o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r., tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 725, 78 artykułów. Obowiązuje. Historia tekstów jednolitych
Rozdział 2. Prawa i obowiązki właścicieli i lokatorów
Art. 5.
1.
Umowa o odpłatne używanie lokalu może być zawarta na czas oznaczony lub nieoznaczony.
2.
Umowa o odpłatne używanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy lub
innych jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem lokalu związanego ze Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub najmu socjalnego lokalu, może być zawarta wyłącznie na czas nieoznaczony,
chyba że zawarcia umowy na czas oznaczony żąda lokator.
3.
Właściciel nie może uzależnić zawarcia umowy od złożenia przez lokatora żądania, o
którym mowa w ust. 2.
Art. 6.
1.
Zawarcie Umowa najmuUmowa, w której wynajmujący oddaje najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony albo nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić czynsz. Najem lokalu podlega także przepisom o ochronie praw lokatorów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu może być uzależnione od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej
pokrycie należności z tytułu najmu lokalu, przysługujących wynajmującemu w dniu EksmisjaPrzymusowe wykonanie obowiązku opuszczenia i wydania lokalu osobie uprawnionej. W postępowaniu sądowym rozstrzyga się również, czy osobie eksmitowanej przysługuje prawo do lokalu socjalnego albo pomieszczenia tymczasowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Kaucja nie może przekraczać dwunastokrotności miesięcznego CzynszOkresowe świadczenie należne wynajmującemu albo wydzierżawiającemu za używanie rzeczy. Może być oznaczone w pieniądzu albo w świadczeniach innego rodzaju.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu za dany
lokal, obliczonego według stawki czynszu obowiązującej w dniu zawarcia umowy najmu.
2.
Kaucji nie pobiera się, jeżeli umowa:
1)
dotyczy najmu lokalu zamiennego lub najmu socjalnego lokalu;
2)
jest zawierana w związku z zamianą lokalu, a najemca uzyskał zwrot kaucji bez dokonania
jej waloryzacji.
3.
Zwrot zwaloryzowanej kaucji następuje w kwocie równej iloczynowi kwoty miesięcznego
czynszu obowiązującego w dniu zwrotu kaucji i krotności czynszu przyjętej przy pobieraniu
kaucji, jednak w kwocie nie niższej niż kaucja pobrana.
4.
Kaucja podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu lub nabycia jego
własności przez najemcę, po potrąceniu należności wynajmującego z tytułu najmu lokalu.
Art. 6a.
1.
Wynajmujący jest obowiązany do zapewnienia sprawnego działania istniejących instalacji
i urządzeń związanych z budynkiem umożliwiających najemcy korzystanie z wody, paliw
gazowych i ciekłych, ciepła, energii elektrycznej, dźwigów osobowych oraz innych instalacji
i urządzeń stanowiących wyposażenie lokalu i budynku określone odrębnymi przepisami.
2.
W razie oddania w najem lokalu opróżnionego przez dotychczasowego najemcę, wynajmujący
jest obowiązany wymienić zużyte elementy wyposażenia lokalu.
3.
Do obowiązków wynajmującego należy w szczególności:
1)
utrzymanie w należytym stanie, porządku i czystości pomieszczeń i urządzeń budynku,
służących do wspólnego użytku mieszkańców, oraz jego otoczenia;
2)
dokonywanie napraw budynku, jego pomieszczeń i urządzeń, o których mowa w pkt 1, oraz
przywrócenie poprzedniego stanu budynku uszkodzonego, niezależnie od przyczyn, z tym
że najemcę obciąża obowiązek pokrycia strat powstałych z jego winy;
3)
dokonywanie napraw lokalu, napraw lub wymiany instalacji i elementów wyposażenia technicznego
w zakresie nieobciążającym najemcy, a zwłaszcza:
a)
napraw i wymiany wewnętrznych instalacji: wodociągowej, gazowej i ciepłej wody - bez
armatury i wyposażenia, a także napraw i wymiany wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej,
centralnego ogrzewania wraz z grzejnikami, instalacji elektrycznej, anteny zbiorczej
- z wyjątkiem osprzętu,
b)
wymiany pieców grzewczych, stolarki okiennej i drzwiowej oraz podłóg, posadzek i wykładzin
podłogowych, a także tynków.
Art. 6b.
1.
Najemca jest obowiązany utrzymywać lokal oraz pomieszczenia, do używania których jest
uprawniony, we właściwym stanie technicznym i higieniczno-sanitarnym określonym odrębnymi
przepisami oraz przestrzegać porządku domowego. Najemca jest także obowiązany dbać
i chronić przed uszkodzeniem lub dewastacją części budynku przeznaczone do wspólnego
użytku, jak dźwigi osobowe, klatki schodowe, korytarze, pomieszczenia zsypów, inne
pomieszczenia gospodarcze oraz otoczenie budynku.
