Art. 1
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2004 nr 121 poz. 1264. Brzmienie bez zmian od 1 lipca 2004 r.
Art. 1.
W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, Nr 64, poz. 593 i Nr 99, poz. 1001) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 4:
a)
po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu:
„
4a)
kwota rocznej Podstawa wymiaru składkiKwota, od której oblicza się wysokość składki na ubezpieczenie społeczne. Sposób jej ustalenia zależy od tytułu ubezpieczenia i przepisów dotyczących danej grupy ubezpieczonych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - roczną
podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym roku kalendarzowym,
określoną w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. Nr 137, poz. 887, z późn. zm.);
”
.
b)
pkt 6 otrzymuje brzmienie:
„
6)
Organ rentowyOrgan właściwy do ustalania prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz ich wypłaty. W zależności od systemu może nim być między innymi Zakład Ubezpieczeń Społecznych albo Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu - jednostkę organizacyjną Zakładu, określoną w przepisach o systemie
ubezpieczeń społecznych, właściwą do wydawania decyzji w sprawach świadczeń;
”
;
2)
w art. 5 ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie:
„
4.
Przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty dla:
1)
płatników składek, zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenia emerytalne
i rentowe,
2)
osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność
- nie uwzględnia się okresu, za który nie zostały opłacone składki, mimo podlegania
obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w tym okresie.
5.
Wobec ubezpieczonych zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenie społeczne
za okres przypadający przed dniem wejścia w życie ustawy oraz osób współpracujących
z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność przed dniem wejścia w życie ustawy
przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.
”
;
3)
w art. 9 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Okresy zatrudnienia, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a, wykonywanego na
obszarze Państwa Polskiego w czasie, gdy obszar ten nie wchodził w skład Państwa Polskiego,
oraz okresy pracy przymusowej, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. a i b, uwzględnia
się pod warunkiem stałego zamieszkania zainteresowanego na obecnym obszarze Rzeczypospolitej
Polskiej, z zastrzeżeniem ust. 3.
”
;
4)
po art. 10 dodaje się art. 10a w brzmieniu:
„
Art. 10a.
1.
Przy ustalaniu prawa do emerytury osoby, która osiągnęła wiek emerytalny wynoszący
co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn i utraciła prawo do
Renta z tytułu niezdolności do pracyŚwiadczenie z ubezpieczenia społecznego dla osoby, która utraciła całkowicie albo częściowo zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu. Prawo do renty zależy także od spełnienia warunków dotyczących okresu ubezpieczenia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu przysługującej z Funduszu z powodu odzyskania
zdolności do pracy, uwzględnia się również okresy pobierania tej renty, jeżeli okresy
składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7 i 10, są krótsze
od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia
tego okresu.
2.
Okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy nie uwzględnia się, jeżeli
zbiegają się w czasie z okresami, o których mowa w art. 6, 7 i 10, uwzględnionymi
przy ustalaniu prawa do emerytury.
”
;
5)
w art. 13 ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„
5.
W przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność
stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb
życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji. Przepisy ust. 2 i 3
stosuje się odpowiednio.
”
;
6)
w art. 14:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia:
1)
daty powstania niezdolności do pracy,
2)
trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy,
3)
związku przyczynowego niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami,
4)
trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji,
5)
celowości przekwalifikowania zawodowego
- dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakładu, zwany dalej „lekarzem orzecznikiem”.
”
,
b)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a-2f w brzmieniu:
„
2a.
Od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji
lekarskiej Zakładu, zwanej dalej „komisją lekarską”, w ciągu 14 dni od dnia doręczenia
tego orzeczenia.
2b.
Sprzeciw wnosi się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej Zakładu właściwej ze
względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej.
2c.
Komisja lekarska nie rozpatruje sprzeciwu wniesionego po terminie. W uzasadnionych
przypadkach Zakład, na wniosek osoby zainteresowanej, może przywrócić termin na wniesienie
sprzeciwu, w tym w szczególności w razie odrzucenia przez sąd odwołania od decyzji
w przypadku określonym w art. 4779 § 31 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
2d.
Prezes Zakładu, w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika,
może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia i przekazać sprawę do rozpatrzenia komisji
lekarskiej. O zgłoszeniu zarzutu wadliwości orzeczenia jednostka organizacyjna Zakładu
niezwłocznie zawiadamia osobę zainteresowaną.
