Art. 73 u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 399. Obecne brzmienie co najmniej od tekstu jednolitego z 12 marca 2026 r.
Art. 73.
1.
Jeżeli nieruchomość gruntowa została oddana w Użytkowanie wieczystePrawo do korzystania z gruntu Skarbu Państwa albo samorządu terytorialnego przez 99 lat lub krócej, ale nie mniej niż 40 lat, za opłatą roczną.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu na więcej niż jeden cel, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się dla celu podstawowego, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste.
2.
Jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu użytkowania wieczystego, z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego występuje właściwy organ albo użytkownik wieczysty.
2a.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do udziału w UżytkowanieOgraniczone prawo rzeczowe pozwalające korzystać z cudzej rzeczy i pobierać jej pożytki w zakresie określonym przez ustawę lub czynność prawną. Użytkowanie jest niezbywalne i co do zasady wygasa najpóźniej ze śmiercią użytkownika.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu wieczystego nieruchomości gruntowej, w przypadku:
1)
ustanowienia Odrębna własność lokaliPrawo własności samodzielnego lokalu połączone z udziałem w nieruchomości wspólnej. Może zostać ustanowione w drodze umowy, jednostronnej czynności właściciela albo orzeczenia sądu.Objaśnienie redakcyjne, nie jest tekstem ustawy.Orzeczenia o tym pojęciu, którego przeznaczenie jest inne, niż cel podstawowy, użytkowania wieczystego, lub 2) zmiany sposobu korzystania z lokalu.
2b.
Z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej użytkownik wieczysty może wystąpić również w przypadku, gdy proponowana zmiana jest zgodna:
1)
z przeznaczeniem nieruchomości ustalonym w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub 2) z decyzją o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, lub 3) ze zgłoszeniem budowy lub przebudowy, wobec którego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu, lub 4) z uchwałą o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub inwestycji towarzyszącej podjętą na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (Dz. U. z 2025 r. poz. 1754), lub 4) (uchylony) 5) z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
2c.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 2b, w związku ze zmianą celu użytkowania wieczystego ulegnie obniżeniu wysokość stawki procentowej opłaty rocznej, strony mogą ustalić jednorazową opłatę na rzecz właściciela nieruchomości niewyższą niż dwukrotność dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.
2d.
Właściwy organ przedstawia w formie pisemnego oświadczenia propozycję zmiany celu użytkowania wieczystego oraz wyznacza termin na zajęcie pisemnego stanowiska przez użytkownika wieczystego, nie krótszy niż 2 miesiące od dnia otrzymania propozycji. Jeżeli użytkownik wieczysty nie zgadza się z proponowaną zmianą celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, właściwy organ może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości.
2e.
W przypadku złożenia przez użytkownika wieczystego wniosku, o którym mowa w ust. 2 lub 2b, właściwy organ przedstawia pisemne stanowisko w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli organ nie zgadza się na zmianę celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, użytkownik wieczysty może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości.
2f.
Stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu ustalonego na podstawie zgodnego oświadczenia stron albo orzeczenia sądu. Nowa stawka opłaty obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym została ustalona.
2g.
Przepisy ust. 2b i 2d–2f stosuje się również, w przypadku gdy cel użytkowania wieczystego nie został dotychczas ustalony.
3.
Właściwy organ może udzielić bonifikaty od pierwszej opłaty i opłat rocznych, na podstawie odpowiednio zarządzenia wojewody albo uchwały rady lub sejmiku. W zarządzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych. Bonifikaty te można stosować również do nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r.
4.
Ustalone, zgodnie z art. 72 ust. 2 i 3 pkt 5, opłaty z tytułu użytkowania wieczystego obniża się o 50 %, jeżeli nieruchomość gruntowa została wpisana do rejestru zabytków. Właściwy organ może, za zgodą odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, podwyższyć lub obniżyć tę bonifikatę.
5.
Wysokość pierwszej opłaty i opłat rocznych oraz udzielanych bonifikat i sposób zapłaty tych opłat ustala się w umowie.
6.
Właściwy organ wypowiada udzieloną bonifikatę, jeżeli osoba, której oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste, przed upływem 10 lat, licząc od dnia ustanowienia tego prawa, dokonała jego zbycia lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele uzasadniające udzielenie bonifikaty. Przy wypowiedzeniu stosuje się odpowiednio art. 78–81.
7.
Przepisu ust. 6 nie stosuje się w przypadku zbycia:
1)
na rzecz osoby bliskiej;
2)
pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego;
3)
pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego i Skarbem Państwa.
Orzeczenia do art. 73 u.g.n.
Ten przepis powołuje 319 orzeczeń, w tym ust. 1: 30, ust. 2: 178, ust. 2d: 1, ust. 3: 16, ust. 4: 45, ust. 5: 15, ust. 6: 8.
Wszystkie
Sąd Najwyższy
Sądy apelacyjne
Sądy okręgowe
Sądy rejonowe
Sądy administracyjne
Sortuj: najczęściej cytowane
- X C 191/25Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrok z 20.04.2026
ustalenie opłaty; użytkowanie wieczyste
- II CSKP 886/23Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, wyrok z 12.02.2026
- I C 1326/25Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrok z 15.12.2025
użytkowanie wieczyste
- I C 1045/25Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrok z 17.09.2025
użytkowanie wieczyste
- I C 596/20Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 23.07.2025
opłaty; użytkowanie wieczyste
- I C 637/23Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 13.06.2025
użytkowanie wieczyste
- III C 294/22Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, wyrok z 12.12.2024
- I SA/Op 992/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrok z 10.12.2024
Gospodarka mieniem
- I SA/Op 991/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrok z 10.12.2024
Gospodarka mieniem
- I C 1312/24Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrok z 18.11.2024
użytkowanie wieczyste