2.
Najemcę obciąża naprawa i konserwacja:
1)
podłóg, posadzek, wykładzin podłogowych oraz ściennych okładzin ceramicznych, szklanych
i innych;
2)
okien i drzwi;
3)
wbudowanych mebli, łącznie z ich wymianą;
4)
trzonów kuchennych, kuchni i grzejników wody przepływowej (gazowych, elektrycznych
i węglowych), podgrzewaczy wody, wanien, brodzików, mis klozetowych, zlewozmywaków
i umywalek wraz z syfonami, baterii i zaworów czerpalnych oraz innych urządzeń sanitarnych,
w które lokal jest wyposażony, łącznie z ich wymianą;
5)
osprzętu i zabezpieczeń instalacji elektrycznej, z wyłączeniem wymiany przewodów oraz
osprzętu anteny zbiorczej;
6)
pieców węglowych i akumulacyjnych, łącznie z wymianą zużytych elementów;
7)
etażowego centralnego ogrzewania, a w przypadku gdy nie zostało ono zainstalowane
na koszt wynajmującego, także jego wymiana;
8)
przewodów odpływowych urządzeń sanitarnych aż do pionów zbiorczych, w tym niezwłoczne
usuwanie ich niedrożności;
9)
innych elementów wyposażenia lokalu i pomieszczeń przynależnych przez:
a)
malowanie lub tapetowanie oraz naprawę uszkodzeń tynków ścian i sufitów,
b)
malowanie drzwi i okien, wbudowanych mebli, urządzeń kuchennych, sanitarnych i grzewczych.
Art. 6c.
Przed EksmisjaPrzymusowe wykonanie obowiązku opuszczenia i wydania lokalu osobie uprawnionej. W postępowaniu sądowym rozstrzyga się również, czy osobie eksmitowanej przysługuje prawo do lokalu socjalnego albo pomieszczenia tymczasowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu najemcy strony sporządzają protokół, w którym określają stan
techniczny i stopień zużycia znajdujących się w nim instalacji i urządzeń. Protokół
stanowi podstawę rozliczeń przy zwrocie lokalu.
Art. 6d.
Najemca może wprowadzić w lokalu ulepszenia tylko za zgodą wynajmującego i na podstawie
pisemnej umowy określającej sposób rozliczeń z tego tytułu.
Art. 6e.
1.
Po zakończeniu najmu i EksmisjaPrzymusowe wykonanie obowiązku opuszczenia i wydania lokalu osobie uprawnionej. W postępowaniu sądowym rozstrzyga się również, czy osobie eksmitowanej przysługuje prawo do lokalu socjalnego albo pomieszczenia tymczasowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu najemca jest obowiązany odnowić lokal i
dokonać w nim obciążających go napraw, a także zwrócić wynajmującemu równowartość
zużytych elementów wyposażenia technicznego, wymienionych w art. 6b ust. 2 pkt 4,
które znajdowały się w lokalu w chwili wydania go najemcy. Jeżeli najemca w okresie
najmu dokonał wymiany niektórych elementów tego wyposażenia, przysługuje mu zwrot
kwoty odpowiadającej różnicy ich wartości między stanem istniejącym w dniu objęcia
lokalu oraz w dniu jego opróżnienia. Należne kwoty oblicza się według cen obowiązujących
w dniu rozliczenia.
2.
Wynajmujący może żądać usunięcia ulepszeń wprowadzonych przez najemcę z naruszeniem
art. 6d i przywrócenia stanu poprzedniego, jeżeli nie naruszy to substancji lokalu,
albo ulepszenia zatrzymać za zwrotem ich wartości uwzględniającej stopień zużycia
według stanu na dzień opróżnienia lokalu.
Art. 6f.
W Umowa najmuUmowa, w której wynajmujący oddaje najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony albo nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić czynsz. Najem lokalu podlega także przepisom o ochronie praw lokatorów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, strony
mogą ustalić odmiennie prawa i obowiązki wymienione w art. 6a-6e.
Art. 6g.
W okresie trwania najmu strony umowy są obowiązane informować się nawzajem na piśmie
o każdej zmianie adresu swojego zamieszkania lub siedziby. W razie zaniedbania tego
obowiązku korespondencję wysłaną na ostatni adres listem poleconym, za potwierdzeniem
odbioru i nieodebraną, uważa się za doręczoną.
Art. 7.
1.
W lokalach wchodzących w skład publicznego zasobu mieszkaniowego właściciel ustala
stawki CzynszOkresowe świadczenie należne wynajmującemu albo wydzierżawiającemu za używanie rzeczy. Może być oznaczone w pieniądzu albo w świadczeniach innego rodzaju.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu za 1 m2powierzchni użytkowej lokali, z uwzględnieniem czynników podwyższających lub obniżających
ich wartość użytkową, a w szczególności:
1)
położenia budynku;
2)
położenia lokalu w budynku;
3)
wyposażenia budynku i lokalu w urządzenia techniczne i instalacje oraz ich stanu;
4)
ogólnego stanu technicznego budynku.