2e.
Komisja lekarska, rozpatrując sprzeciw lub zarzut wadliwości, dokonuje oceny niezdolności
do pracy i jej stopnia oraz ustalenia okoliczności, o których mowa w ust. 1.
2f.
Komisja lekarska dokonuje rozstrzygnięcia w formie orzeczenia.
”
,
c)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego
nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla
organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w
ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz
niezdolności do samodzielnej egzystencji.
”
,
d)
ust. 5 i 6 otrzymują brzmienie:
„
5.
Nadzór, o którym mowa w ust. 4, obejmuje:
1)
kontrolę prawidłowości i jednolitości stosowania zasad orzecznictwa o niezdolności
do pracy przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie;
2)
udzielanie lekarzom orzecznikom i komisjom lekarskim wytycznych w zakresie stosowania
zasad orzecznictwa o niezdolności do pracy;
3)
prawo przekazania sprawy do rozpatrzenia przez komisję lekarską, jeżeli w wyniku kontroli,
o której mowa w pkt 1, zostanie stwierdzony brak zgodności orzeczenia lekarza orzecznika
lub komisji lekarskiej ze stanem faktycznym lub zasadami orzecznictwa o niezdolności
do pracy.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określa, w drodze rozporządzenia,
uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego i sprawnego orzekania o niezdolności
do pracy:
1)
szczegółowe zasady i tryb orzekania o niezdolności do pracy przez lekarzy orzeczników
i komisje lekarskie;
2)
szczegółowe zasady organizacji orzekania o niezdolności do pracy, w tym w szczególności:
a)
miejsce działania lekarzy orzeczników,
b)
sposób tworzenia i znoszenia komisji lekarskich,
c)
sposób określania siedziby komisji lekarskiej i ich właściwości terytorialnej,
d)
skład komisji lekarskich,
3)
szczególne kwalifikacje zawodowe wymagane od lekarzy orzeczników i lekarzy wchodzących
w skład komisji lekarskiej;
4)
szczegółowe zasady sprawowania nadzoru nad wykonywaniem orzekania o niezdolności do
pracy.
”
;
7)
w art. 15:
a)
w ust. 3 skreśla się wyrazy „, wypłaconych na podstawie przepisów Kodeksu pracy,” oraz na końcu dodaje się wyrazy „, z zastrzeżeniem ust. 3a”,
b)
dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty uwzględnia się kwoty wynagrodzeń
za czas niezdolności do pracy, oraz kwoty zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego,
opiekuńczego, przysługujących ubezpieczonemu w roku kalendarzowym przypadającym po
2004 r., z tym że łączna kwota podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe oraz wynagrodzeń i zasiłków nie może przekroczyć maksymalnej kwoty rocznej
podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
”
;
8)
art. 18 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 18.
1.
Podstawę wymiaru emerytury lub renty dla osób posiadających okresy ubezpieczenia za
granicą, o których mowa w art. 8, ustala się na zasadach określonych w art. 15-17.
2.
Przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 i
2, nie uwzględnia się lat kalendarzowych, w których ubezpieczony przez cały rok pozostawał
w ubezpieczeniu za granicą.
3.
Jeżeli w ciągu 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek
o emeryturę lub rentę, zainteresowany nie był ubezpieczony w Polsce, podstawę wymiaru
emerytury lub renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne
lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzających
bezpośrednio rok, w którym zainteresowany przystąpił po raz pierwszy do ubezpieczenia
za granicą.
”
;
9)
w art. 21 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
podstawa wymiaru renty - w wysokości uwzględniającej rewaloryzację oraz wszystkie
kolejne waloryzacje przypadające w okresie następującym po ustaleniu prawa do renty,
z zastrzeżeniem art. 15 ust. 5, albo
”
;
10)
art. 23 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 23.
1.
Jeżeli podstawy wymiaru emerytury lub renty nie można ustalić zgodnie z zasadami określonymi
w ustawie lub w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 22, emeryturę lub rentę ustala
się w wysokości najniższej emerytury lub renty.
2.
Przepis ust. 1 nie ma zastosowania przy ustalaniu wysokości emerytur osób, o których
mowa w art. 28.
”
;
11)
art. 25 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 25.
1.
Podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie
emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego
do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury,
oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175, z zastrzeżeniem
art. 185.
2.
Kwota, o której mowa w ust. 1, nie podlega dziedziczeniu.
3.
Waloryzację składek przeprowadza się corocznie, od dnia 1 czerwca każdego roku, poczynając
od waloryzacji za rok 2000, z uwzględnieniem art. 25a. W wyniku przeprowadzonej waloryzacji
stan konta nie może ulec obniżeniu.
4.
Waloryzacji podlega kwota składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego na dzień
31 stycznia roku, za który jest przeprowadzana waloryzacja, powiększona o kwoty z
tytułu przeprowadzonych waloryzacji.
5.
Waloryzacja składek polega na pomnożeniu zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego
składek przez wskaźnik waloryzacji.
6.
Wskaźnik waloryzacji składek jest równy wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych
ogółem w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji w stosunku do poprzedniego
roku powiększonemu o wzrost realny sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne
w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji w stosunku do roku poprzedniego,
z zastrzeżeniem ust. 9. Wskaźnik waloryzacji składek nie może być niższy niż wskaźnik
cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w roku kalendarzowym poprzedzającym termin
waloryzacji w stosunku do poprzedniego roku.
7.
Wskaźnik wzrostu realnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne, o którym
mowa w ust. 6, otrzymuje się poprzez podzielenie wskaźnika wzrostu nominalnego sumy
przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne w roku kalendarzowym poprzedzającym termin
waloryzacji w stosunku do roku poprzedniego przez wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych
ogółem ustalony dla analogicznego okresu.
8.
Wskaźnik wzrostu nominalnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne, o
którym mowa w ust. 7, stanowi iloraz sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne
w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji i w roku poprzednim.
9.
Wskaźnik waloryzacji składek za rok 2000 jest równy wskaźnikowi wzrostu przeciętnego
wynagrodzenia za 2000 r. w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia za 1999 r.
10.
Wskaźnik waloryzacji składek ustala się z dokładnością do setnych części procentu.
11.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, do 20. dnia pierwszego miesiąca każdego
kwartału, wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem za poprzedni kwartał.
12.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, do 25. dnia miesiąca poprzedzającego termin
waloryzacji, wskaźnik waloryzacji składek za poprzedni rok i kwartał.
”
;
12)
po art. 25 dodaje się art. 25a w brzmieniu:
„
Art. 25a.
1.
Przy ustalaniu wysokości emerytury kwota składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych
na koncie ubezpieczonego po dniu 31 stycznia roku, za który przeprowadzono ostatnią
waloryzację, o której mowa w art. 25, jest waloryzowana kwartalnie.
2.
W przypadku ustalania wysokości emerytury:
1)
w pierwszym kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje
się za trzeci kwartał poprzedniego roku;
2)
w drugim kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje
się za czwarty kwartał poprzedniego roku;
3)
w trzecim kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje
się za pierwszy kwartał danego roku;
4)
w czwartym kwartale danego roku - ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje
się za drugi kwartał danego roku.
3.
Waloryzacji kwartalnej podlega kwota składek zewidencjonowanych na ostatni dzień pierwszego
miesiąca kwartału, za który przeprowadzana jest waloryzacja, powiększona o kwoty uzyskane
w wyniku poprzednich waloryzacji kwartalnych.
4.
Waloryzacja kwartalna składek polega na pomnożeniu zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego
składek przez wskaźnik waloryzacji określony w ust. 5. W wyniku przeprowadzonej waloryzacji
stan konta nie może ulec obniżeniu.
5.
Wskaźnik waloryzacji kwartalnej składek jest równy wskaźnikowi cen towarów i usług
konsumpcyjnych ogółem w kwartale, za który przeprowadzana jest waloryzacja w stosunku
do poprzedniego kwartału, powiększonemu o wzrost realny sumy przypisu składek na ubezpieczenie
emerytalne w kwartale, za który przeprowadzana jest waloryzacja w stosunku do kwartału
poprzedniego. Wskaźnik waloryzacji składek nie może być niższy niż wskaźnik cen towarów
i usług konsumpcyjnych ogółem w kwartale, za który przeprowadzana jest waloryzacja
w stosunku do poprzedniego kwartału.
6.
