstawić zamiar odwołania, wraz z
pisemnym uzasadnieniem, Krajowej Radzie Sądownictwa. Negatywna opinia Krajowej Rady
Sądownictwa jest dla Ministra Sprawiedliwości wiążąca, jeżeli uchwała w tej sprawie
została podjęta większością dwóch trzecich głosów. Niewydanie opinii przez Krajową
Radę Sądownictwa w terminie trzydziestu dni od dnia przedstawienia przez Ministra
Sprawiedliwości zamiaru odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu nie stoi na przeszkodzie
odwołaniu.
§ 6.
W przypadku złożenia przez prezesa albo wiceprezesa sądu rezygnacji z pełnionej funkcji
w toku kadencji, Minister Sprawiedliwości odwołuje go bez zasięgania opinii, o których
mowa w § 2 oraz 5a.
§ 7.
Prezes sądu rejonowego może być odwołany także przez Ministra Sprawiedliwości w przypadku
rażącego niewywiązywania się z obowiązków służbowych w zakresie nadzoru nad Komornik sądowyFunkcjonariusz publiczny działający przy sądzie rejonowym, wykonujący czynności egzekucyjne oraz inne czynności powierzone mu ustawą. Komornik prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu działającymi przy tym sądzie. Przepisy § 2-5 stosuje się odpowiednio.
Art. 28.
§ 1.
Kolegium sądu apelacyjnego składa się z:
1)
prezesa sądu apelacyjnego;
2)
prezesów sądów okręgowych z obszaru Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu apelacyjnego.
§ 2.
Członek kolegium może upoważnić sędziego sądu, którego jest prezesem, do wykonywania
w jego zastępstwie na posiedzeniu kolegium praw członka kolegium.
§ 3.
Przewodniczącym kolegium sądu apelacyjnego jest prezes tego sądu, a w razie jego nieobecności
- najstarszy służbą członek kolegium.
§ 4.
Uchwały zapadają większością głosów. Do podjęcia uchwały jest wymagana obecność co
najmniej połowy wszystkich członków kolegium sądu apelacyjnego. Prezes sądu nie bierze
udziału w podejmowaniu uchwał w przypadku wyrażania przez kolegium opinii w sprawach,
w których decyzje należą do jego kompetencji. W przypadku równej liczby głosów, przesądza
głos przewodniczącego, a jeżeli prezes sądu apelacyjnego nie bierze udziału w głosowaniu
przesądza głos najstarszego służbą członka kolegium.
§ 5.
Głosowanie jest tajne, jeżeli żądanie takie zgłosi chociażby jeden z obecnych członków
kolegium sądu apelacyjnego.
§ 6.
W uzasadnionych przypadkach przewodniczący kolegium może zarządzić przeprowadzenie
głosowania w trybie obiegowym. Głosowanie jest wówczas jawne. Głosowanie w trybie
obiegowym jest ważne, jeżeli w terminie wyznaczonym na zajęcie stanowiska głos odda
co najmniej połowa członków kolegium.
§ 7.
W posiedzeniach kolegium zwoływanych w celu zaopiniowania kandydatów na stanowiska
sędziów sądu apelacyjnego mogą uczestniczyć, z prawem udziału w głosowaniu wyłącznie
w tych sprawach, delegaci zgromadzenia ogólnego sędziów sądu apelacyjnego.
§ 8.
Kolegium sądu apelacyjnego zbiera się w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak
niż raz na kwartał. Posiedzenia kolegium zwołuje prezes sądu apelacyjnego z własnej
inicjatywy lub na wniosek jednej trzeciej liczby członków kolegium.
§ 9.
W posiedzeniu kolegium sądu apelacyjnego, na którym ma być wyrażona opinia o projekcie
planu finansowego, o którym mowa w art. 178 § 1, uczestniczy dyrektor sądu apelacyjnego.
Art. 29.
§ 1.
Kolegium sądu apelacyjnego realizuje zadania określone w ustawie, a ponadto:
1)
wyraża opinię w sprawie powołania do pełnienia funkcji rzecznika prasowego albo powierzenia
obowiązków rzecznika prasowego w sądzie apelacyjnym oraz wyraża opinię w sprawie zwolnienia
z pełnienia tej funkcji albo wykonywania tych obowiązków;
1a)
opiniuje kandydatów na stanowiska sędziów sądu apelacyjnego;
2)
rozpatruje wnioski wynikające z wizytacji i lustracji sądów;
3)
wyraża opinię o projekcie planu finansowego, o którym mowa w art. 178 § 1;
4)
wyraża opinię w sprawach osobowych sędziów;
5)
wypowiada się w przypadkach zachowań sędziów naruszających zasady etyki;
6)
wyraża opinię w innych sprawach przedstawionych przez prezesa sądu apelacyjnego, Krajową
Radę Sądownictwa oraz Ministra Sprawiedliwości.
§ 2.
(uchylony)
Art. 30.
§ 1.
Kolegium sądu okręgowego składa się z:
1)
prezesa sądu okręgowego;
2)
prezesów sądów rejonowych z obszaru Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu okręgowego.
§ 2.
Do kolegium sądu okręgowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 28 § 2-6, 8 i 9.
§ 3.
W posiedzeniach kolegium zwoływanych w celu zaopiniowania kandydatów na stanowiska
sędziów sądu okręgowego mogą uczestniczyć, z prawem udziału w głosowaniu wyłącznie
w tych sprawach, delegaci zgromadzenia ogólnego sędziów sądu okręgowego.
§ 4.
W posiedzeniach kolegium zwoływanych w celu zaopiniowania kandydatów na stanowiska
sędziów sądu rejonowego mogą uczestniczyć, z prawem udziału w głosowaniu wyłącznie
w tych sprawach, delegaci zgromadzeń ogólnych sądów rejonowych z okręgu sądowego.
Art. 31.
§ 1.
Kolegium sądu okręgowego realizuje zadania określone w ustawie, a ponadto:
1)
wyraża opinię w sprawie powołania do pełnienia funkcji rzecznika prasowego albo powierzenia
obowiązków rzecznika prasowego w sądzie okręgowym oraz wyraża opinię w sprawie zwolnienia
z pełnienia tej funkcji albo wykonywania tych obowiązków;
1a)
opiniuje kandydatów na stanowiska sędziów sądu okręgowego i sędziów sądów rejonowych;
2)
rozpatruje wnioski wynikające z wizytacji i lustracji sądów;
3)
wyraża opinię o projektach planów finansowych, o których mowa w art. 178 § 1;
4)
wyraża opinię w sprawach osobowych sędziów sądu okręgowego, sędziów sądów rejonowych
oraz asesorów sądowych, działających w okręgu sądowym;
4a)
(uchylony)
5)
wypowiada się w przypadkach zachowań sędziów i asesorów sądowych naruszających zasady
etyki;
6)
wyraża opinię w innych sprawach przedstawionych przez prezesa sądu okręgowego, prezesa
sądu apelacyjnego, Krajową Radę Sądownictwa oraz Ministra Sprawiedliwości.
§ 2.
W sprawach istotnych dla danego sądu rejonowego kolegium sądu okręgowego może zasięgnąć
opinii sędziów tego sądu, wyrażonej na zgromadzeniu ogólnym sędziów tego sądu.
§ 3.
(uchylony)
Art. 31a.
§ 1.
Dyrektor sądu:
1)
kieruje działalnością administracyjną sądu, w zakresie wskazanym w art. 8 pkt 1, z
wyjątkiem § 1a i 1b;
2)
wykonuje zadania przypisane, na podstawie odrębnych przepisów, kierownikowi jednostki
w zakresie finansowym, gospodarczym, kontroli finansowej, gospodarowania mieniem Skarb PaństwaPaństwo jako podmiot praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych dotyczących mienia państwowego, które nie należy do innych państwowych osób prawnych. Ma osobowość prawną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu oraz audytu wewnętrznego w tych obszarach;
3)
jest zwierzchnikiem służbowym i dokonuje czynności z zakresu prawa pracy oraz reprezentuje
sąd w tym zakresie wobec pracowników sądu, z wyłączeniem sędziów, asesorów sądowych,
referendarzy sądowych, kuratorów zawodowych, asystentów sędziów oraz kierowników i
specjalistów opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów, z wyjątkiem § 1b;
4)
określa, w porozumieniu z prezesem sądu, rozmieszczenie i liczbę poszczególnych stanowisk
w wydziałach sądu, na których są zatrudniani pracownicy sądu, z wyłączeniem sędziów,
asesorów sądowych, referendarzy sądowych, kuratorów zawodowych i asystentów sędziów;
5)
reprezentuje Skarb Państwa w zakresie powierzonego mienia i zadań sądu;
6)
dysponuje rachunkami depozytowymi Ministra Finansów, o których mowa w art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, z wyłączeniem rachunków, na których zostały zdeponowane sumy depozytowe powszechnych
jednostek organizacyjnych prokuratury, z zastrzeżeniem art. 83a ust. 2 tej ustawy.
§ 1a.
Dyrektor sądu apelacyjnego kieruje działalnością administracyjną sądów działających
na obszarze danej apelacji, dotyczącą realizacji zadań z zakresu informatyzacji sądownictwa
oraz obsługi informatycznej sądów.
§ 1b.
Dyrektor sądu apelacyjnego jest zwierzchnikiem służbowym i dokonuje czynności z zakresu
prawa pracy oraz reprezentuje sąd w tym zakresie wobec pracowników sądu wykonujących
zadania, o których mowa w § 1a, w sądach działających na obszarze właściwości danej
apelacji.
§ 2.
Dyrektor sądu apelacyjnego sporządza roczne sprawozdanie z działalności sądów działających
na obszarze apelacji, w zakresie powierzonych mu zadań, na podstawie sprawozdań z
działalności sądów okręgowych lub rejonowych, sporządzonych przez dyrektorów tych
sądów, w zakresie powierzonych im zadań.
§ 3.
W terminie do końca kwietnia każdego roku dyrektor sądu apelacyjnego, za pośrednictwem
prezesa sądu apelacyjnego, po zasięgnięciu opinii zgromadzenia ogólnego sędziów sądu
apelacyjnego, przedkłada Ministrowi Sprawiedliwości sprawozdanie za rok poprzedni.
Art. 32.
§ 1.
Dyrektora sądu zatrudnia się na podstawie powołania. Dyrektora sądu powołuje i odwołuje
Minister Sprawiedliwości.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
Przed powołaniem dyrektora sądu Minister Sprawiedliwości zasięga informacji o kandydacie
z Krajowego Rejestru Karnego.
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
(uchylony)
§ 6.
(uchylony)
§ 7.
(uchylony)
§ 7a.
W razie potrzeby Minister Sprawiedliwości wyznacza, spośród pracowników sądu, osobę
pełniącą obowiązki dyrektora sądu do czasu jego powołania.
§ 8.
(uchylony)
§ 9.
Minister Sprawiedliwości może powołać zastępcę dyrektora sądu, jeżeli przemawiają
za tym szczególne względy, w tym wielkość sądu i zakres jego zadań. Przepisy § 1 i
3 stosuje się odpowiednio.
§ 10.
Jeżeli nie powołano zastępcy dyrektora sądu, dyrektor sądu, po uzyskaniu zgody Ministra
Sprawiedliwości, wyznacza spośród pracowników sądu osobę upoważnioną do wykonywania
zadań dyrektora sądu w określonym czasie i zakresie.