2.
Właściciele, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem art. 23 ust. 4, mogą na wniosek
najemcy, w oparciu o postanowienia uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu
terytorialnego lub zarządzenia wojewody, stosować określone obniżki czynszu naliczonego
według obowiązujących stawek w stosunku do najemców o niskich dochodach. Obniżki takie
mogą być udzielane najemcom, których średni dochód w przeliczeniu na członka gospodarstwa
domowego nie przekracza poziomu określonego w uchwale organu stanowiącego jednostki
samorządu terytorialnego lub zarządzeniu wojewody. Kwota obniżki powinna być zróżnicowana
w zależności od wysokości dochodu gospodarstwa domowego najemcy.
3.
Obniżki, o których mowa w ust. 2, udziela się najemcy na okres 12 miesięcy. W przypadku
gdy utrzymujący się niski dochód gospodarstwa domowego to uzasadnia, właściciel, na
wniosek najemcy, może udzielać obniżek czynszu na kolejne okresy dwunastomiesięczne.
4.
Najemca ubiegający się o obniżkę czynszu obowiązany jest przedstawić deklarację o
wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego.
5.
Za dochód, o którym mowa w ust. 2 i 4, uważa się dochód w rozumieniu przepisów o Dodatki mieszkanioweŚwiadczenia pieniężne wspierające osoby ponoszące koszty utrzymania lokalu mieszkalnego. Przyznanie dodatku zależy od dochodów, wydatków mieszkaniowych i warunków dotyczących lokalu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. W sprawach dotyczących deklarowania oraz wzoru deklaracji o wysokości
dochodów członków gospodarstwa domowego i rodzaju dokumentów, które powinny być przez
składających deklaracje przechowywane w celu udostępnienia na żądanie właściciela,
stosuje się odpowiednio przepisy o dodatkach mieszkaniowych.
6.
W razie wątpliwości, co do wiarygodności danych zawartych w przedstawionej deklaracji
właściciel może żądać od wnioskodawcy dostarczenia zaświadczenia naczelnika właściwego
miejscowo urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez tę osobę oraz innych
członków jej gospodarstwa domowego.
7.
Właściciel może odstąpić od obniżenia czynszu, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu
środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi
w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy wskazującym, że
jest on w stanie uiszczać czynsz nieobniżony, wykorzystując własne środki i posiadane
zasoby finansowe.
8.
Do sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stosuje się odpowiednio przepisy
w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu
oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków jego gospodarstwa
domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu.
9.
W przypadku złożenia deklaracji niezgodnej z prawdą, najemca obowiązany jest zwrócić
właścicielowi 200% kwoty nienależnie otrzymanego obniżenia czynszu.
10.
Wnioskodawcy, który nie złożył deklaracji lub nie dostarczył na żądanie właściciela
zaświadczenia, o którym mowa w ust. 6, obniżki czynszu nie udziela się. A jeśli wnioskodawca
korzysta z obniżek udzielonych wcześniej, odstępuje się od stosowania obniżek po upływie
terminu, w którym powinien on dostarczyć deklarację lub zaświadczenie.
11.
Obniżki, o których mowa w ust. 2, mogą być stosowane także w stosunku do podnajemców,
którzy używają lokali wynajmowanych przez gminę od innych właścicieli i podnajmowanych
tym podnajemcom.
Art. 8.
Jeżeli właścicielem jest jednostka samorządu terytorialnego, stawki CzynszOkresowe świadczenie należne wynajmującemu albo wydzierżawiającemu za używanie rzeczy. Może być oznaczone w pieniądzu albo w świadczeniach innego rodzaju.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, o których
mowa w art. 7, ustala organ wykonawczy tej jednostki:
1)
w przypadku gminy - zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4;
2)
w przypadku pozostałych jednostek samorządu terytorialnego - zgodnie z uchwałą rady
powiatu lub sejmiku województwa w sprawie zasad wynajmu Lokal mieszkalnyPomieszczenie lub zespół pomieszczeń przeznaczonych do stałego pobytu ludzi i zaspokajania ich potrzeb mieszkaniowych.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu stanowiących
własność tych jednostek.
Art. 8a.
1.
Właściciel może podwyższyć CzynszOkresowe świadczenie należne wynajmującemu albo wydzierżawiającemu za używanie rzeczy. Może być oznaczone w pieniądzu albo w świadczeniach innego rodzaju.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo inne opłaty za używanie lokalu, wypowiadając
jego dotychczasową wysokość, najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego, z zachowaniem
terminów wypowiedzenia.