Wskaźnik wzrostu realnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne, o którym
mowa w ust. 5, otrzymuje się poprzez podzielenie wskaźnika wzrostu nominalnego sumy
przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne w kwartale, za który jest przeprowadzana
waloryzacja w stosunku do kwartału poprzedniego, przez wskaźnik cen towarów i usług
konsumpcyjnych ogółem ustalony dla analogicznego okresu.
7.
Wskaźnik wzrostu nominalnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne, o
którym mowa w ust. 6, stanowi iloraz sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne
w kwartale, za który jest przeprowadzana waloryzacja, i w kwartale poprzednim.
8.
Wskaźnik waloryzacji składek ustala się z dokładnością do setnych części procentu.
”
;
13)
w art. 28 zdanie wstępne otrzymuje brzmienie:
„
Ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli okresu
składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 27 pkt 2, przysługuje emerytura,
jeżeli spełnili łącznie następujące warunki:
”
;
14)
art. 29 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 29.
1.
Ubezpieczeni urodzeni przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli wieku emerytalnego
określonego w art. 27 pkt 1, mogą przejść na emeryturę:
1)
kobieta - po osiągnięciu wieku 55 lat, jeżeli ma co najmniej 30-letni okres składkowy
i nieskładkowy albo jeżeli ma co najmniej 20-letni okres składkowy i nieskładkowy
oraz została uznana za całkowicie niezdolną do pracy,
2)
mężczyzna - po osiągnięciu wieku 60 lat, jeżeli ma co najmniej 25-letni okres składkowy
i nieskładkowy oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy.
2.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje ubezpieczonym, którzy:
1)
ostatnio, przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę, byli pracownikami oraz
2)
w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym pozostawali w stosunku pracy co najmniej przez 6 miesięcy,
chyba że w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę są uprawnieni do renty z tytułu niezdolności
do pracy.
3.
Spełnienia warunków, o których mowa w ust. 2, nie wymaga się od ubezpieczonych, którzy
przez cały wymagany okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlegali ubezpieczeniu
społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pozostawania w stosunku
pracy.
”
;
15)
w art. 31 zdanie wstępne otrzymuje brzmienie:
„
Osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r., uprawnione do renty z tytułu niezdolności
do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, wypadkiem przy wykonywaniu pozarolniczej
działalności gospodarczej, działalności twórczej lub artystycznej, umowy agencyjnej
lub umowy zlecenia albo przy wykonywaniu przez osoby duchowne i zakonne czynności
religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub
zakonnymi, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy zaistniałym do dnia 31 grudnia
2002 r., albo wskutek choroby zawodowej, mogą przejść na emeryturę:
”
;
16)
w art. 32 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
nie uwzględnia się:
1)
okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r.
wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,
2)
okresów, w których na mocy szczególnych przepisów pracownik został zwolniony ze świadczenia
pracy, z wyjątkiem okresu urlopu wypoczynkowego.
”
;
17)
art. 33 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 33.
Osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r., ubezpieczone z tytułu działalności
twórczej lub artystycznej, mają prawo do emerytury na warunkach określonych dla pracowników
wykonujących działalność twórczą lub artystyczną.
”
;
18)
w art. 53:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Emerytura wynosi:
1)
24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz
2)
po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych,
3)
po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych
- z uwzględnieniem art. 55.
”
,
b)
po ust. 2 dodaje się ust. 3-5 w brzmieniu:
„
3.
Emeryturę, której podstawę wymiaru stanowi podstawa wymiaru świadczenia, o którym
mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, oblicza się od tej samej kwoty bazowej, którą
ostatnio przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru, a następnie emeryturę podwyższa się
w ramach waloryzacji przypadających do dnia nabycia uprawnień do emerytury.
4.
Przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany po nabyciu uprawnień do świadczenia,
którego podstawę wymiaru wskazał za podstawę wymiaru emerytury, podlegał co najmniej
przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
5.
Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio, jeżeli podstawę wymiaru emerytury stanowi
podstawa wymiaru emerytury przyjętej do obliczenia świadczenia przedemerytalnego.
”
;
19)
w art. 62 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Przy obliczaniu wysokości renty przepisy art. 53 ust. 3-5 stosuje się odpowiednio.
”
;
20)
art. 66 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 66.
Renta rodzinna przysługuje także uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili
śmierci pobierała zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne. W takim
przypadku przyjmuje się, że osoba zmarła spełniała warunki do uzyskania renty z tytułu
całkowitej niezdolności do pracy.
