Art. 37 u.p.z.p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 538. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 27 marca 2026 r.
Art. 37.
1.
Wysokość odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 36 ust. 3, oraz wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień sprzedaży. Obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością określoną przy uwzględnieniu:
1)
przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu;
2)
faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości przed uchwaleniem tego planu. 2. (uchylony) 3. Roszczenia, o których mowa w art. 36 ust. 3, można zgłaszać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące. 4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do opłat, o których mowa w art. 36 ust. 4. 5. Notariusz, w terminie 7 dni od dnia sporządzenia umowy, której przedmiotem jest zbycie nieruchomości, w formie Akt notarialnyDokument urzędowy sporządzony przez notariusza w formie określonej prawem, obejmujący czynność prawną lub inne zdarzenie wymagające udokumentowania. W przypadkach wskazanych w ustawie jego forma jest konieczna do ważności czynności.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jest zobowiązany przesłać wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta wypis z tego aktu. 6. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta ustala opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4, w drodze decyzji, bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego, o którym mowa w ust. 5. 7. Właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego, przed jej zbyciem może żądać od wójta, burmistrza albo prezydenta miasta ustalenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4. 8. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta przedstawia okresowo - odpowiednio do potrzeb, lecz co najmniej raz w roku - na sesji rady gminy informację o zgłoszonych żądaniach, o których mowa w art. 36 ust. 1–3 i ust. 5, i wydanych decyzjach, o których mowa w ust. 6 i 7. 9. Wykonanie obowiązku wynikającego z roszczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1–3, następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku, chyba że strony postanowią inaczej. W przypadku opóźnienia w wypłacie odszkodowania lub wykupie nieruchomości właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przysługują OdsetkiWynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy albo świadczenie za opóźnienie w zapłacie. Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się bez względu na winę dłużnika i poniesioną szkodę.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu ustawowe za opóźnienie. 10. Spory w sprawach, o których mowa w art. 36 ust. 1–3 i ust. 5, rozstrzygają sądy powszechne.
1¹.
Wartość nieruchomości określa się na podstawie:
1)
w sytuacji gdy na skutek uchwalenia planu miejscowego dla terenów dotychczas nieobjętych takim planem albo nieobjętych obowiązującym w dniu uchwalenia tego planu planem miejscowym niemożliwe lub istotnie ograniczone stało się dalsze faktyczne UżytkowanieOgraniczone prawo rzeczowe pozwalające korzystać z cudzej rzeczy i pobierać jej pożytki w zakresie określonym przez ustawę lub czynność prawną. Użytkowanie jest niezbywalne i co do zasady wygasa najpóźniej ze śmiercią użytkownika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nieruchomości w sposób zgodny z mającym miejsce w dniu uchwalenia planu miejscowego faktycznym sposobem użytkowania nieruchomości - wyłącznie faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości oraz dostępu do istniejących w dniu wejścia w życie planu miejscowego dróg publicznych, sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, elektroenergetycznych, gazowych, ciepłowniczych oraz telekomunikacyjnych;
2)
w sytuacji gdy na skutek zmiany planu miejscowego lub uchwalenia planu miejscowego dla terenu objętego obowiązującym w dniu uchwalenia tego planu planem miejscowym, korzystanie z nieruchomości lub jej części w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone - dotychczasowego przeznaczenia wynikającego z planu miejscowego, który jest zmieniany lub uchylany. 11a. Do określenia wartości nieruchomości w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie uwzględnia się zmiany wartości nieruchomości będącej skutkiem uchwalenia lub zmiany planu ogólnego.
1².
W odniesieniu do zasad określania wartości nieruchomości, a także w odniesieniu do osób uprawnionych do określania tych wartości stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej.
Orzeczenia do art. 37 u.p.z.p.
Ten przepis powołuje 626 orzeczeń, w tym ust. 1: 322, ust. 10: 9, ust. 2: 21, ust. 4: 17, ust. 6: 12, ust. 7: 7, ust. 8: 2, ust. 9: 61.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- I CSK 2510/25Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, postanowienie z 24.04.2026
- I CSK 1414/25Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, postanowienie z 26.03.2026
- I CSK 510/25Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, postanowienie z 24.03.2026
- II C 428/23Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 04.03.2026
szkoda
- I ACa 1203/23Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 30.01.2026
klauzule abuzywne
- I ACa 146/25Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 29.12.2025
przeniesienie własności
- V GC 1511/24Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, wyrok z 21.11.2025
kary umowne
- II CSKP 717/23Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, wyrok z 14.05.2025
- II C 2515/21Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 17.02.2025
szkoda
- II SA/Gl 976/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrok z 30.01.2025
Planowanie przestrzenne