2.
Termin wypowiedzenia wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu wynosi
3 miesiące, chyba że strony w umowie ustalą termin dłuższy.
3.
Wypowiedzenie wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu powinno być pod
rygorem nieważności dokonane na piśmie.
4.
Podwyżka w wyniku której wysokość czynszu albo innych opłat za używanie lokalu w skali
roku przekroczy albo następuje z poziomu wyższego niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu
może nastąpić w uzasadnionych przypadkach, o których mowa w ust. 4a albo w ust. 4e.
Na pisemne żądanie lokatora właściciel, w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego
żądania, pod rygorem nieważności podwyżki, przedstawi na piśmie przyczynę podwyżki
i jej kalkulację.
4a.
Jeżeli właściciel nie uzyskuje przychodów z czynszu albo innych opłat za używanie
lokalu na poziomie zapewniającym pokrycie kosztów utrzymania lokalu, jak również zapewniającym
zwrot kapitału i zysk, z zastrzeżeniem ust. 4c i 4d, podwyżkę pozwalającą na osiągnięcie
tego poziomu uważa się za uzasadnioną, o ile mieści się w granicach określonych w
ust. 4b.
4b.
Podwyższając czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu, właściciel może ustalić:
1)
zwrot kapitału w skali roku na poziomie nie wyższym niż:
a)
1,5% nakładów poniesionych przez właściciela na budowę albo zakup lokalu lub
b)
10% nakładów poniesionych przez właściciela na trwałe ulepszenie istniejącego lokalu
zwiększające jego wartość użytkową
- aż do ich pełnego zwrotu;
2)
godziwy zysk.
4c.
Właściciel, który oddał lokal do używania na podstawie stosunku prawnego innego niż
najem, ustalając składniki kosztów utrzymania lokalu, stosuje przepisy regulujące
ten Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu; do opłat za używanie lokalu właściciel nie zalicza zwrotu kapitału
ani zysku.
4d.
W stosunkach najmu socjalnego lokali zysku nie zalicza się jako jednego ze składników
czynszu.
4e.
Podwyżkę czynszu albo innych opłat za używanie lokalu w wysokości nieprzekraczającej
w danym roku kalendarzowym średniorocznego wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych
ogółem w poprzednim roku kalendarzowym uważa się za uzasadnioną. Średnioroczny wskaźnik
cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym jest ogłaszany,
w formie komunikatu, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
5.
W ciągu 2 miesięcy od dnia wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, lokator może:
1)
odmówić na piśmie przyjęcia podwyżki ze skutkiem rozwiązania stosunku prawnego, na
podstawie którego lokator zajmuje lokal, z upływem okresu wypowiedzenia, o którym
mowa w ust. 2, albo
2)
zakwestionować podwyżkę, o której mowa w ust. 4, wnosząc do sądu pozew o ustalenie,
na podstawie przepisów ust. 4a-4e, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna,
lecz w innej wysokości; udowodnienie zasadności podwyżki ciąży na właścicielu.
6.
(uchylony)
6a.
W przypadku:
1)
określonym w ust. 5 pkt 1 lokator jest obowiązany uiszczać czynsz albo inne opłaty
za używanie lokalu w dotychczasowej wysokości do dnia rozwiązania stosunku prawnego,
na podstawie którego lokator zajmuje lokal;
2)
określonym w ust. 5 pkt 2 lokator jest obowiązany uiszczać czynsz albo inne opłaty
za używanie lokalu w dotychczasowej wysokości do dnia uprawomocnienia się orzeczenia
sądu kończącego postępowanie w sprawie, z zastrzeżeniem ust. 6b;
3)
gdy lokator nie skorzysta z prawa przysługującego mu na podstawie ust. 5, wówczas
od upływu terminu wypowiedzenia jest obowiązany uiszczać czynsz albo inne opłaty za
używanie lokalu w wysokości wynikającej z wypowiedzenia.
6b.
W przypadku uznania przez sąd podwyżki wysokości czynszu albo innych opłat za używanie
lokalu za zasadną, choćby w innej wysokości niż wynikająca z wypowiedzenia, obowiązkiem
lokatora jest zapłata kwoty odpowiadającej różnicy między podwyższonym a dotychczasowym
czynszem albo innymi opłatami za używanie lokalu, za okres od upływu terminu wypowiedzenia.
7.
(uchylony)
8.
Przepisy ust. 1-6b nie mają zastosowania do podwyżek opłat niezależnych od właściciela.
Art. 9.
1.
(utracił moc)
1a.
(utracił moc)
1b.