”
;
21)
w art. 70 ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„
5.
Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do wdowca.
”
;
22)
w art. 87:
a)
ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„
3.
Przy obliczaniu okresów składkowych przypadających po dniu wejścia w życie ustawy
dla celów podwyższenia emerytury w myśl ust. 1 miesiące, w których składki na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe były obliczone od podstawy wymiaru niższej od kwoty minimalnego
wynagrodzenia pracowników, uwzględnia się w części odpowiadającej proporcji tej podstawy
do kwoty minimalnego wynagrodzenia.
4.
Zasady, o której mowa w ust. 3, nie stosuje się, jeżeli zmniejszenie podstawy wymiaru
składek poniżej minimalnego wynagrodzenia nastąpiło na skutek pobierania wynagrodzenia
za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podstawie przepisów Kodeksu pracy, zasiłków i świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia chorobowego lub z ubezpieczenia
wypadkowego. Zasady tej nie stosuje się również, jeżeli podstawę wymiaru składek na
ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowiła kwota zasiłku stałego z pomocy społecznej
lub świadczenia pielęgnacyjnego określonego w przepisach o świadczeniach rodzinnych,
oraz do: pracowników, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę
(Dz. U. Nr 200, poz. 1679), żołnierzy niezawodowych w służbie czynnej, ubezpieczonych odbywających służbę zastępczą,
a także pozostających w służbie kandydackiej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej,
Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej.
”
,
b)
po ust. 7 dodaje się ust. 8 w brzmieniu:
„
8.
Przepisy ust. 1-7 stosuje się odpowiednio do osób, które nie przystąpiły do otwartego
funduszu emerytalnego.
”
;
23)
w art. 98 po ust. 2 dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu:
„
3.
Kwoty świadczeń wypłaconych za okres, za który przysługuje prawo do wypłaty świadczenia
wyższego lub wybranego przez zainteresowanego albo więcej niż jednego świadczenia,
podlegają rozliczeniu przez zaliczenie na poczet tego świadczenia lub świadczeń. Przepis
art. 139 ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
4.
Rozliczenia, o którym mowa w ust. 3, dokonuje się z uwzględnieniem zasad finansowania
świadczeń określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
”
;
24)
w art. 111 w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających
bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub
renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176,
”
;
25)
w art. 114 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji okaże
się, że przedłożone dowody nie dawały podstaw do ustalenia prawa do emerytury lub
renty albo ich wysokości.
”
;
26)
w art. 115 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Wyznaczone przez Prezesa Zakładu jednostki organizacyjne Zakładu wydają decyzje w
sprawie świadczeń i świadczenia te wypłacają:
1)
osobom zamieszkałym za granicą w państwie, z którym łączy Rzeczpospolitą Polską umowa
międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych;
2)
osobom, którym przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury lub renty uwzględniono okresy
ubezpieczenia, o których mowa w art. 8.
”
;
27)
w art. 118 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
W razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego
za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się
również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego.
”
;
28)
w art. 119 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Organ rentowy wydaje decyzję o przyznaniu renty z tytułu okresowej niezdolności do
pracy na okres wskazany w orzeczeniu lekarza orzecznika lub w orzeczeniu komisji lekarskiej.
”
;
29)
art. 126 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 126.
Osoba, która złożyła wniosek o przyznanie świadczenia, do którego prawo jest uzależnione
od stwierdzenia niezdolności do pracy, oraz osoba mająca ustalone prawo do takiego
świadczenia jest zobowiązana, na żądanie organu rentowego, poddać się badaniom lekarskim
oraz, na wniosek lekarza orzecznika lub na wniosek komisji lekarskiej, badaniom psychologicznym,
jeżeli są one niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń określonych ustawą. Przepis
art. 134 ust. 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio.
”
;
30)
w art. 127:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Emeryt lub rencista jest zobowiązany zawiadomić organ rentowy o podjęciu działalności,
o której mowa w art. 104 ust. 1-4, i o wysokości osiąganego z tego tytułu przychodu,
a po upływie roku kalendarzowego - o wysokości tego przychodu uzyskanego w poprzednim
roku kalendarzowym.