§ 11.
(uchylony)
Art. 32a.
§ 1.
Na stanowisko dyrektora sądu lub zastępcy dyrektora sądu może być powołana osoba,
która spełnia następujące warunki:
1)
korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
2)
posiada tytuł zawodowy magistra albo równorzędny, o których mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.);
3)
posiada wiedzę w zakresie zarządzania instytucjami publicznymi, finansów publicznych,
prowadzenia inwestycji i gospodarowania mieniem Skarb PaństwaPaństwo jako podmiot praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych dotyczących mienia państwowego, które nie należy do innych państwowych osób prawnych. Ma osobowość prawną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu;
4)
posiada co najmniej pięcioletni Staż pracyOkresy zatrudnienia i inne okresy zaliczane przez przepisy do uprawnień pracowniczych lub ubezpieczeniowych. Ma znaczenie między innymi dla wymiaru niektórych świadczeń i uprawnień.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, w tym co najmniej dwuletni na stanowisku
kierowniczym;
5)
nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego
lub przestępstwo skarbowe;
6)
nie była karana zakazem pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi,
o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie
dyscypliny finansów publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 104);
7)
nie jest przeciwko niej prowadzone postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia
publicznego lub przestępstwo skarbowe.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
(uchylony)
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
(uchylony)
§ 6.
(uchylony)
§ 7.
(uchylony)
§ 8.
(uchylony)
§ 9.
(uchylony)
§ 10.
(uchylony)
§ 11.
(uchylony)
§ 12.
(uchylony)
§ 13.
(uchylony)
Art. 32c.
§ 1.
Dyrektorowi sądu i zastępcy dyrektora sądu przysługuje wynagrodzenie zasadnicze, którego
wysokość ustala Minister Sprawiedliwości.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości może przyznać dyrektorowi sądu lub zastępcy dyrektora sądu
dodatek specjalny z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków lub zadań, a także nagrodę
za szczególne osiągnięcia w pracy.
§ 3.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa, określi,
w drodze rozporządzenia:
1)
wysokość wynagrodzenia zasadniczego dyrektora sądu oraz zastępcy dyrektora sądu,
2)
sposób ustalania wysokości dodatku specjalnego oraz nagrody za szczególne osiągnięcia
w pracy, które mogą być przyznane dyrektorowi sądu lub zastępcy dyrektora sądu
- uwzględniając rodzaj i zakres powierzanych im zadań, w szczególności wielkość jednostki
organizacyjnej, w której zadania są wykonywane.
Art. 32d.
§ 1.
Ze stanowiskiem dyrektora sądu oraz zastępcy dyrektora sądu nie można łączyć przynależności
do partii politycznych ani pełnienia Funkcja publicznaDziałalność związana z wykonywaniem zadań publicznych lub władzy publicznej. Pojęcie ma znaczenie między innymi dla odpowiedzialności karnej osób pełniących funkcje publiczne.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 2.
Do dyrektora sądu oraz zastępcy dyrektora sądu stosuje się odpowiednio przepisy art. 6-7, art. 9-11 oraz art. 14a-18 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach
sądów i prokuratury
(Dz. U. z 2018 r. poz. 577). Do ustalania uprawnień do dodatku za wieloletnią pracę i Nagroda jubileuszowaŚwiadczenie pieniężne związane z osiągnięciem określonego stażu pracy. Przysługuje tylko wtedy, gdy przewidują je przepisy, układ zbiorowy, regulamin albo umowa.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu stosuje
się zasady określone w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury.
Rozdział 4. Samorząd sędziowski
Art. 33.
§ 1.
Zgromadzenie ogólne sędziów sądu apelacyjnego składa się z sędziów tego sądu. Mogą
w nim uczestniczyć sędziowie delegowani do pełnienia obowiązków sędziego w tym sądzie,
bez prawa udziału w głosowaniu.
§ 2.
Przewodniczącym zgromadzenia ogólnego sędziów sądu apelacyjnego jest prezes sądu apelacyjnego.
W razie nieobecności prezesa sądu obowiązki przewodniczącego pełni najstarszy służbą
wiceprezes sądu apelacyjnego.
§ 3.
Udział w posiedzeniu zgromadzenia ogólnego sędziów sądu apelacyjnego jest obowiązkowy,
o ile zarządzi tak prezes sądu apelacyjnego.
§ 4.
Sędziowie niebędący członkami zgromadzenia ogólnego sędziów sądu apelacyjnego mogą
brać udział w posiedzeniach zgromadzenia, bez prawa udziału w głosowaniu.
§ 5.
Uchwały zgromadzenia ogólnego sędziów sądu apelacyjnego zapadają zwykłą większością
głosów obecnych członków zgromadzenia. Głosowanie jest imienne. Lista oddanych głosów
jest jawna i stanowi załącznik do uchwały.
§ 6.
Zgromadzenie ogólne sędziów sądu apelacyjnego zbiera się co najmniej raz w roku; posiedzenia
zgromadzenia zwołuje prezes sądu apelacyjnego z własnej inicjatywy lub na wniosek
kolegium sądu apelacyjnego, kolegium sądu okręgowego, jednej piątej liczby członków
zgromadzenia albo na wniosek Ministra Sprawiedliwości. O terminie zgromadzenia prezes
sądu apelacyjnego zawiadamia z co najmniej dwutygodniowym wyprzedzeniem, przedstawiając
planowany porządek obrad.
Art. 34.
§ 1.
Zgromadzenie ogólne sędziów sądu apelacyjnego realizuje zadania określone w ustawach,
a w szczególności:
1)
wysłuchuje informacji prezesa sądu apelacyjnego o sytuacji w sądzie;
2)
może dokonać wyboru delegatów do udziału w posiedzeniach kolegium sądu zwoływanych
w celu zaopiniowania kandydatów na stanowiska sędziów sądu apelacyjnego;
3)
może wyrazić opinię o rocznym sprawozdaniu, o którym mowa w art. 31a § 2.
§ 2.
Wyboru delegatów, o których mowa w § 1 pkt 2, w liczbie równej liczbie członków kolegium
sądu apelacyjnego, dokonuje się w głosowaniu tajnym. Oddanie głosu następuje przez
wskazanie jednego kandydata na liście wszystkich zgłoszonych. Delegatami zostają kandydaci,
którzy uzyskali kolejno największą liczbę głosów. Jeżeli dwóch lub więcej uzyskało
równą liczbę głosów, w wyniku czego nie jest możliwe wybranie kandydatów w liczbie
równej liczbie członków kolegium sądu apelacyjnego, przeprowadza się ponowne głosowanie
z udziałem tylko tych kandydatów.
§ 3.
Wybór delegatów następuje na okres roku.
§ 4.
W przypadku wygaśnięcia kadencji delegata w wyniku złożenia rezygnacji, rozwiązania
albo wygaśnięcia jego stosunku służbowego, przejścia lub przeniesienia go w stan spoczynku
lub przeniesienia na inne miejsce służbowe albo powołania na inne stanowisko, delegatem
zostaje sędzia, który uzyskał kolejno największą liczbę głosów, o których mowa w §
2.
Art. 35.
§ 1.
Zgromadzenie ogólne sędziów sądu okręgowego składa się z wszystkich sędziów tego sądu.
Mogą w nim uczestniczyć sędziowie delegowani do pełnienia obowiązków sędziego w tym
sądzie, bez prawa udziału w głosowaniu.
§ 2.
Przewodniczącym zgromadzenia ogólnego sędziów sądu okręgowego jest prezes sądu okręgowego.
W razie nieobecności prezesa obowiązki przewodniczącego pełni najstarszy służbą wiceprezes
sądu okręgowego.
§ 3.
Udział w posiedzeniu zgromadzenia ogólnego sędziów sądu okręgowego jest obowiązkowy,
o ile zarządzi tak prezes sądu okręgowego.
§ 4.
Sędziowie niebędący członkami zgromadzenia ogólnego sędziów sądu okręgowego mogą brać
udział w posiedzeniach zgromadzenia, bez prawa udziału w głosowaniu.
§ 5.
Uchwały zgromadzenia ogólnego sędziów sądu okręgowego zapadają zwykłą większością
głosów obecnych członków zgromadzenia. Głosowanie jest imienne. Lista oddanych głosów
jest jawna i stanowi załącznik do uchwały.
§ 6.
Zgromadzenie ogólne sędziów sądu okręgowego zbiera się co najmniej raz w roku; posiedzenia
zgromadzenia zwołuje prezes sądu okręgowego z własnej inicjatywy lub na wniosek prezesa
sądu apelacyjnego, kolegium sądu okręgowego, jednej piątej liczby członków zgromadzenia
albo na wniosek Ministra Sprawiedliwości. O terminie zgromadzenia prezes sądu okręgowego
zawiadamia z co najmniej dwutygodniowym wyprzedzeniem, przedstawiając planowany porządek
obrad.
Art. 36.
§ 1.
Zgromadzenie ogólne sędziów sądu okręgowego realizuje zadania określone w ustawach,
a w szczególności:
1)
wysłuchuje informacji prezesa sądu okręgowego o sytuacji w sądzie;
2)
może dokonać wyboru delegatów do udziału w posiedzeniach kolegium sądu zwoływanych
w celu zaopiniowania kandydatów na stanowiska sędziów sądu okręgowego i sędziów sądu
rejonowego.
§ 2.
Wyboru delegatów, o których mowa w § 1 pkt 2, w liczbie równej liczbie członków kolegium
sądu okręgowego, dokonuje się w głosowaniu tajnym. Oddanie głosu następuje przez wskazanie
jednego kandydata na liście wszystkich zgłoszonych. Delegatami zostają kandydaci,
którzy uzyskali kolejno największą liczbę głosów. Jeżeli dwóch lub więcej uzyskało
równą liczbę głosów, w wyniku czego nie jest możliwe wybranie kandydatów w liczbie
równej liczbie członków kolegium sądu okręgowego, przeprowadza się ponowne głosowanie
z udziałem tylko tych kandydatów.
§ 3.
Wybór delegatów następuje na okres roku.
§ 4.
W przypadku wygaśnięcia kadencji delegata w wyniku złożenia rezygnacji, rozwiązania
albo wygaśnięcia jego stosunku służbowego, przejścia lub przeniesienia go w stan spoczynku
lub przeniesienia na inne miejsce służbowe albo powołania na inne stanowisko, delegatem
zostaje sędzia, który uzyskał kolejno największą liczbę głosów, o których mowa w §
2.
Art. 36a.
§ 1.
Zgromadzenie ogólne sędziów sądu rejonowego składa się z wszystkich sędziów tego sądu.
Mogą w nim uczestniczyć sędziowie delegowani do pełnienia obowiązków sędziego w tym
sądzie oraz asesorzy sądowi tego sądu, bez prawa udziału w głosowaniu.
§ 2.
Zgromadzeniu ogólnemu sędziów sądu rejonowego przewodniczy prezes sądu rejonowego.
W razie nieobecności prezesa obowiązki przewodniczącego pełni najstarszy służbą wiceprezes
sądu, a jeżeli w sądzie nie został powołany wiceprezes - najstarszy służbą przewodniczący
wydziału w tym sądzie.