Podwyższanie CzynszOkresowe świadczenie należne wynajmującemu albo wydzierżawiającemu za używanie rzeczy. Może być oznaczone w pieniądzu albo w świadczeniach innego rodzaju.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu albo innych opłat za używanie lokalu, z wyjątkiem opłat niezależnych
od właściciela, nie może być dokonywane częściej niż co 6 miesięcy. Termin ten biegnie
od dnia, w którym podwyżka zaczęła obowiązywać.
2.
W razie podwyższania opłat niezależnych od właściciela jest on obowiązany do przedstawienia
lokatorowi na piśmie zestawienia opłat wraz z przyczyną ich podwyższenia. Lokator
obowiązany jest opłacać podwyższone opłaty tylko w takiej wysokości, jaka jest niezbędna
do pokrycia przez właściciela kosztów dostarczenia do lokalu używanego przez lokatora
dostaw, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 8.
3.
(utracił moc)
4.
(uchylony)
5.
W stosunkach najmu oprócz czynszu wynajmujący może pobierać jedynie opłaty niezależne
od właściciela, a w wypadku innych tytułów prawnych uprawniających do używania lokalu,
oprócz opłat za używanie lokalu, właściciel może pobierać jedynie opłaty niezależne
od właściciela, z zastrzeżeniem ust. 6.
6.
Opłaty niezależne od właściciela mogą być pobierane przez właściciela tylko w wypadkach,
gdy korzystający z lokalu nie ma zawartej umowy bezpośrednio z dostawcą mediów lub
dostawcą usług.
7.
(uchylony)
8.
Wartość odtworzeniową lokalu stanowi iloczyn jego powierzchni użytkowej i wskaźnika
przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m2powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego.
9.
(uchylony)
Art. 9a.
1.
Do mieszkań w zasobach społecznych inicjatyw mieszkaniowych oraz spółek, o których
mowa w art. 15a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach
rozwoju mieszkalnictwa, wybudowanych przy wykorzystaniu kredytu udzielonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego
na podstawie wniosków o kredyt złożonych do dnia 30 września 2009 r. lub przy wykorzystaniu
finansowania zwrotnego, o których mowa w przepisach tej ustawy, w zakresie CzynszOkresowe świadczenie należne wynajmującemu albo wydzierżawiającemu za używanie rzeczy. Może być oznaczone w pieniądzu albo w świadczeniach innego rodzaju.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa.
2.
Do mieszkań w zasobach społecznych inicjatyw mieszkaniowych wybudowanych bez udziału
środków, o których mowa w ust. 1, do ustalania wysokości czynszu stosuje się art.
28 ust. 1 ustawy, o której mowa w ust. 1.
Art. 10.
1.
W razie awarii wywołującej SzkodaUszczerbek w majątku poszkodowanego. Obejmuje straty, które poniósł, i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Krzywda niemajątkowa jest objęta zadośćuczynieniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu lub zagrażającej bezpośrednio powstaniem szkody
lokator jest obowiązany niezwłocznie udostępnić lokal w celu jej usunięcia. Jeżeli
lokator jest nieobecny lub odmawia udostępnienia lokalu, właściciel ma prawo wejść
do lokalu w obecności funkcjonariusza Policji lub straży gminnej (miejskiej), a gdy
wymaga to pomocy straży pożarnej - także przy jej udziale.
2.
Jeżeli otwarcie lokalu nastąpiło pod nieobecność lokatora lub pełnoletniej osoby stale
z nim zamieszkującej, właściciel jest obowiązany zabezpieczyć lokal i znajdujące się
w nim rzeczy do czasu przybycia lokatora; z czynności tych sporządza się protokół.
3.
Po wcześniejszym ustaleniu terminu lokator powinien także udostępnić właścicielowi
lokal w celu dokonania:
1)
okresowego, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach również doraźnego, przeglądu stanu
i wyposażenia technicznego lokalu oraz ustalenia zakresu niezbędnych prac i ich wykonania;
2)
zastępczego wykonania przez właściciela prac obciążających lokatora.
4.
Jeżeli rodzaj koniecznej naprawy tego wymaga, lokator jest obowiązany opróżnić lokal
i przenieść się na koszt właściciela do lokalu zamiennego, jednak na czas nie dłuższy
niż rok. Po upływie tego terminu właściciel jest obowiązany udostępnić lokatorowi
w ramach istniejącego stosunku prawnego naprawiony lokal. CzynszOkresowe świadczenie należne wynajmującemu albo wydzierżawiającemu za używanie rzeczy. Może być oznaczone w pieniądzu albo w świadczeniach innego rodzaju.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu za lokal zamienny,
bez względu na jego wyposażenie techniczne, nie może być wyższy niż czynsz za lokal
dotychczasowy.
Art. 11.
1.
Jeżeli lokator jest uprawniony do odpłatnego używania lokalu, wypowiedzenie przez
właściciela stosunku prawnego może nastąpić tylko z przyczyn określonych w ust. 2-5,
art. 21 ust. 4-4b i 5 oraz art. 21a. Wypowiedzenie powinno być pod rygorem nieważności
dokonane na piśmie oraz określać przyczynę wypowiedzenia.