”
,
b)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Obowiązek określony w ust. 1 nie dotyczy emerytów, którzy 60 lat (kobiety) lub 65
lat (mężczyźni) ukończyli przed podjęciem działalności, o której mowa w art. 104 ust.
1-4.
”
;
31)
w art. 130 po ust. 2 dodaje się ust. 2a i 2b w brzmieniu:
„
2a.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do osób sprawujących opiekę prawną nad osobami
uprawnionymi do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy oraz osób sprawujących
opiekę nad osobami, o których mowa w art. 131 ust. 1.
2b.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę prawną nad
osobami uprawnionymi do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy oraz osoba
sprawująca opiekę nad osobami, o których mowa w art. 131 ust. 1, odbywa karę pozbawienia
wolności, karę aresztu wojskowego albo karę aresztu za wykroczenie lub jest tymczasowo
aresztowana.
”
;
32)
w art. 131 w ust. 1 zdanie wstępne otrzymuje brzmienie:
„
Rentę rodzinną lub jej część, o której mowa w art. 74 ust. 2, przysługującą:
”
;
33)
w art. 134 w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty w przypadkach, o których mowa
w ust. 1 pkt 1-4, albo od następnego miesiąca, jeżeli wcześniejsze wstrzymanie wypłaty
nie było możliwe;
”
;
34)
po art. 138 dodaje się art. 138a w brzmieniu:
„
Art. 138a.
Bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa są zobowiązane zwrócić Zakładowi
kwoty świadczeń przekazane na rachunek w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej
za miesiące następujące po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy.
Przepis art. 144 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
”
;
35)
w art. 139 w ust. 1:
a)
pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej, a następnie kwoty świadczenia lub świadczeń
podlegające rozliczeniu w trybie określonym w art. 98 ust. 3;
”
,
b)
pkt 9 otrzymuje brzmienie:
„
9)
zasiłki i świadczenia wypłacone na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu
bezrobociu za okres, za który przyznano prawo do emerytury lub renty;
”
;
36)
w art. 140:
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zbiegu egzekucji sum, o których
mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3, z potrąceniem należności alimentacyjnych, o których
mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4.
”
,
b)
ust. 6a i 7 otrzymują brzmienie:
„
6a.
W przypadku zbiegu potrąceń, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10, z potrąceniami,
o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1-9, potrącenia nie mogą przekraczać łącznie
70% świadczenia.
7.
Wysokość części świadczenia podlegającego egzekucjom, o których mowa w ust. 1, oraz
wysokość potrąceń, o których mowa w ust. 4, a także wysokość części świadczenia podlegającego
potrąceniom, o których mowa w ust. 6 i 6a, oraz ustaloną orzeczeniem sądu, ugodą sądową
lub aktem notarialnym procentową wysokość potrąceń ze świadczeń z tytułu należności
alimentacyjnych bez wskazania sposobu ich naliczania, ustala się od kwoty świadczenia
przed odliczeniem miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz
składki na ubezpieczenie zdrowotne.
”
;
37)
w art. 141 w ust. 1 w pkt 1 lit. c otrzymuje brzmienie:
„
c)
należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 5, wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi;
”
;
38)
art. 143 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 143.
W razie przyznania lub podwyższenia świadczeń za okres wsteczny organ rentowy ma prawo
potrącić na zaspokojenie należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1 i 2, 4
i 6-10, kwotę wyrównania należną do miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym wydano
decyzję ustalającą prawo do świadczeń lub decyzję ustalającą prawo do świadczeń w
podwyższonej wysokości.
”
;
39)
po art. 143 dodaje się art. 143a w brzmieniu:
„
Art. 143a.
W przypadku dokonywania potrąceń należności z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych
do świadczeń w placówkach, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10, należności z tego
tytułu przekazane za okres po dniu śmierci świadczeniobiorcy podlegają zwrotowi przez
właściwą placówkę albo organ nadrzędny w stosunku do tej placówki. Przepis art. 134
ust. 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio.
”
;
40)
w art. 144 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje ust. 2 w brzmieniu:
„
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osób, którym wypłaca się świadczenie zmniejszone
wskutek osiągania przychodów określonych w art. 104 ust. 1, jeżeli nie można potrącić
nienależnie pobranych świadczeń, o których mowa w ust. 1, na zasadach określonych
w ustawie.
”
;
41)
w art. 173:
a)
ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie:
„
4.