§ 3.
Udział w zgromadzeniu sędziów sądu rejonowego jest obowiązkowy, o ile zarządzi tak
prezes sądu.
§ 4.
Uchwały zgromadzenia ogólnego sędziów sądu rejonowego zapadają zwykłą większością
głosów obecnych członków zgromadzenia. Głosowanie jest tajne wyłącznie w zakresie
wyboru delegata, o którym mowa w § 6 pkt 2.
§ 5.
Zgromadzenie ogólne sędziów sądu rejonowego zwołuje prezes sądu z własnej inicjatywy
lub na wniosek jednej piątej liczby sędziów tego sądu.
§ 6.
Zgromadzenie ogólne sędziów sądu rejonowego:
1)
wysłuchuje informacji prezesa sądu o działalności sądu i może wyrazić w tym zakresie
opinię;
2)
może dokonać wyboru delegata do udziału w posiedzeniach kolegium sądu okręgowego zwoływanych
w celu zaopiniowania kandydatów na stanowiska sędziów sądu rejonowego.
§ 7.
Wyboru delegata, o którym mowa w § 6 pkt 2, dokonuje się w głosowaniu tajnym. Oddanie
głosu następuje przez wskazanie jednego kandydata na liście wszystkich zgłoszonych.
Delegatem zostaje kandydat, który uzyskał największą liczbę głosów. Jeżeli dwóch lub
więcej kandydatów uzyskało równą liczbę głosów, w wyniku czego nie jest możliwe wybranie
jednego delegata, przeprowadza się ponowne głosowanie z udziałem tylko tych kandydatów.
§ 8.
Wybór delegata następuje na okres roku.
§ 9.
W przypadku wygaśnięcia kadencji delegata w wyniku złożenia rezygnacji, rozwiązania
albo wygaśnięcia jego stosunku służbowego, przejścia lub przeniesienia go w stan spoczynku
lub przeniesienia na inne miejsce służbowe albo powołania na inne stanowisko, delegatem
zostaje sędzia, który uzyskał kolejno największą liczbę głosów, o których mowa w §
7.
Rozdział 5. Wewnętrzny i zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością administracyjną sądów w zakresie zapewnienia właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu związanego bezpośrednio ze sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości oraz wykonywaniem innych zadań z zakresu ochrony prawnej
Art. 37.
§ 1.
Czynności z zakresu wewnętrznego nadzoru administracyjnego prezes sądu może powierzyć
sędziemu wizytatorowi, a także, z zastrzeżeniem art. 37c, wiceprezesowi sądu, przewodniczącemu
wydziału, a także, w uzasadnionych przypadkach, innemu wyznaczonemu sędziemu lub referendarzowi
sądowemu. Osoby sprawujące wewnętrzny nadzór administracyjny mają prawo wglądu w czynności
sądów, mogą żądać wyjaśnień oraz usunięcia uchybień oraz być obecne na rozprawie toczącej
się z wyłączeniem jawności.
§ 2.
Czynności z zakresu wewnętrznego nadzoru administracyjnego, o których mowa w art.
37b § 1 pkt 2, prezes sądu może powierzyć inspektorowi do spraw biurowości.
§ 3.
Prezes sądu uchyla czynności administracyjne niezgodne z prawem, naruszające sprawność
postępowania sądowego lub z innych przyczyn niecelowe.
§ 4.
W przypadku stwierdzenia uchybienia w zakresie sprawności postępowania sądowego, prezes
sądu niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia powzięcia
wiadomości o uchybieniu, może zwrócić na nie uwagę na piśmie i żądać usunięcia skutków
tego uchybienia. Sędzia lub asesor sądowy, którego dotyczy zwrócona uwaga, może w
terminie siedmiu dni od dnia zwrócenia uwagi złożyć prezesowi sądu pisemne zastrzeżenie.
Przepis art. 108 § 1 stosuje się odpowiednio.
§ 5.
W przypadku złożenia zastrzeżenia prezes sądu w terminie czternastu dni od dnia złożenia
zastrzeżenia uchyla uwagę albo przekazuje sprawę do rozpoznania sądowi dyscyplinarnemu,
zawiadamiając sędziego lub asesora sądowego o sposobie rozpatrzenia zastrzeżenia.
§ 6.
Do akt osobowych sędziego lub asesora sądowego dołącza się odpis pisma zawierającego
stwierdzenie uchybienia i zwrócenie uwagi, jednak nie wcześniej niż po bezskutecznym
upływie terminu do złożenia zastrzeżenia, a w przypadku jego złożenia - po uprawomocnieniu
się uchwały sądu dyscyplinarnego odmawiającej uwzględnienia zastrzeżenia. W takim
przypadku do akt osobowych sędziego lub asesora sądowego dołącza się także odpis pisma
zawierającego zastrzeżenie oraz odpis uchwały sądu dyscyplinarnego odmawiającej uwzględnienia
zastrzeżenia. Jeżeli zastrzeżenie sędziego lub asesora sądowego zostało uwzględnione,
dokumentów dotyczących zwrócenia uwagi nie dołącza się do akt osobowych sędziego lub
asesora sądowego i nie dokonuje się wzmianki w wykazie służbowym, o którym mowa w
art. 67 § 1.
§ 7.
Po upływie pięciu lat od dnia zwrócenia uwagi prezes sądu, z urzędu, zarządza usunięcie
z akt osobowych sędziego lub asesora sądowego dokumentów, o których mowa w § 6. Jednocześnie
z usunięciem dokumentów z akt osobowych, wszelkie dane dotyczące zwrócenia uwagi usuwa
się z wykazu służbowego, o którym mowa w art. 67 § 1. Jeżeli jednak w tym okresie
stwierdzono kolejne uchybienie w zakresie sprawności postępowania sądowego, skutkujące
zwróceniem uwagi, lub wytknięto uchybienie w trybie art. 40 § 1, dopuszczalne jest
tylko jednoczesne usunięcie wszystkich dokumentów i danych.
§ 8.
Prezes sądu przełożonego niezwłocznie zawiadamia prezesa sądu podlegającego jego nadzorowi
o stwierdzonych uchybieniach w działaniu tego sądu. W razie stwierdzenia istotnych
uchybień w działaniu sądu, prezes tego sądu niezwłocznie zawiadamia o stwierdzonych
uchybieniach prezesa sądu przełożonego, a prezes sądu apelacyjnego - Ministra Sprawiedliwości;
równocześnie prezes sądu informuje o działaniach podjętych w celu usunięcia uchybień.
Art. 37a.
§ 1.
Prezes sądu apelacyjnego sprawuje wewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością
administracyjną sądu apelacyjnego oraz sądów okręgowych i rejonowych, działających
na obszarze apelacji.
§ 2.
Prezes sądu okręgowego sprawuje wewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością
administracyjną sądu okręgowego oraz sądów rejonowych, działających w okręgu sądowym.
§ 3.
Prezes sądu rejonowego sprawuje wewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością
administracyjną sądu rejonowego.
Art. 37b.
§ 1.
Prezes sądu, w ramach wewnętrznego nadzoru administracyjnego, w szczególności:
1)
bada sprawność postępowania w poszczególnych sprawach;
2)
kontroluje działalność sekretariatu wydziału;
3)
bada prawidłowość przydzielania sędziom, asesorom sądowym i referendarzom sądowym
spraw oraz równomiernego obciążenia ich pracą.
§ 2.
Czynnościami z zakresu wewnętrznego nadzoru administracyjnego wykonywanymi przez prezesa
sądu apelacyjnego i prezesa sądu okręgowego są ponadto:
1)
wizytacja, obejmująca pełną działalność administracyjną sądu lub wydziału sądu;
2)
lustracja, obejmująca wybrane zagadnienia z działalności administracyjnej sądu lub
wydziału sądu.
§ 3.
Prezes sądu apelacyjnego, w ramach wewnętrznego nadzoru administracyjnego:
1)
ustala kierunki wewnętrznego nadzoru administracyjnego wykonywanego przez prezesów
sądów działających na obszarze apelacji;
2)
koordynuje czynności z zakresu wewnętrznego nadzoru administracyjnego wykonywanego
przez prezesów sądów działających na obszarze apelacji;
3)
kontroluje wykonywanie obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów działających na
obszarze apelacji oraz wydaje stosowne zarządzenia.
Art. 37c.
§ 1.
Wizytacje poszczególnych wydziałów sądu zarządza prezes sądu, o którym mowa w art.
37a § 1 i 2, stosownie do potrzeb, w szczególności przy uwzględnieniu wyników sprawowanego
nadzoru administracyjnego.
§ 2.
Wizytacje wydziałów sądu apelacyjnego przeprowadzają sędziowie wizytatorzy zajmujący
stanowisko sędziego sądu apelacyjnego.
§ 2a.
Wizytacje wydziałów sądu okręgowego przeprowadzają sędziowie wizytatorzy zajmujący
stanowisko sędziego sądu apelacyjnego lub sądu okręgowego.
§ 3.
Wizytacje wydziałów sądu rejonowego przeprowadzają sędziowie wizytatorzy zajmujący
stanowisko sędziego sądu okręgowego lub sądu rejonowego.
§ 4.
Wizytacji wydziału sądu nie może przeprowadzać sędzia wizytator, będący małżonkiem,
krewnym albo powinowatym jednego z sędziów lub asesorów sądowych przydzielonych do
wydziału lub pozostający z jednym z sędziów lub asesorów sądowych w takim Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności
sędziego wizytatora.
§ 5.
(uchylony)
§ 6.
O planowanej wizytacji zawiadamia się prezesa sądu i przewodniczącego wydziału co
najmniej na trzydzieści dni przed przystąpieniem do jej przeprowadzenia.
Art. 37d.
§ 1.
Sędziego wizytatora w sądzie apelacyjnym powołuje prezes sądu apelacyjnego, a w sądzie
okręgowym - prezes sądu okręgowego, na okres czterech lat, spośród sędziów posiadających
co najmniej siedmioletni Staż pracyOkresy zatrudnienia i inne okresy zaliczane przez przepisy do uprawnień pracowniczych lub ubezpieczeniowych. Ma znaczenie między innymi dla wymiaru niektórych świadczeń i uprawnień.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu na stanowisku sędziego. Przed powołaniem sędziego
wizytatora prezes Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu zasięga opinii Ministra Sprawiedliwości.
§ 2.
Przy wydawaniu opinii Minister Sprawiedliwości bierze pod uwagę także względy organizacyjne,
w szczególności potrzebę powoływania sędziego wizytatora w danym sądzie.
§ 3.
Jeżeli Minister Sprawiedliwości w terminie trzydziestu dni od dnia przedstawienia
przez prezesa właściwego sądu zamiaru powołania sędziego wizytatora nie wyda opinii,
uważa się, że opinia jest pozytywna.
§ 4.
(uchylony)
Art. 37e.
§ 1.
Prezes sądu apelacyjnego może zwrócić prezesowi lub wiceprezesowi sądu, działającego
na obszarze apelacji, uwagę na piśmie, jeżeli stwierdzi uchybienia w zakresie kierowania
sądem, sprawowania wewnętrznego nadzoru administracyjnego albo wykonywania innych
czynności administracyjnych.
§ 2.