2.
Nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel
może wypowiedzieć Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jeżeli lokator:
1)
pomimo pisemnego upomnienia nadal używa lokalu w sposób sprzeczny z umową lub niezgodnie
z jego przeznaczeniem lub zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania szkód, lub
niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców albo wykracza
w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie
z innych lokali, lub
2)
jest w zwłoce z zapłatą CzynszOkresowe świadczenie należne wynajmującemu albo wydzierżawiającemu za używanie rzeczy. Może być oznaczone w pieniądzu albo w świadczeniach innego rodzaju.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, innych opłat za używanie lokalu lub opłat niezależnych
od właściciela pobieranych przez właściciela tylko w przypadkach, gdy lokator nie
ma zawartej umowy bezpośrednio z dostawcą mediów lub dostawcą usług, co najmniej za
trzy pełne okresy płatności pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia
stosunku prawnego i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych
i bieżących należności, lub
3)
wynajął, podnajął albo oddał do bezpłatnego używania lokal lub jego część bez wymaganej
pisemnej zgody właściciela, lub
4)
używa lokalu, który wymaga opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu
budynku, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 4.
3.
Właściciel lokalu może wypowiedzieć stosunek najmu z zachowaniem:
1)
sześciomiesięcznego terminu wypowiedzenia, z powodu niezamieszkiwania najemcy przez
okres dłuższy niż 12 miesięcy;
2)
miesięcznego terminu wypowiedzenia, na koniec miesiąca kalendarzowego, osobie, której
przysługuje tytuł prawny do innego lokalu położonego w tej samej lub pobliskiej miejscowości,
a lokator może używać tego lokalu, jeżeli lokal ten spełnia warunki przewidziane dla
lokalu zamiennego.
4.
Nie później niż na pół roku naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel
może wypowiedzieć stosunek prawny, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego
lokalu, jeżeli lokatorowi przysługuje tytuł do lokalu, w którym może zamieszkać w
warunkach takich, jakby otrzymał lokal zamienny, lub jeżeli właściciel dostarczy mu
lokal zamienny. W lokalu zamiennym wysokość czynszu i opłat, z wyjątkiem opłat niezależnych
od właściciela, musi uwzględniać stosunek powierzchni i wyposażenia lokalu zamiennego
do lokalu zwalnianego.
5.
Nie później niż na 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może
wypowiedzieć stosunek prawny lokatorowi, o ile zamierza zamieszkać w należącym do
niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego i lokatorowi nie przysługuje prawo
do lokalu, o którym mowa w ust. 4.
6.
Jeżeli właściciel, który wypowiedział stosunek prawny na podstawie przepisu ust. 5,
nie zamieszkał w swoim lokalu lub zaprzestał w nim zamieszkiwać przed upływem pół
roku od ustania wypowiedzianego stosunku prawnego, lokator jest uprawniony, według
swojego wyboru, bądź do powrotu do lokalu na dotychczasowych warunkach bądź do żądania
od właściciela zapłaty różnicy w czynszu i w opłatach, które płaci obecnie, w stosunku
do tych, które płacił w ramach wypowiedzianego stosunku prawnego za okres jednego
roku. Koszty przeprowadzki lokatora do lokalu ponosi właściciel. Właściciel jest nadto
obowiązany do zapłaty lokatorowi kary ustawowej w wysokości 15% wartości odtworzeniowej
lokalu.
7.
Przepisy ust. 4-6 stosuje się, jeżeli w lokalu właściciela ma zamieszkać jego pełnoletni
zstępny, wstępny lub osoba, wobec której właściciel ma AlimentyŚwiadczenia służące zaspokajaniu usprawiedliwionych potrzeb osoby, która nie może utrzymać się samodzielnie. Obowiązek alimentacyjny wynika przede wszystkim z pokrewieństwa, małżeństwa albo przysposobienia.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu. Wypowiedzenie
stosunku prawnego, pod rygorem nieważności, powinno wskazywać osobę mającą zamieszkać
w lokalu właściciela.
8.
W wypadku stosunków prawnych, które nie ustają przez wypowiedzenie, a w szczególności
w wypadku spółdzielczego prawa do lokalu, nie jest dopuszczalne ustanie stosunku prawnego
w sposób i z przyczyn mniej korzystnych dla lokatora niż to wynika z przepisów tego
artykułu.
9.
W wypadku określonym w ust. 2 pkt 4 lokatorowi przysługuje prawo do lokalu zamiennego.
Obowiązek zapewnienia lokalu zamiennego oraz pokrycia kosztów przeprowadzki spoczywa
na właścicielu budynku, z zastrzeżeniem art. 32.
10.