Pierwszej waloryzacji kapitału początkowego dokonuje się od dnia 1 czerwca 2000 r.
przez pomnożenie tego kapitału wskaźnikiem wzrostu przeciętnego wynagrodzenia z 1999 r.,
pomniejszonego o naliczone i potrącone od ubezpieczonego składki na ubezpieczenia
emerytalne, rentowe i chorobowe, w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia za 1998 r.
5.
Drugiej waloryzacji przeprowadzanej od dnia 1 czerwca 2001 r. dokonuje się na zasadach
określonych w art. 25 ust. 3-5, 9 i 10 oraz w art. 25a.
”
,
b)
po ust. 5 dodaje się ust. 5a w brzmieniu:
„
5a.
Trzeciej waloryzacji przeprowadzanej od dnia 1 czerwca 2002 r. oraz kolejnych dokonuje
się na zasadach określonych w art. 25 ust. 3-8 i 10 oraz w art. 25a.
”
,
c)
po ust. 6 dodaje się ust. 6a w brzmieniu:
„
6a.
W wyniku przeprowadzonej waloryzacji kapitał początkowy nie może ulec obniżeniu.
”
;
42)
w art. 174:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w
życie ustawy:
1)
okresy składkowe, o których mowa w art. 6,
2)
okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5,
3)
okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym
niż określony w art. 5 ust. 2.
”
,
b)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Przepis art. 17 ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli nie można ustalić podstawy
wymiaru kapitału początkowego w myśl art. 15 ust. 1 dla ubezpieczonego urodzonego
przed dniem 31 grudnia 1968 r. z powodu nauki w szkole wyższej, o której mowa w art.
7 pkt 9.
”
,
c)
ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie:
„
4.
Do obliczenia kapitału początkowego dla osoby mającej ustalone prawo do renty z tytułu
niezdolności do pracy przyjmuje się, na jej wniosek, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru
renty przyjęty w decyzji ustalającej prawo do renty po raz pierwszy lub ponownie ustalającej
jej wysokość. W przypadku gdy renta została przyznana przed dniem 15 listopada 1991 r.,
do ustalenia kapitału początkowego przyjmuje się wskaźnik wysokości podstawy wymiaru
ustalony w wyniku rewaloryzacji, chyba że po tej dacie ponownie była ustalana jego
wysokość.
5.
Jeżeli z powodu niemożności ustalenia podstawy wymiaru renty jej wysokość została
ustalona w kwocie najniższej renty, do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego
przyjmuje się najniższe wynagrodzenie pracowników obowiązujące w okresie przyjętym
do obliczenia podstawy wymiaru renty.
”
;
43)
w art. 175:
a)
ust. 1a otrzymuje brzmienie:
„
1a.
Płatnicy składek są zobowiązani do skompletowania dokumentacji umożliwiającej ustalenie
kapitału początkowego dla ubezpieczonych, za których przekazują do Zakładu imienne
raporty miesięczne, a następnie przekazania tej dokumentacji na żądanie organu rentowego
i w terminie wyznaczonym przez ten organ.
”
,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Ustalenie kapitału początkowego następuje w formie decyzji organu rentowego. Organ
rentowy wydaje decyzję w sprawie kapitału początkowego w terminie do dnia 31 grudnia
2006 r. Od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki odwoławcze
określone w odrębnych przepisach.
”
.
Orzeczenia do art. 1
Ten przepis powołuje 48 orzeczeń, w tym ust. 1: 1.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- VIII U 4751/19Sąd Okręgowy w Łodzi, zarządzenie z 24.09.2020
emerytura
- V U 940/19Sąd Okręgowy w Legnicy, wyrok z 14.10.2019
emerytura
- III AUa 294/18Sąd Apelacyjny w Lublinie, wyrok z 14.11.2018
emerytura wcześniejsza
- VIII U 1453/18Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z 20.06.2018
emerytura wcześniejsza
- III AUa 707/17Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z 16.01.2018
odsetki
- VIII U 86/17Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 20.10.2017
emerytura wcześniejsza
- VIII U 925/17Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 16.10.2017
emerytura wcześniejsza
- III AUa 286/17Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrok z 28.06.2017
emerytura wcześniejsza
- III AUa 142/17Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, wyrok z 20.06.2017
emerytura wcześniejsza
- III AUa 1035/16Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z 23.05.2017