Prezes sądu apelacyjnego, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości lub nieracjonalności
podziału czynności ustalonego przez prezesa sądu okręgowego, wydaje zalecenie zmiany
podziału czynności. Jeżeli prezes sądu okręgowego nie zmieni podziału czynności zgodnie
z zaleceniem, prezes sądu apelacyjnego może zwrócić się o rozstrzygnięcie do Krajowej
Rady Sądownictwa, której uchwała jest ostateczna.
§ 3.
Uprawnienia, o których mowa w § 1 i 2, przysługują również prezesowi sądu okręgowego
wobec prezesa lub wiceprezesa sądu rejonowego, działającego w okręgu sądowym.
§ 4.
Uprawnienie, o którym mowa w § 1, przysługuje również prezesowi sądu wobec sędziego
lub asesora sądowego pełniącego funkcję przewodniczącego wydziału, zastępcy przewodniczącego
wydziału albo kierownika sekcji w przypadku stwierdzenia uchybienia w zakresie sprawowania
wewnętrznego nadzoru administracyjnego albo wykonywania innych czynności administracyjnych.
§ 5.
Sędzia lub asesor sądowy pełniący funkcję przewodniczącego wydziału, zastępcy przewodniczącego
wydziału albo kierownika sekcji, którego dotyczy zwrócona uwaga, może w terminie czternastu
dni od dnia zwrócenia uwagi złożyć prezesowi Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu pisemne zastrzeżenie.
§ 6.
Prezes lub wiceprezes sądu, którego dotyczy zwrócona uwaga, może w terminie czternastu
dni od dnia zwrócenia uwagi złożyć prezesowi sądu przełożonego pisemne zastrzeżenie.
§ 7.
W przypadku złożenia zastrzeżenia prezes właściwego sądu w terminie czternastu dni
od dnia złożenia zastrzeżenia uchyla uwagę albo przekazuje sprawę do rozpoznania prezesowi
sądu przełożonego, zawiadamiając sędziego lub asesora sądowego o sposobie rozpatrzenia
zastrzeżenia. Prezes sądu apelacyjnego przekazuje sprawę do rozpoznania Ministrowi
Sprawiedliwości.
§ 8.
Przepisy art. 37 § 6 i 7 stosuje się odpowiednio.
§ 9.
Zwrócenie uwagi może być połączone z obniżeniem dodatku funkcyjnego w stopniu odpowiadającym
wadze uchybienia, w granicach od 15 % do 50 % wysokości dodatku, na okres od miesiąca
do sześciu miesięcy. W razie uchylenia uwagi dokonuje się wyrównania dodatku do poprzedniej
wysokości.
Art. 37f.
§ 1.
Zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością administracyjną sądów obejmuje
analizę i ocenę prawidłowości oraz skuteczności wykonywania przez prezesów sądów wewnętrznego
nadzoru administracyjnego.
§ 2.
Zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością administracyjną sądów obejmuje
ponadto wykonywanie czynności niezbędnych ze względu na wystąpienie uchybień w działalności
administracyjnej sądów, a także czynności koniecznych do wykonywania zadań związanych
z reprezentowaniem Rzeczypospolitej Polskiej przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka,
w zakresie spraw dotyczących działalności sądów.
Art. 37g.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości, w ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego:
1)
dokonuje oceny informacji rocznych o działalności sądów, o których mowa w art. 37h
§ 1;
2)
ustala ogólne kierunki wewnętrznego nadzoru administracyjnego, wykonywanego przez
prezesów sądów apelacyjnych;
3)
kontroluje wykonywanie obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych oraz
wydaje stosowne zarządzenia.
§ 2.
W przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w działalności administracyjnej sądu lub
niewykonania przez prezesa sądu apelacyjnego zarządzeń, o których mowa w § 1 pkt 3,
Minister Sprawiedliwości może zarządzić:
1)
przeprowadzenie lustracji sądu lub wydziału sądu;
2)
przeprowadzenie lustracji działalności nadzorczej prezesa sądu.
§ 3.
Zarządzając przeprowadzenie czynności, o których mowa w § 2, Minister Sprawiedliwości
wyznacza prezesowi sądu apelacyjnego zakres i termin ich przeprowadzenia. W uzasadnionych
przypadkach Minister Sprawiedliwości może zarządzić przeprowadzenie czynności przez
sędziów wizytatorów z obszaru innej apelacji lub przez służbę nadzoru, o której mowa
w art. 9a § 2.
§ 4.
W czynnościach, o których mowa w § 2, jako przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości,
może brać udział sędzia delegowany do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie
Sprawiedliwości.
§ 5.
(utracił moc)
Art. 37ga.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości może zwrócić prezesowi lub wiceprezesowi sądu apelacyjnego
uwagę na piśmie, jeżeli stwierdzi uchybienia w zakresie kierowania sądem, sprawowania
wewnętrznego nadzoru administracyjnego albo wykonywania innych czynności administracyjnych
i żądać usunięcia jego skutków.
§ 2.
Prezes lub wiceprezes sądu apelacyjnego, którego dotyczy zwrócona uwaga, może w terminie
czternastu dni od dnia zwrócenia uwagi złożyć Ministrowi Sprawiedliwości pisemne zastrzeżenie.
§ 3.
W przypadku złożenia zastrzeżenia, Minister Sprawiedliwości w terminie czternastu
dni od dnia złożenia zastrzeżenia uchyla uwagę albo przekazuje sprawę do rozpoznania
Krajowej Radzie Sądownictwa, zawiadamiając prezesa lub wiceprezesa sądu apelacyjnego
o sposobie rozpatrzenia zastrzeżenia.
§ 4.
Przepisy art. 37 § 6 i 7 stosuje się odpowiednio.
§ 5.
Zwrócenie uwagi może być połączone z obniżeniem dodatku funkcyjnego w stopniu odpowiadającym
wadze uchybienia, w granicach od 15 % do 50 % wysokości dodatku, na okres od miesiąca
do sześciu miesięcy. W razie uchylenia uwagi dokonuje się wyrównania dodatku do poprzedniej
wysokości.
Art. 37h.
§ 1.
Prezes sądu apelacyjnego sporządza informację roczną o działalności sądów, działających
na obszarze apelacji, w zakresie powierzonych mu zadań, którą przedkłada Ministrowi
Sprawiedliwości, nie później niż do końca kwietnia każdego roku.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości dokonuje oceny informacji rocznej i przyjmuje tę informację
albo odmawia jej przyjęcia. Odmowa przyjęcia informacji rocznej wymaga uzasadnienia.
§ 3.
Niewykonanie w terminie obowiązku, o którym mowa w § 1, jest równoznaczne z odmową
przyjęcia informacji przez Ministra Sprawiedliwości.
§ 4.
Prezes sądu apelacyjnego, któremu odmówiono przyjęcia informacji rocznej, może w terminie
czternastu dni od dnia poinformowania go o tym złożyć Ministrowi Sprawiedliwości pisemne
zastrzeżenie.
§ 5.
W przypadku złożenia zastrzeżenia, Minister Sprawiedliwości w terminie miesiąca od
dnia złożenia zastrzeżenia przyjmuje informację roczną albo przekazuje sprawę do rozpoznania
Krajowej Radzie Sądownictwa, zawiadamiając prezesa sądu o sposobie rozpatrzenia zastrzeżenia.
W przypadku uwzględnienia zastrzeżenia przez Krajową Radę Sądownictwa w całości Minister
Sprawiedliwości przyjmuje informację roczną.
§ 6.
Odmowa przyjęcia informacji rocznej przez Ministra Sprawiedliwości oznacza rażące
niewywiązywanie się przez prezesa sądu apelacyjnego z obowiązków służbowych w rozumieniu
art. 27 § 1 pkt 1.
Art. 37i.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb sprawowania nadzoru administracyjnego nad
działalnością sądów, o której mowa w art. 8 pkt 2, a także sposób dokumentowania czynności
nadzorczych i sporządzania informacji rocznych o działalności sądów, mając na uwadze
zapewnienie sprawności i skuteczności nadzoru oraz zapewnienie prawidłowego wykonywania
czynności nadzorczych.
Art. 40.
§ 1.
Sąd apelacyjny lub sąd okręgowy jako sąd odwoławczy, w razie stwierdzenia przy rozpoznawaniu
sprawy oczywistej obrazy przepisów, niezależnie od innych uprawnień, wytyka uchybienie
Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Przed wytknięciem uchybienia poucza się sędziego, asesora sądowego
wchodzących w skład sądu orzekającego w pierwszej instancji o możliwości złożenia
na piśmie wyjaśnień w terminie siedmiu dni. Stwierdzenie i wytknięcie uchybienia nie
wpływa na rozstrzygnięcie sprawy.
§ 2.
O wytknięciu uchybienia sąd apelacyjny lub sąd okręgowy, o którym mowa w § 1, zawiadamia
prezesa właściwego sądu, a w przypadkach poważniejszych uchybień - także Ministra
Sprawiedliwości.
§ 2a.
W terminie czternastu dni od dnia doręczenia postanowienia zawierającego wytknięcie
uchybienia, sędzia lub asesor sądowy wchodzący w skład sądu orzekającego w pierwszej
instancji może wnieść odwołanie od tego postanowienia do Sądu Najwyższego.
§ 2b.
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu odwołania utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie albo
uchyla je w całości lub części.
§ 3.
Odpis prawomocnego postanowienia zawierającego wytknięcie uchybienia dołącza się do
akt osobowych sędziego lub asesora sądowego. Do akt osobowych dołącza się także złożone
przez sędziego lub asesora sądowego wyjaśnienia oraz odwołanie.
§ 4.
Po upływie pięciu lat od dnia uprawomocnienia się postanowienia zawierającego wytknięcie
uchybienia prezes sądu z urzędu zarządza usunięcie z akt osobowych dokumentów, o których
mowa w § 3. Jednocześnie z usunięciem dokumentów z akt osobowych wszelkie dane dotyczące
wytknięcia uchybienia usuwa się z wykazu służbowego, o którym mowa w art. 67 § 1.
Jeżeli jednak w tym okresie stwierdzono kolejną oczywistą obrazę przepisów przy rozpoznawaniu
sprawy przez sąd odwoławczy, skutkującą wytknięciem uchybienia, lub zwrócono uwagę
w trybie art. 37 § 4, dopuszczalne jest tylko jednoczesne usunięcie wszystkich dokumentów
i danych.
Art. 41.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa, określi,
w drodze rozporządzenia, regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych określający:
1)
wewnętrzną organizację i porządek funkcjonowania sądów,
2)
szczegółowe zasady przydziału spraw, w tym:
a)
sposób dokonywania losowania spraw,
b)
zasady ustalania składów wieloosobowych,
c)
(uchylona)
d)
zasady zmniejszenia przydziału spraw ze względu na pełnione funkcje i usprawiedliwione
nieobecności oraz podstawy czasowego wstrzymania przydziału spraw,
e)
warunki uczestniczenia w przydziale tylko niektórych kategorii spraw rozpoznawanych
w wydziale,
f)
zasady pełnienia dyżurów oraz rodzaje spraw podlegających przydzieleniu zgodnie z
planem dyżurów,
g)
zasady sporządzania planu zastępstw oraz rodzaje czynności podejmowanych zgodnie z
planem zastępstw,
h)
zasady podziału terytorialnego obszarów Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu opiekuńczych i nieletnich
oraz przydziału tych obszarów sędziom,
i)
(uchylona)
3)
sposób realizacji zadań związanych z funkcjonowaniem Europejskiej Sieci Sądowej w
sprawach cywilnych i handlowych,
4)
porządek czynności w sądach, porządek urzędowania organów sądów i wykonywania zadań
sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych pełniących funkcje kierownicze,
tok czynności administracyjnych w sprawach należących do właściwości sądów, dopuszczalne
systemy i rozkład czasu urzędowania, warunki i tryb udostępniania i przesyłania akt
i dokumentów z akt oraz warunki udostępniania pomieszczeń dla uczestników postępowania,
świadków i innych osób przebywających w sądach
- uwzględniając zasady sprawności, racjonalności, ekonomicznego i szybkiego działania
oraz potrzebę zapewnienia rzetelnego wykonywania zadań powierzonych sądom, a także
potrzebę zapewnienia równomiernego i obiektywnego obciążenia sędziów, asesorów sądowych
i referendarzy sądowych obowiązkami, zapewnienia zbliżonego prawdopodobieństwa udziału
w składzie wieloosobowym, wykorzystania rozwiązań informatycznych do losowego przydziału
spraw oraz zastosowania innych sposobów losowego przydziału spraw w przypadku braku
możliwości korzystania z tych rozwiązań.
§ 1a.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa oraz właściwego
zgromadzenia ogólnego sędziów sądu apelacyjnego, zgromadzenia ogólnego sędziów sądu
okręgowego albo zgromadzenia ogólnego sędziów sądu rejonowego, może określić, w drodze
rozporządzenia, w zakresie, o którym mowa w § 1, regulamin wewnętrznego urzędowania
sądów powszechnych zawierający regulacje odmienne od zawartych w przepisach wykonawczych
wydanych na podstawie § 1, stosowany przez czas określony nie dłuższy niż dwa lata,
w nie więcej niż dwóch sądach rejonowych lub dwóch okręgach sądowych, lub na obszarze
nie więcej niż dwóch apelacji, uwzględniając konieczność zweryfikowania działania
w praktyce tych regulacji.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe czynności sądów
w sprawach z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego oraz karnego w stosunkach
międzynarodowych, w tym: uwierzytelnianie dokumentów przeznaczonych do użytku za granicą,
sposób wykonywania czynności dotyczących osób korzystających z immunitetów i przywilejów
dyplomatycznych i konsularnych oraz czynności z udziałem tych osób, czynności związane
ze stawiennictwem przed sądami, tryb ustalania obywatelstwa, szczegółowy tryb występowania
o pomoc prawną i udzielania takiej pomocy sądom i innym organom państw obcych oraz
szczegółowy tryb występowania o wydanie osób ściganych lub skazanych oraz inne formy
współpracy w sprawach karnych.
Rozdział 5a. Tryb rozpatrywania skarg i wniosków
Art. 41a.
§ 1.
Skargi i wnioski rozpatruje się bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie
miesiąca od daty ich wpływu.
§ 2.
Skargi, w zakresie dotyczącym działalności sądów, w dziedzinie, w której sędziowie
i asesorzy sądowi są niezawiśli, nie podlegają rozpatrzeniu. Organ sądu, do którego
taka skarga lub wniosek zostały skierowane, zawiadamia skarżącego o przyczynach odmowy
rozpatrzenia skargi. Jeżeli jednak skarga dotyczy czynności sądu podlegającej zaskarżeniu
w toku instancji, organ ten jest obowiązany niezwłocznie przekazać skargę do akt sprawy,
której skarga dotyczy, zawiadamiając o tym skarżącego.
§ 3.
Skargi lub wnioski dotyczące treści czynności sądu jeszcze niedokonanych, należących
do dziedziny, o której mowa w § 2, podlegają niezwłocznemu przekazaniu do akt postępowania,
którego dotyczą.
§ 4.
Skargi lub wnioski zawierające treści znieważające lub słowa powszechnie uznawane
za obelżywe pozostawia się bez rozpatrzenia, zawiadamiając o tym skarżącego lub wnioskodawcę,
z podaniem przyczyny pozostawienia skargi lub wniosku bez rozpatrzenia.
Art. 41b.
§ 1.
Organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu,
jest prezes sądu.
§ 2.
Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu okręgowego i sądu rejonowego,
organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu okręgowego. Jeżeli skarga lub wniosek
dotyczą działalności sądu apelacyjnego i sądu okręgowego, organem właściwym do rozpatrzenia
jest prezes sądu apelacyjnego.
§ 3.
Organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu rejonowego
jest prezes sądu okręgowego, działalności prezesa sądu okręgowego - prezes sądu apelacyjnego,
a działalności prezesa sądu apelacyjnego - Krajowa Rada Sądownictwa.
§ 3a.
Organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności zastępcy rzecznika
dyscyplinarnego sądu apelacyjnego lub zastępcy rzecznika dyscyplinarnego sądu okręgowego
jest Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Powszechnych, a skargi dotyczącej działalności
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych - Krajowa Rada Sądownictwa.
§ 3b.
Organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności Rzecznika Dyscyplinarnego
Ministra Sprawiedliwości jest Minister Sprawiedliwości.
§ 4.
Prezes sądu apelacyjnego, w terminie do końca kwietnia każdego roku, informuje Ministra
Sprawiedliwości o nieprawidłowościach stwierdzonych w wyniku rozpatrzenia skarg przez
prezesów sądów działających na obszarze apelacji.
Art. 41c.
§ 1.
Skarga dotycząca działalności sądów, skierowana do innych organów władzy publicznej,
podlega przekazaniu do rozpatrzenia organom, o których mowa w art. 41b § 1-3.
§ 2.
Jeżeli skarga lub wniosek dotyczy działalności administracyjnej sądu, organ właściwy
do ich rozpatrzenia, uznając skargę lub wniosek za uzasadniony, podejmuje lub zleca
czynności z zakresu nadzoru nad działalnością administracyjną sądów.
Art. 41d.
Skarga, w zakresie w jakim zawiera wniosek o pociągnięcie sędziego lub asesora sądowego
do Odpowiedzialność dyscyplinarnaOdpowiedzialność za naruszenie obowiązków zawodowych, służbowych albo zasad etyki właściwych dla określonej grupy. Jej zasady, przewinienia i kary określają przepisy dotyczące danego zawodu lub służby.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, podlega niezwłocznie przekazaniu właściwemu rzecznikowi
dyscyplinarnemu. Rzecznik, po wstępnym ustaleniu okoliczności podniesionych w skardze,
może podjąć czynności wyjaśniające z własnej inicjatywy. O sposobie załatwienia skargi
rzecznik dyscyplinarny zawiadamia skarżącego oraz organ, który przekazał mu skargę.
W przypadku wszczęcia Postępowanie dyscyplinarnePostępowanie prowadzone wobec osoby podlegającej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z zarzutem naruszenia obowiązków zawodowych lub służbowych. Jego zasady i możliwe kary zależą od ustawy regulującej daną grupę zawodową lub służbę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu i złożenia wniosku o rozpoznanie
sprawy dyscyplinarnej do sądu dyscyplinarnego, rzecznik dyscyplinarny zawiadamia o
tych czynnościach skarżącego. Przepisów art. 114 § 9, 11 i 13 nie stosuje się.
Art. 41e.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb i organizację przyjmowania i rozpatrywania
skarg i wniosków, dotyczących działalności sądów, mając na względzie konieczność zapewnienia
realizacji prawa do składania skarg i wniosków oraz rzetelności i wszechstronności
ich rozpatrywania.
Rozdział 6. Ogólne przepisy o czynnościach sądów
Art. 42.
§ 1.
Sądy wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 2.
Sądy rozpoznają i rozstrzygają sprawy w postępowaniu jawnym.
§ 3.
Rozpoznanie sprawy w postępowaniu niejawnym lub wyłączenie Zasada jawności postępowaniaZasada zapewniająca publiczną dostępność rozprawy albo informacji o postępowaniu w zakresie określonym ustawą. Może zostać ograniczona dla ochrony wartości wskazanych w przepisach.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jest
dopuszczalne jedynie na podstawie przepisów ustaw.
Art. 42a.
§ 1.
W ramach działalności sądów lub organów sądów niedopuszczalne jest kwestionowanie
UmocowanieUpoważnienie do działania w cudzym imieniu, wynikające z pełnomocnictwa, przedstawicielstwa ustawowego albo innej podstawy prawnej. Czynność dokonana w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sądów i trybunałów, konstytucyjnych organów państwowych oraz organów kontroli
i ochrony prawa.
§ 2.
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez sąd powszechny lub inny organ władzy
zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia
do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
§ 3.
Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności
z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po
powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 6, jeżeli w okolicznościach
danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności,
mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego
oraz charakteru sprawy.
§ 4.
Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 3, może być złożony wobec sędziego
wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji lub apelację,
z wyłączeniem spraw, w których termin do ich rozpoznania i wydania orzeczenia jest
nie dłuższy niż miesiąc od dnia złożenia pisma procesowego wszczynającego postępowanie
w sprawie.
§ 5.
Wniosek składa się w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia
wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu
pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma
w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę,
a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie.
§ 6.
Uprawnionym do złożenia wniosku jest w postępowaniu:
1)
w sprawach o przestępstwa skarbowe i WykroczenieCzyn zabroniony przez ustawę pod groźbą kary, lżejszy od przestępstwa. Odpowiedzialność za wykroczenie może ponosić tylko osoba spełniająca warunki określone w przepisach.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu skarbowe - strona;
2)
w sprawach o wykroczenia - strona;
3)
w przedmiocie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą
kary - strona i wnioskodawca;
4)
karnym - strona;
5)
w sprawach nieletnich - strona;
6)
cywilnym - strona i uczestnik postępowania;
7)
dyscyplinarnym - obwiniony.
§ 7.
Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto
zawierać:
1)
żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 3;
2)
przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.
§ 8.
Wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 7, podlega odrzuceniu bez wezwania
do usunięcia Braki formalneNiespełnienie wymogów formalnych pisma lub wniosku, na przykład brak podpisu, oznaczenia strony albo wymaganych załączników. Zwykle podlegają uzupełnieniu w wyznaczonym terminie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie
terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
§ 9.
Wniosek złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu dokonującego czynności
w toku postępowania przygotowawczego w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe
lub w postępowaniu karnym pozostawia się bez rozpoznania.
§ 10.
Jeżeli uprawniony do złożenia wniosku złożył wnioski wobec więcej niż jednego sędziego
wyznaczonego do składu rozpoznającego sprawę lub wnioski zostały złożone w tej samej
sprawie przez kilku uprawnionych do złożenia wniosku, sąd może zarządzić połączenie
wniosków w celu ich łącznego rozpoznania. W przypadku łącznego rozpoznania wniosków,
wnioski rozpoznaje skład sądu wyznaczony do rozpoznania wniosku, który został złożony
jako pierwszy.
§ 11.
Uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy. Wyłączenie sędziego
od udziału w danej sprawie nie może stanowić podstawy do wyłączenia tego sędziego
w innych prowadzonych przez niego sprawach.
§ 12.
W razie uwzględnienia wniosku, sąd z urzędu sporządza w terminie 3 dni uzasadnienie
postanowienia.
§ 13.
W razie uwzględnienia wniosku, odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręcza się
również sędziemu, którego wniosek dotyczy. Sędzia może w terminie 3 dni złożyć wniosek
o ponowne rozpoznanie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy w składzie 5 sędziów losowanych
spośród całego składu Sądu Najwyższego, w terminie 7 dni utrzymuje w mocy postanowienie
o wyłączeniu sędziego albo uchyla postanowienie o wyłączeniu sędziego i oddala wniosek.
Do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy, sędzia podejmuje czynności niecierpiące
zwłoki.
§ 14.
W zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do rozpoznania wniosku, o którym mowa
w § 4, stosuje się odpowiednio w sprawach:
1)
cywilnych - przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego dotyczące rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego i zażalenia,
2)
karnych - przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 37) dotyczące rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, z wyłączeniem art. 42 § 3 zdanie
trzecie tej ustawy w zakresie dotyczącym czynności niecierpiących zwłoki, w szczególności
w przedmiocie tymczasowego aresztowania.
Art. 43.
§ 1.
Sąd może pełnić czynności poza swoją siedzibą, a w razie konieczności także poza obszarem
swojej właściwości, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości lub jeżeli przez
to nastąpi znaczne zmniejszenie kosztów.
§ 2.
(uchylony)
Art. 44.
§ 1.
W przypadkach przewidzianych w ustawach sądy są obowiązane wykonywać poszczególne
czynności sądowe na żądanie innych sądów oraz innych organów.
§ 2.
Sądy są obowiązane udzielać pomocy sądowej również na żądanie sądów zagranicznych,
jeżeli wzajemność jest zapewniona; żądanie pomocy sądowej, skierowane przez Ministra
Sprawiedliwości, jest wiążące dla sądu wezwanego.
§ 3.
Sądy są obowiązane wykonywać czynności dowodowe, w zakresie przewidzianym w przepisach
o postępowaniu cywilnym, na wniosek organów orzekających w przypadkach innych niż
wymienione w § 1 i 2, jeżeli wniosek został skierowany przez Ministra Sprawiedliwości.
§ 4.
O wykonanie czynności wymienionych w § 3 należy zwrócić się do sądu rejonowego, w
którego obszarze właściwości czynność ma być wykonana.
Art. 45.
§ 1.
Sędziego lub asesora sądowego w jego czynnościach może zastąpić sędzia lub asesor
sądowy tego samego sądu, a także sędzia delegowany na podstawie art. 77 § 1 albo 8.
§ 2.
Zastąpienie, o którym mowa w § 1, może nastąpić na podstawie zarządzenia przewodniczącego
wydziału lub prezesa sądu, wydanego na wniosek sędziego lub asesora sądowego albo
z urzędu, w celu zapewnienia sprawności postępowania.
§ 3.
W sprawach rozpoznawanych w składzie jednego sędziego sędzia może powierzyć aplikantowi
Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, po 24 miesiącach aplikacji sędziowskiej,
prowadzenie pod swoim nadzorem poszczególnych czynności w trakcie posiedzenia jawnego
lub rozprawy, w tym zadawanie pytań świadkom, biegłym i stronom oraz innym osobom
wysłuchiwanym przez sąd, z wyłączeniem możliwości wydawania orzeczeń.
Art. 46.
§ 1.
W składzie sądu może brać udział tylko jeden sędzia innego sądu. Sędzia sądu niższego
nie może być przewodniczącym składu sądu, z wyłączeniem spraw rozpoznawanych w składzie
jednego sędziego i dwóch ławników albo w składzie jednego sędziego.
§ 2.
W tym samym składzie sądu nie mogą brać udziału osoby, o których mowa w art. 6.
Art. 47.
§ 1.
Prezes sądu może zarządzić przydzielenie dodatkowego sędziego lub asesora sądowego
do sprawy, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że będzie ona trwać czas dłuższy. W
razie potrzeby można przydzielić dwóch dodatkowych sędziów lub asesorów sądowych wskazując
kolejność, w której będą oni wstępować do udziału w naradzie i głosowaniu.
§ 2.
Dodatkowy sędzia lub asesor sądowy bierze udział w naradzie i głosowaniu, jeżeli jeden
z sędziów lub asesorów sądowych nie może uczestniczyć w składzie sądu.
Art. 47a.
§ 1.
Sprawy są przydzielane sędziom i asesorom sądowym losowo, w ramach poszczególnych
kategorii spraw, chyba że sprawa podlega przydziałowi sędziemu pełniącemu dyżur.
§ 2.
Przydział spraw w ramach poszczególnych kategorii jest równy, chyba że został zmniejszony
z uwagi na pełnioną funkcję, uczestniczenie w przydziale spraw innej kategorii lub
z innych przyczyn przewidzianych ustawą.
§ 3.
Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do przydziału spraw referendarzom sądowym.
§ 4.
Sprawy z zakresu prawa opiekuńczego i nieletnich oraz inne sprawy należące do sądu opiekuńczego mogą być przydzielane
według kryterium terytorialnego. Szczególne zasady przydziału mogą zostać ustanowione
także w sprawach rejestrowych, wieczystoksięgowych oraz związanych z wykonaniem orzeczeń.
§ 5.
W razie przydzielenia sprawy wymagającej nadzwyczajnego nakładu pracy, sędzia sprawozdawca
może zwrócić się do prezesa sądu z wnioskiem o wstrzymanie przydziału kolejnych spraw
na czas określony. Prezes sądu rozpoznaje wniosek niezwłocznie. Decyzję prezesa sądu
wraz z uzasadnieniem doręcza się sędziemu, którego dotyczy, oraz podaje do wiadomości
sędziów danego sądu. Od decyzji prezesa sądu sędziemu, którego decyzja dotyczy, oraz
grupie co najmniej 10 % sędziów danego sądu przysługuje odwołanie do kolegium sądu
w terminie siedmiu dni od dnia jej doręczenia albo podania do wiadomości. Uchwałę
kolegium sądu wraz z uzasadnieniem doręcza się sędziemu, którego decyzja dotyczy,
oraz podaje do wiadomości wszystkich sędziów danego sądu.
Art. 47b.
§ 1.
Zmiana składu sądu może nastąpić tylko w przypadku niemożności rozpoznania sprawy
w dotychczasowym składzie albo długotrwałej przeszkody w rozpoznaniu sprawy w dotychczasowym
składzie. Przepis art. 47a stosuje się odpowiednio.
§ 2.
Jeżeli konieczne jest podjęcie czynności w sprawie, w szczególności gdy wynika to
z odrębnych przepisów lub przemawia za tym wzgląd na sprawność postępowania, a skład
sądu, któremu została przydzielona sprawa, nie może jej podjąć, czynność ta jest podejmowana
przez skład sądu wyznaczony zgodnie z planem zastępstw, a jeżeli czynność nie jest
objęta planem zastępstw, przez skład sądu wyznaczony zgodnie z art. 47a.
§ 3.
Decyzje w sprawach, o których mowa w § 1 i 2, podejmuje prezes sądu albo upoważniony
przez niego sędzia.
§ 4.
Zmiana miejsca służbowego sędziego lub delegowanie do innego sądu oraz zakończenie
delegowania nie stanowi przeszkody do podejmowania czynności w sprawach przydzielonych
w dotychczasowym miejscu służbowym albo miejscu pełnienia służby, aż do ich zakończenia.
§ 5.
Na wniosek sędziego lub z urzędu kolegium sądu właściwe dla nowego miejsca służbowego
sędziego lub miejsca jego delegowania może zwolnić sędziego z obowiązku rozpoznania
części lub wszystkich spraw, w szczególności w razie znacznej odległości od tego sądu
do nowego miejsca służbowego sędziego lub miejsca jego delegowania, a także przy uwzględnieniu
stopnia zaawansowania rozpoznawanych spraw. Przed podjęciem uchwały kolegium sądu
zasięga opinii prezesów Właściwość sąduUstawowo określona kompetencja sądu do rozpoznania danej sprawy. Może zależeć między innymi od rodzaju sprawy, jej wartości, miejsca lub etapu postępowania.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
§ 6.
Przepisy § 4 i 5 stosuje się odpowiednio w przypadku przeniesienia do innego wydziału
tego samego sądu oraz w przypadku powołania na stanowisko sędziego w sądzie wyższej
instancji.
Art. 47c.
Przewodniczący składu sądu może sprawdzić dane osobowe osób obecnych w miejscu dokonywania
czynności sądowej na podstawie dowodu osobistego lub innego dokumentu stwierdzającego
tożsamość. W przypadku odmowy poddania się sprawdzeniu tożsamości lub braku możliwości
jej sprawdzenia przewodniczący składu sądu może zobowiązać taką osobę do opuszczenia
miejsca dokonywania czynności sądowej.
Art. 48.
§ 1.
Przewodniczący składu sądu może upomnieć osobę, która narusza powagę, spokój lub porządek
czynności sądowych, a po bezskutecznym upomnieniu może ją wydalić z sali rozpraw.
§ 2.
Sąd może wydalić osobę biorącą udział w sprawie tylko wtedy, gdy mimo uprzedzenia
o skutkach prawnych jej nieobecności przy czynnościach sądowych nadal zachowuje się
w sposób określony w § 1.
§ 3.
Sąd może wydalić z sali rozpraw publiczność z powodu jej niewłaściwego zachowania.
Art. 49.
§ 1.
W razie naruszenia powagi, spokoju lub porządku czynności sądowych albo ubliżenia
sądowi, innemu organowi państwowemu lub osobom biorącym udział w sprawie, sąd może
ukarać osobę, która dopuściła się tego czynu Kary porządkoweSankcje, które pracodawca może zastosować wobec pracownika za naruszenie obowiązków organizacyjnych lub porządkowych. Należą do nich upomnienie, nagana oraz kara pieniężna w przypadkach wskazanych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu: grzywny w wysokości
do 3000 złotych lub Kara pozbawienia wolnościKara polegająca na osadzeniu skazanego w zakładzie karnym na czas oznaczony. Jest jedną z kar przewidzianych przez prawo karne.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do czternastu dni; osobie pozbawionej
wolności, w tym także Tymczasowe aresztowanieNajsurowszy środek zapobiegawczy w postępowaniu karnym, polegający na pozbawieniu wolności oskarżonego przed prawomocnym zakończeniem sprawy. Stosuje go sąd, gdy zachodzą ustawowe przesłanki i środek jest konieczny.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jako karę porządkową można wymierzyć
karę przewidzianą w przepisach o wykonywaniu kary pozbawienia wolności albo w przepisach
o wykonywaniu tymczasowego aresztowania.
§ 2.
Jeżeli czynu określonego w § 1 dopuścił się żołnierz w czynnej służbie wojskowej,
z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie, sąd - zamiast
wymierzenia kary - zwraca się do właściwego dowódcy jednostki wojskowej, który stosuje
środki przewidziane w przepisach dotyczących żołnierzy; przepis ten stosuje się odpowiednio
do osoby odbywającej zasadniczą służbę w obronie cywilnej.
§ 3.
Przepisy § 1 i 2 stosuje się także, gdy czynu określonego w § 1 dopuszczono się w
piśmie złożonym w sądzie lub za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość,
o ile istnieje pewność co do osoby, która dopuściła się tego czynu.
§ 4.
Jeżeli naruszenie powagi, spokoju lub porządku czynności sądowych albo ubliżenie sądowi
godzi w osobę sędziego albo członka składu sądu, postanowienie w przedmiocie ukarania
karą porządkową wydaje niezwłocznie na posiedzeniu sąd w składzie jednego sędziego
niebędącego w składzie dokonującym czynności sądowych ani w składzie rozpoznającym
sprawę, której dotyczą te czynności. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 5.
Postanowienie w przedmiocie ukarania karą porządkową w sytuacji, o której mowa w §
3, wydaje się po wysłuchaniu osoby, która dopuściła się czynu określonego w § 1, chyba
że wysłuchanie nie jest możliwe albo osoba ta bez usprawiedliwienia nie stawiła się
na posiedzenie.
§ 6.
Postanowienie, o którym mowa w § 4, wydaje się po wysłuchaniu osoby, która dopuściła
się czynu określonego w § 4, chyba że wysłuchanie nie jest możliwe albo osoba ta bez
usprawiedliwienia nie stawiła się na posiedzenie. W sytuacji, w której czynu określonego
w § 4 dopuszczono się w piśmie złożonym w sądzie lub za pośrednictwem środków porozumiewania
się na odległość oraz istnieje pewność co do osoby, która dopuściła się tego czynu,
przepis zdania pierwszego stosuje się odpowiednio.
§ 7.
Do postępowania w przedmiocie ukarania karą porządkową stosuje się przepisy postępowania
właściwego w sprawie, w toku której dopuszczono się czynu naruszenia powagi, spokoju
lub porządku czynności sądowych albo ubliżenia innemu organowi państwowemu lub osobom
biorącym udział w sprawie.
Art. 50.
§ 1.
Postanowienie o ukaraniu Kary porządkoweSankcje, które pracodawca może zastosować wobec pracownika za naruszenie obowiązków organizacyjnych lub porządkowych. Należą do nich upomnienie, nagana oraz kara pieniężna w przypadkach wskazanych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jest wykonalne z chwilą uprawomocnienia.
Od postanowienia przysługuje zażalenie do sądu bezpośrednio przełożonego, a gdy zostało
wydane przez sąd apelacyjny do Sądu Najwyższego. Postanowienie w przedmiocie zażalenia
wydaje się niezwłocznie. Ponadto do zażalenia stosuje się przepisy o postępowaniu
właściwe w sprawie, w której zastosowano karę porządkową.
§ 2.
Ukaranie karą porządkową nie uchyla odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej za ten
sam czyn.
§ 2a.
Do Wykonanie karyRealizacja prawomocnie orzeczonej kary zgodnie z przepisami prawa karnego wykonawczego. Obejmuje wykonywanie kar oraz związanych z nimi obowiązków i środków.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu porządkowej grzywny stosuje się odpowiednio art. 206 § 1 i 2 Kodeksu karnego wykonawczego.
§ 3.
W razie nieuiszczenia kary porządkowej grzywny, zamienia się ją na Kara pozbawienia wolnościKara polegająca na osadzeniu skazanego w zakładzie karnym na czas oznaczony. Jest jedną z kar przewidzianych przez prawo karne.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu do siedmiu dni, biorąc pod uwagę rodzaj przewinienia, warunki osobiste ukaranego
oraz stopień jego winy. Postanowienie w tym przedmiocie wydaje sąd w składzie jednego
sędziego niebędącego w składzie rozpoznającym sprawę, której dotyczył czyn określony
w art. 49 § 1 i 4, na posiedzeniu po wysłuchaniu ukaranego, chyba że wysłuchanie nie
jest możliwe albo ukarany bez usprawiedliwienia nie stawił się na posiedzenie. Postanowienie
jest natychmiast wykonalne. Od postanowienia przysługuje zażalenie. W razie wniesienia
zażalenia sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, może wstrzymać wykonanie kary
pozbawienia wolności. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio.
Art. 51.
§ 1.
Zarządzenia porządkowe przewodniczącego składu sądu oraz Kary porządkoweSankcje, które pracodawca może zastosować wobec pracownika za naruszenie obowiązków organizacyjnych lub porządkowych. Należą do nich upomnienie, nagana oraz kara pieniężna w przypadkach wskazanych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wymierzane
przez sąd nie mają zastosowania do sędziów, asesorów sądowych i ławników należących
do składu orzekającego oraz do prokuratora, Prezesa, wiceprezesów, radców i referendarzy
Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej biorących udział w sprawie, a także
osób, do udziału których w sprawie stosuje się przepisy o prokuratorze.
§ 2.
Do obrońcy i pełnomocnika, będącego adwokatem lub aplikantem adwokackim, uprawnionym
do występowania przed sądem na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 i 1268 oraz z 2023 r. poz. 1860), albo radcą prawnym lub aplikantem radcowskim, uprawnionym do występowania przed
sądem na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1166 oraz z 2023 r. poz. 1860), biorącego udział w sprawie nie stosuje się Kara pozbawienia wolnościKara polegająca na osadzeniu skazanego w zakładzie karnym na czas oznaczony. Jest jedną z kar przewidzianych przez prawo karne.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, o której mowa
w art. 49 § 1 i w art. 50 § 3.
Art. 51a.
§ 1.
Sąd z urzędu ustala i stosuje właściwe prawo obce. Sąd może zwrócić się do Ministra
Sprawiedliwości o udzielenie tekstu tego prawa oraz wyjaśnienie obcej praktyki sądowej.
§ 2.
Sąd może zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości również o udzielenie informacji co
do istnienia wzajemności w stosunkach z państwem obcym.
§ 3.
Celem ustalenia treści prawa obcego lub obcej praktyki sądowej albo istnienia wzajemności
sąd może zastosować także inne środki, w tym zasięgnąć Opinia biegłegoŚrodek dowodowy sporządzany przez osobę mającą wiadomości specjalne, gdy do wyjaśnienia sprawy potrzebna jest wiedza wykraczająca poza doświadczenie sądu. Sąd ocenia opinię jak każdy inny dowód.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 51b.
W razie wątpliwości co do istnienia przywileju lub immunitetu wynikającego z prawa
międzynarodowego sąd może zwrócić się do ministra właściwego do spraw zagranicznych
o informację.
Art. 52.
Sędziemu lub asesorowi sądowemu dokonującemu czynności sądowej jednoosobowo przysługują
prawa przewodniczącego oraz prawa sądu przewidziane w art. 48-50.
Art. 52a.
§ 1.
Przepisy art. 47c i art. 48 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do osób uczestniczących
w posiedzeniu przeprowadzanym przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających jego
przeprowadzenie za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość przebywających
poza budynkiem sądu.
§ 2.
Osoba uczestnicząca w posiedzeniu, o którym mowa w § 1, jest obowiązana podać na żądanie
przewodniczącego składu sądu informacje o miejscu, w którym przebywa, oraz o towarzyszących
jej osobach.
Art. 53.
§ 1.
Dla każdej sprawy z zakresu, o którym mowa w art. 1 § 2 i 3 tworzy się akta. Akta
mogą być tworzone i przetwarzane także z wykorzystaniem technik informatycznych.
§ 1a.
System teleinformatyczny obsługujący postępowanie sądowe, w którym tworzy się i przetwarza
akta sprawy, utrzymuje Minister Sprawiedliwości.
§ 1a.
(uchylony)
§ 1b.
Minister Sprawiedliwości jest administratorem systemu teleinformatycznego obsługującego
postępowanie sądowe.
§ 1b.
(uchylony)
§ 1c.
Minister Sprawiedliwości, jako administrator systemu teleinformatycznego obsługującego
postępowanie sądowe nie ma dostępu do akt postępowania.
§ 1c.
(uchylony)
§ 2.
Akta sprawy przechowuje się w sądzie lub systemie teleinformatycznym obsługującym
postępowanie sądowe przez okres niezbędny ze względu na rodzaj i charakter sprawy,
terminy PrzedawnienieUpływ terminu, po którym roszczenie majątkowe nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia. Sąd uwzględnia przedawnienie z urzędu tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, interesy osób biorących udział w postępowaniu oraz znaczenie
materiałów zawartych w aktach jako źródła informacji.
§ 3.
Po okresie przechowywania w sądzie akta sprawy podlegają przekazaniu do właściwych
archiwów państwowych.
§ 4.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, warunki i zakres przesłanek
określonych w § 2 oraz warunki i tryb przechowywania i przekazywania akt, a także
warunki i tryb niszczenia akt po upływie okresu ich przechowywania.
§ 5.
(uchylony)
Art. 53a.
§ 1.
Pochodzący od sądu dokument uzyskany z systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie
sądowe ma moc dokumentu wydanego przez sąd, o ile ma cechy umożliwiające jego weryfikację
w tym systemie.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób i cechy umożliwiające
weryfikację istnienia i treści pisma w systemie teleinformatycznym obsługującym postępowanie
sądowe, mając na względzie minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych oraz
potrzebę ochrony praw osób uczestniczących w postępowaniach sądowych.
Art. 53b.
Sąd może weryfikować także za pośrednictwem systemu teleinformatycznego status prokuratora,
asesora prokuratorskiego, adwokata, aplikanta adwokackiego, radcy prawnego, aplikanta
radcowskiego, prawnika zagranicznego, rzecznika patentowego, aplikanta rzecznikowskiego
lub radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej dokonujących Czynności procesoweDziałania uczestników postępowania albo organu procesowego wywołujące skutki przewidziane przez prawo procesowe, na przykład wniesienie pozwu, złożenie wniosku lub wydanie postanowienia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.
Art. 53c.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości może zażądać przedstawienia mu akt sprawy, w której sąd zwrócił
się o udzielenie tekstu prawa obcego, wyjaśnienie obcej praktyki sądowej lub informację
co do istnienia wzajemności w stosunkach z państwem obcym.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości może zażądać przedstawienia mu akt sprawy lub niezbędnych
informacji w celu wykonywania zadań związanych z reprezentowaniem Rzeczypospolitej
Polskiej przed sądami międzynarodowymi, komitetami traktatowymi, organizacjami międzynarodowymi
lub międzynarodowymi sądami arbitrażowymi.
§ 2a.
Minister Sprawiedliwości może żądać udostępnienia akt sprawy, o których mowa w § 2,
ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych na jego wniosek, w celu wykonywania zadań
związanych z reprezentowaniem Rzeczypospolitej Polskiej przed Europejskim Trybunałem
Praw Człowieka lub innym organem międzynarodowym.
§ 3.
Akta spraw zakończonych mogą być udostępniane jednostkom organizacyjnym prowadzącym
działalność naukową lub badawczo-rozwojową dla celów naukowych i badawczych, a także
Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury dla celów dydaktycznych.
Art. 53d.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji
określi, w drodze rozporządzenia, tryb zakładania i udostępniania konta oraz sposób
korzystania z konta w systemie teleinformatycznym obsługującym postępowanie sądowe,
za pomocą którego można wnosić pisma procesowe, i zamykania go, z uwzględnieniem sprawności
postępowania, ochrony praw stron postępowania oraz możliwości składania jednorazowo
wielu pism.
Art. 53e.
§ 1.
O ile przepis szczególny tak stanowi, pisma sądowe doręcza się adwokatom, radcom prawnym,
rzecznikom patentowym, prokuratorowi, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
i organowi emerytalnemu określonemu przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych
drogą elektroniczną za pośrednictwem kont w systemie teleinformatycznym (portal informacyjny).
Za pośrednictwem portalu informacyjnego można też informować strony i ich pełnomocników
o czynnościach podejmowanych w sprawie.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji
określi, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne korzystania z portalu informacyjnego
i jego funkcjonowania oraz tryb zakładania, udostępniania i likwidacji konta w portalu
informacyjnym, z uwzględnieniem sprawności postępowania, ochrony praw stron postępowania
oraz zasad wykonywania zawodu przez adwokatów, radców prawnych i rzeczników patentowych.
§ 3.
Do posiadania konta instytucjonalnego w portalu informacyjnym obowiązany jest organ
emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Art. 54.
§ 1.
Do budynków sądów nie wolno wnosić broni, amunicji, materiałów wybuchowych ani innych
środków niebezpiecznych. Nie dotyczy to osób wykonujących w budynkach sądów obowiązki
służbowe wymagające posiadania broni.
§ 2.
Prezes sądu może zarządzić stosowanie środków zapewniających bezpieczeństwo w budynkach
sądów oraz zapobiegających naruszaniu zakazu, o którym mowa w § 1. W takim przypadku
do ochrony budynków sądów oraz osób w nich przebywających stosuje się przepisy o ochronie
osób i mienia.
§ 3.
W celu zapobieżenia naruszeniu zakazu, o którym mowa w § 1, oraz zapewnienia bezpieczeństwa,
o którym mowa w § 2, pracownik ochrony, wpisany na listę kwalifikowanych pracowników
ochrony fizycznej w rozumieniu ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1995), przy wykonywaniu zadań ochrony osób i mienia w budynku sądu ma prawo do:
1)
przeglądania zawartości bagażu lub odzieży osób wchodzących do budynku sądu;
2)
odmowy zezwolenia na wejście do budynku sądu osobie odmawiającej poddania się przeglądaniu
zawartości bagażu lub odzieży;
3)
odmowy zezwolenia na wejście do budynku sądu osobie posiadającej przy sobie przedmioty,
o których mowa w § 1;
4)
żądania usunięcia innych przedmiotów i urządzeń, które mogą stanowić zagrożenie dla
życia lub zdrowia ludzkiego lub mienia, lub oddania ich do depozytu.
§ 4.
Pracownik ochrony informuje sekretariat właściwego wydziału sądu o odmowie zezwolenia
na wejście do budynku sądu osobie wezwanej na rozprawę lub posiedzenie sądu w sytuacjach,
o których mowa w § 3 pkt 2 i 3.
§ 5.
Przeglądanie zawartości bagażu polega na:
1)
wzrokowej i manualnej kontroli zawartości bagażu, w tym manualnym sprawdzeniu znajdujących
się w nim przedmiotów;
2)
sprawdzeniu bagażu z wykorzystaniem środków technicznych niezbędnych do wykrywania
materiałów i urządzeń zabronionych, w szczególności broni, materiałów wybuchowych
oraz substancji mogących stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia.
§ 6.
Pracownik ochrony w związku z wykonywaniem czynności, o których mowa w § 5, ma prawo
żądania udostępnienia bagażu, w tym otwarcia i pokazania jego zawartości.
§ 7.
Czynności, o których mowa w § 5, wykonuje się w obecności posiadacza bagażu oraz w
miarę możliwości w sposób niepowodujący uszkodzenia bagażu i znajdujących się w nim
przedmiotów.
§ 8.
Przeglądanie odzieży polega na:
1)
manualnym sprawdzeniu zawartości odzieży oraz przedmiotów znajdujących się na ciele
osoby wchodzącej do budynku sądu lub przez nią posiadanych bez odsłaniania przykrytej
odzieżą powierzchni ciała;
2)
sprawdzeniu za pomocą środków technicznych niezbędnych do wykrywania materiałów i
urządzeń zabronionych, w szczególności broni, materiałów wybuchowych oraz substancji
mogących stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia.
§ 9.
Pracownik ochrony w związku z realizacją czynności, o których mowa w § 8, ma prawo
do żądania zdjęcia przez osobę wchodzącą do budynku sądu zewnętrznych warstw odzieży,
pokazania zawartości kieszeni, innych części odzieży lub przedmiotów znajdujących
się na ciele tej osoby lub przez nią posiadanych.
§ 10.
Czynności, o których mowa w § 8, wykonuje się w sposób możliwie najmniej naruszający
Dobra osobisteWartości ściśle związane z człowiekiem, np. zdrowie, wolność, cześć, wizerunek, nazwisko i tajemnica korespondencji. Ich naruszenie może uzasadniać żądanie zaniechania, usunięcia skutków i zadośćuczynienia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu osoby, wobec której są wykonywane, oraz w niezbędnym zakresie do zrealizowania
celu wykonywanej czynności. Czynności wykonuje w miarę możliwości pracownik ochrony
tej samej płci, co osoba poddana przeglądaniu odzieży.
§ 11.
Z wykonania czynności, o których mowa w § 5 i 8, dokonujący ich pracownik ochrony
sporządza protokół w przypadku, gdy osoba poddana przeglądaniu zawartości bagażu lub
odzieży zgłosiła takie żądanie bezpośrednio po dokonaniu tych czynności. Protokół nie podlega udostępnieniu osobom trzecim oraz może być udostępniony podmiotom
uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów w trybie w nich przewidzianym. Protokół
zawiera:
1)
oznaczenie czynności, podstawy prawnej i przyczyny jej podjęcia, miejsca jej dokonania
oraz dane osoby poddanej przeglądaniu zawartości bagażu lub odzieży, obejmujące imię,
nazwisko oraz numer ewidencyjny PESEL lub datę urodzenia oraz serię i numer dowodu
osobistego lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby;
2)
datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia czynności;
3)
dane pracownika ochrony dokonującego czynności obejmujące imię, nazwisko oraz nazwę
przedsiębiorcy, na rzecz którego wykonuje zadania ochrony albo nazwę jednostki organizacyjnej
lub przedsiębiorcy w przypadku, gdy pracownik ochrony wykonuje zadania ochrony w ramach
wewnętrznej służby ochrony;
4)
przebieg czynności, oświadczenia i wnioski jej uczestników;
5)
spis znalezionych i odebranych przedmiotów oraz w miarę potrzeby ich opis;
6)
pouczenie osoby poddanej przeglądaniu zawartości bagażu lub odzieży o jej prawach,
w szczególności o prawie do złożenia skargi, o której mowa w § 12;
7)
podpis osoby dokonującej czynności oraz osoby poddanej przeglądaniu zawartości bagażu
lub odzieży albo wzmiankę o odmowie złożenia podpisu.
§ 12.
Osobie poddanej przeglądaniu zawartości bagażu lub odzieży przysługuje skarga na działalność
sądu, wnoszona do prezesa sądu właściwego ze względu na miejsce dokonania czynności,
w terminie 7 dni od dnia dokonania czynności, w celu zbadania legalności oraz prawidłowości
jej dokonania. Do skargi stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 5a.
§ 13.
W przypadku gdy w trakcie czynności, o których mowa w § 5 i 8, znaleziono przedmioty
mogące stworzyć niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego lub mienia, a osoba
poddana tym czynnościom nie zgłosiła żądania sporządzenia protokołu z dokonanej czynności,
dokonanie czynności pracownik ochrony niezwłocznie dokumentuje w notatce służbowej,
odnotowując rodzaj, czas, miejsce i wynik czynności, dane pracownika ochrony oraz
informacje, o których mowa w § 11 pkt 5.
§ 14.
W przypadku gdy przedmioty ujawnione w wyniku czynności, o których mowa w § 5 i 8,
stwarzają niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia lub mienia, pracownik ochrony, w granicach
dostępnych środków, niezwłocznie podejmuje działania zmierzające do usunięcia niebezpieczeństwa,
a w szczególności zabezpiecza miejsce zagrożone oraz powiadamia dyżurnego właściwej
miejscowo jednostki organizacyjnej Policji o konieczności zarządzenia działań usuwających
to niebezpieczeństwo.
§ 15.
Informację o przysługujących osobom wchodzącym do budynku sądu prawach i obowiązkach
związanych z czynnościami pracowników ochrony, podejmowanymi przy wykonywaniu zadań
ochrony osób i mienia w budynkach sądu, umieszcza się w widocznym miejscu przy wejściu
do budynku sądu.
§ 16.
Przepisów § 3-13 nie stosuje się do:
1)
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
2)
Prezesa Rady Ministrów,
3)
członków Rady Ministrów,
4)
Rzecznika Praw Obywatelskich,
5)
Rzecznika Praw Dziecka,
6)
Rzecznika Finansowego,
7)
Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych,
8)
osób korzystających z immunitetu parlamentarnego, sędziowskiego lub prokuratorskiego,
ławników danego sądu oraz referendarzy sądowych,
9)
osób korzystających z immunitetów dyplomatycznych lub konsularnych na mocy ustaw,
umów międzynarodowych albo powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych,
10)
adwokatów, radców prawnych, notariuszy, Komornik sądowyFunkcjonariusz publiczny działający przy sądzie rejonowym, wykonujący czynności egzekucyjne oraz inne czynności powierzone mu ustawą. Komornik prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, Prezesa, wiceprezesów,
radców i referendarzy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej,
11)
kuratorów sądowych, rzeczników patentowych, Biegły sądowyOsoba mająca wiadomości specjalne, powołana przez sąd do wydania opinii wymagającej wiedzy spoza zakresu zwykłego doświadczenia życiowego. Opinia biegłego jest środkiem dowodowym, który sąd ocenia wraz z pozostałym materiałem sprawy.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, doradców restrukturyzacyjnych
- w trakcie pełnienia czynności służbowych,
12)
funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, w tym inspektorów
Biura Nadzoru Wewnętrznego oraz funkcjonariuszy Służby Więziennej, Centralnego Biura
Antykorupcyjnego, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu
Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Celno-Skarbowej, Straży Ochrony
Kolei, żołnierzy Żandarmerii Wojskowej i pracowników Krajowej Administracji Skarbowej
- w trakcie pełnienia czynności służbowych,
13)
innych osób, w stosunku do których dyrektor sądu albo prezes sądu wyraził zgodę na
ich wejście
- po uprzednim okazaniu legitymacji służbowej lub dokumentu umożliwiającego ustalenie
tożsamości i zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji.
§ 17.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór protokołu oraz sposób,
miejsce i okresy przechowywania protokołu, o którym mowa w § 11, i notatki służbowej,
o której mowa w § 13, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia przejrzystości, skrótowości
i kompletności protokołu, z uwzględnieniem informacji niezbędnych do udokumentowania
zakresu, przebiegu oraz wyniku czynności przeglądania zawartości bagażu lub odzieży
osoby wchodzącej do budynku sądu, o których mowa w § 5 i 8, a także uwzględniając
potrzebę zapewnienia bezpiecznego przechowywania protokołu i notatki służbowej oraz
niezbędność zapewnienia dostępu do nich w związku z prowadzonymi postępowaniami.