Z ważnych przyczyn, innych niż określone w ust. 2, właściciel może wytoczyć powództwo
o rozwiązanie stosunku prawnego i nakazanie przez sąd opróżnienia lokalu, jeżeli strony
nie osiągnęły porozumienia co do warunków i terminu rozwiązania tego stosunku.
11.
Wypowiedzenie najmu w zasobach społecznej inicjatywy mieszkaniowej może nastąpić także
na podstawie art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju
mieszkalnictwa.
12.
Jeżeli lokatorem, któremu właściciel wypowiada stosunek prawny na podstawie ust. 5, jest osoba, której wiek w dniu otrzymania wypowiedzenia przekroczył 75 lat,
a która po upływie terminu, o którym mowa w ust. 5, nie będzie posiadała tytułu prawnego
do innego lokalu, w którym może zamieszkać, ani nie ma osób, które zobowiązane są
wobec niej do świadczeń alimentacyjnych, wypowiedzenie staje się skuteczne dopiero
w chwili śmierci lokatora; przepisów art. 691 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego nie stosuje się.
Art. 13.
1.
Jeżeli lokator wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu,
czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku, inny lokator lub właściciel
innego lokalu w tym budynku może wytoczyć powództwo o rozwiązanie przez sąd stosunku
prawnego uprawniającego do używania lokalu i nakazanie jego opróżnienia.
2.
Współlokator może wytoczyć powództwo o nakazanie przez sąd eksmisji małżonka, rozwiedzionego
małżonka lub innego współlokatora tego samego lokalu, jeżeli ten swoim rażąco nagannym
postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.
Art. 14.
1.
W wyroku nakazującym EksmisjaPrzymusowe wykonanie obowiązku opuszczenia i wydania lokalu osobie uprawnionej. W postępowaniu sądowym rozstrzyga się również, czy osobie eksmitowanej przysługuje prawo do lokalu socjalnego albo pomieszczenia tymczasowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu sąd orzeka o uprawnieniu do zawarcia Umowa najmuUmowa, w której wynajmujący oddaje najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony albo nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić czynsz. Najem lokalu podlega także przepisom o ochronie praw lokatorów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu socjalnego lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy.
Obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu
na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.
2.
Jeżeli w wyroku orzeczono o uprawnieniu, o którym mowa w ust. 1, dwóch lub więcej
osób, gmina jest obowiązana zapewnić im najem socjalny co najmniej jednego lokalu.
3.
Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu,
orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy
sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną.
4.
Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu wobec:
1)
kobiety w ciąży,
2)
małoletniego, osoby niepełnosprawnej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173 i 240) lub ubezwłasnowolnionego oraz osoby sprawującej nad nim opiekę i wspólnie z nim zamieszkałej,
3)
obłożnie chorego,
4)
emeryta lub rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,
5)
osoby posiadającej status bezrobotnego,
6)
osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały
- chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany lub ich
sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
5.
Sąd może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, w szczególności
jeżeli nakazanie opróżnienia następuje z przyczyn, o których mowa w art. 13.
6.
Orzekając o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, sąd nakazuje wstrzymanie
wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu
socjalnego lokalu.
6a.
Gmina, składając ofertę zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, poucza osobę uprawnioną,
że jeżeli kwestionuje prawidłowość tej oferty, może wytoczyć Powództwo o ustaleniePowództwo służące ustaleniu przez sąd istnienia albo nieistnienia prawa lub stosunku prawnego. Jest dopuszczalne, gdy powód ma interes prawny w takim ustaleniu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, a po nadaniu klauzuli wykonalności
wyrokowi eksmisyjnemu - powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
7.
Przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego
w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które były uprawnione
do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową
albo ze społeczną inicjatywą mieszkaniową.
Art. 15.
1.
Jeżeli w sprawie o EksmisjaPrzymusowe wykonanie obowiązku opuszczenia i wydania lokalu osobie uprawnionej. W postępowaniu sądowym rozstrzyga się również, czy osobie eksmitowanej przysługuje prawo do lokalu socjalnego albo pomieszczenia tymczasowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu okaże się, że w razie uwzględnienia powództwa
obowiązane do opróżnienia lokalu mogą być jeszcze inne osoby, które nie występują
w sprawie w charakterze pozwanych, sąd wezwie stronę powodową, aby w wyznaczonym terminie
oznaczyła te osoby w taki sposób, by ich wezwanie było możliwe, a w razie potrzeby,
aby wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie kuratora. Sąd wezwie te osoby do wzięcia
udziału w sprawie w charakterze pozwanych.
2.
W sprawie o opróżnienie lokalu sąd z urzędu zawiadamia gminę właściwą ze względu na
miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu w celu umożliwienia jej wstąpienia
do sprawy.
3.
Do udziału gminy w sprawie o opróżnienie lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o
Interwencja ubocznaPrzystąpienie osoby trzeciej do toczącej się sprawy cywilnej po stronie jednej ze stron, gdy ma ona interes prawny w jej rozstrzygnięciu. Interwenient może podejmować czynności procesowe, które wspierają stronę, do której przystąpił.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, z wyjątkiem art. 78, art. 79 zdanie drugie i art. 83 Kodeksu postępowania cywilnego. Gmina nie musi wykazywać Interes prawnyObiektywna potrzeba uzyskania ochrony prawnej, wynikająca z przepisów prawa, a nie tylko z faktycznej korzyści. Jest warunkiem m.in. powództwa o ustalenie i udziału w postępowaniu administracyjnym.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, a jej przystąpienie następuje po stronie
powoda.
4.
W sprawie, o której mowa w ust. 1, wydanie wyroku zaocznego może nastąpić wyłącznie
po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Przepisu art. 339 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego nie stosuje się.
Art. 16.
Wyroków sądowych nakazujących EksmisjaPrzymusowe wykonanie obowiązku opuszczenia i wydania lokalu osobie uprawnionej. W postępowaniu sądowym rozstrzyga się również, czy osobie eksmitowanej przysługuje prawo do lokalu socjalnego albo pomieszczenia tymczasowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nie wykonuje się w okresie od 1 listopada
do 31 marca roku następnego włącznie, jeżeli osobie eksmitowanej nie wskazano lokalu,
do którego ma nastąpić przekwaterowanie.
Art. 17.
1.
Przepisów art. 14 i art. 16 nie stosuje się, gdy powodem EksmisjaPrzymusowe wykonanie obowiązku opuszczenia i wydania lokalu osobie uprawnionej. W postępowaniu sądowym rozstrzyga się również, czy osobie eksmitowanej przysługuje prawo do lokalu socjalnego albo pomieszczenia tymczasowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu jest stosowanie
przemocy w rodzinie lub wykraczanie w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi
domowemu, albo niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali
w budynku albo gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego.
1a.
Sąd może orzec o uprawnieniu do zawarcia Umowa najmuUmowa, w której wynajmujący oddaje najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony albo nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić czynsz. Najem lokalu podlega także przepisom o ochronie praw lokatorów.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu socjalnego lokalu wobec osoby,
która dokonała zajęcia lokalu bez tytułu prawnego, jeżeli przyznanie tego uprawnienia
byłoby w świetle Zasady współżycia społecznegoKlauzula generalna odsyłająca do powszechnie akceptowanych w społeczeństwie norm moralnych i obyczajowych. Sąd ocenia je w okolicznościach konkretnej sprawy, a powołujący się na nie powinien wskazać, o jaką zasadę chodzi.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu szczególnie usprawiedliwione.
2.
Nakazując opróżnienie lokalu z powodów, o których mowa w ust. 1, sąd w wyroku wskazuje
te powody.
Art. 18.
1.
Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia EksmisjaPrzymusowe wykonanie obowiązku opuszczenia i wydania lokalu osobie uprawnionej. W postępowaniu sądowym rozstrzyga się również, czy osobie eksmitowanej przysługuje prawo do lokalu socjalnego albo pomieszczenia tymczasowego.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu
co miesiąc uiszczać odszkodowanie.
2.
Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości CzynszOkresowe świadczenie należne wynajmującemu albo wydzierżawiającemu za używanie rzeczy. Może być oznaczone w pieniądzu albo w świadczeniach innego rodzaju.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, jaki właściciel
mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych
strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego.
3.
Osoby uprawnione do lokalu zamiennego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia
lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, uiszczają odszkodowanie w wysokości
czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby
Stosunek pracyWięź prawna, w której pracownik zobowiązuje się do pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu nie wygasł.
3a.
Osoby uprawnione do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu
wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, uiszczają odszkodowanie
w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane
opłacać za zajmowany lokal, gdyby lokal ten wchodził w skład mieszkaniowego zasobu
gminy, na podstawie umowy najmu socjalnego lokalu. Obowiązek pokrycia właścicielowi
różnicy między wysokością odszkodowania, o której mowa w ust. 3, a wysokością odszkodowania
uiszczanego przez byłego lokatora, ciąży na gminie.
4.
(utracił moc)
5.
Jeżeli osobie uprawnionej do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu na mocy wyroku
gmina nie dostarczyła lokalu, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze
do gminy, na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339 oraz z 2023 r. poz. 326).
Art. 19.
Do ochrony praw lokatora do używania lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o Ochrona własnościZespół środków prawnych służących właścicielowi do obrony jego prawa przed bezprawnym naruszeniem. Obejmuje przede wszystkim żądanie wydania rzeczy oraz żądanie zaniechania naruszeń.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu.